اقتصاد۲۴- از خطوط لوله عربستان تا کانالهای جایگزین؛ جهان به دنبال فرار از مهمترین گلوگاه انرژی جهان است، اما مساله اصلی حذف هرمز نیست؛ بلکه ساخت اقتصادی است که بدون هرمز نیز بتواند دوام بیاورد. در دنیای ژئواکونومی، برخی نقاط جغرافیایی بیش از آنکه یک موقعیت مکانی باشند، یک «اهرم قدرت» هستند. تنگه هرمز دقیقا یکی از همین نقاط است؛ آبراهی باریک در دهانه خلیجفارس که سالهاست در قلب امنیت انرژی جهان قرار دارد و هرگونه اختلال در آن میتواند از پالایشگاههای شرق آسیا تا بازارهای مالی نیویورک و لندن را تحت تأثیر قرار بدهد. در نگاه نخست، پرسش ساده به نظر میرسد:
اگر هرمز تا این اندازه آسیبپذیر و پُرریسک است، چرا جهان مسیر دیگری برای انتقال نفت پیدا نمیکند؟ پاسخ به این پرسش، اما ما را به یکی از مهمترین واقعیتهای اقتصاد سیاسی بینالملل میرساند: جهان میتواند وابستگی خود به هرمز را کاهش بدهد، اما حذف کامل هرمز از معادله انرژی جهانی، دستکم در آینده قابل پیشبینی، تقریبا ناممکن است. این دقیقا همان نتیجهای است که از بررسی ظرفیت خطوط لوله موجود، طرحهای جایگزین و حتی پروژههای عظیم چندصد میلیارد دلاری به دست میآید؛ نتیجهای که نشان میدهد رویای «هرمز صفر» (Project Hormuz Zero) بیش از آنکه یک برنامه عملیاتی باشد، یک آرزوی ژئوپلیتیکی است.