برچسب گلستان شهدا

ننه علی زندگی‌اش را توی اتاق سه در چهارِ خانه بساط کرده، تختش را گذاشته یک گوشه، لباس‌هایش همان حوالی، روبه‌رویش یخچال، تلویزیون، ساعت، اسباب و اثاثیه و علی که توی قاب عکس، لابه‌لای همه وسایل، ننه را نگاه می‌کند. این‌ها همه چیدمان خودِ ننه علی است که وقتی می‌نشیند، می‌خوابد، نماز می‌خواند، درِ یخچال را باز می‌کند، بتواند با علی حرف بزند. البته که ننه به این‌ها راضی نمی‌شود. از سال 60 که علی شهید شد، چند روز در هفته با چادر رنگی‌اش زنبیل به دست خودش را به پسر می‌رساند.

کلمه چشم‌به‌راه یعنی «نگران و منتظر»، «آن کس که انتظار ورود سفرکرده‌ای یا رسیدن خبری را دارد». وقتی واژه مادر را کنار چشم‌به‌راه قرار دهیم و بگوییم مادرِ چشم‌به‌راه؛ وزن این نگرانی و انتظار چند برابر می‌شود و امیدی که جز با وصال قانع نمی‌شود. مادر «محمد خیامیان» در 30سالگی در اوج جوانی می‌شود یک مادرِ چشم‌به‌راه. پسرش مفقودالاثر می‌شود، انتظار پی انتظار. چند سال بعد از روی یک فیلم عراقی متوجه می‌شوند در روز 29فروردین1367، روز اول ماه مبارک رمضان، در منطقه فاو به شهادت رسیده است. چشم‌به‌راهی مادر تمام می‌شود؟ نه! پیکر محمد بازنگشته و این یعنی سال‌های دیگر چشم‌به‌راهی.

هوا صاف و پاک و آبی و به نسبت عاری از آلودگی پیش روی گلستان شهدای اصفهان گسترده است. ساعت9 صبح است و مردها و زن‌ها شال و کلاه کرده و برای خواندن نماز باران به تخت پولاد آمده‌اند. کنار گذر خیابان پر از ماشین‌های پارک‌شده امدادی و انتظامی است. راه را از مسیر میدان بسیج بسته‌اند. تواشیح سوزناکی با صدای بلند پخش می‌شود. همه آمده‌اند تا جا بگیرند. آفتاب به درختان نخل و کاج و بید یکسان می‌تابد. از شمال و جنوب و شرق و غرب گلستان شهدا نمازگزار می‌آید. مردان و زنان و کودکان جانماز و سجاده به دست به پیش می‌آیند. اغلب آدم‌ها روبه‌روی بنری که متن دعای باران برآن نقش بسته می‌ایستند و آیات باران را تلاوت می‌کنند.