برچسب کسب و کارهای اینترنتی

بلک فرایدی در جهان آغازگر فصل خرید کریسمس و روزی برای تخفیف‌های واقعی است، اما در ایران بیشتر به یک رویداد تبلیغاتی بدل شده است که بدون پشتوانه فرهنگی و تخفیف‌های واقعی، تنها شبیه‌سازی پرزرق‌وبرق تجربه‌ای است که با نیاز‌های اقتصادی مردم همخوانی ندارد.

بلک‌ فرایدی، زمانی وارد بازار ایران شد که فروشگاه‌های آنلاین به دنبال ابزار‌های جدید بازاریابی بودند. برای ایرانی‌ها ماجرا از حدود یک دهه پیش و میانه دهه ۹۰ آغاز شد وقتی که در سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵، دو پلتفرم بزرگ آن روز، بامیلو و دیجی‌کالا، با بیلبورد‌های شهری، پیامک‌ها و کمپین‌های گسترده، مفهوم «جمعه سیاه» را وارد فرهنگ خرید ایرانی کردند.

«بلک فرایدی» یا همان «جمعه سیاه» که از دل یک سنت آمریکایی وارد بازار ایران شد و ابتدا تنها با چند بنر و کد تخفیف شناخته می‌شد، امروز دیگر فقط یک رویداد فروش نیست؛ آینه‌ای است از اقتصادی که هر روز شکننده‌تر می‌شود.

پلتفرم‌های فروش آنلاین و برخی فروشگاه‌های بزرگ در ایران طی سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند با برگزاری کمپین‌های بلک فرایدی، خود را هم‌سو با جریان جهانی نشان دهند، اما تجربه مصرف‌کنندگان و بررسی‌ها نشان می‌دهد که بسیاری از این تخفیف‌ها صوری هستند.

یک کارشناس تجارت الکترونیک به اقتصاد ۲۴ می‌گوید: در عصری که به آن عصر آکواریوس یا دیجیتال می‌گوییم، اینترنت به زیرساخت اصلی ارتباطات و تجارت تبدیل شده است. کسب‌وکارها، بانک‌ها و سایر نهادها، فعالیت‌های خود را بر پایه اینترنت و فضای مجازی بنا نهاده‌اند. متاسفانه، هرگونه اختلال و محدودیت در اینترنت، ضربه مهلکی به کسب‌وکار‌های اینترنتی وارد می‌کند، زیرا این کسب‌وکار‌ها معمولاً تاب‌آوری کمتری نسبت به کسب‌وکار‌های سنتی دارند.

رضا الفت نسب، رئیس اتحادیه کسب‌وکار‌های مجازی معتقد است که وقتی اینترنت به شرایط عادی بازگردد، تازه کار دولت برای کمک به کسب و کار‌ها باید آغاز شود. به گفته او؛ دولت حداقل می‌تواند پس از عادی شدن شرایط و بازگشتن اینترنت به شرایط عادی، برخی معافیت‌های مالیاتی و بیمه‌ای را برای کسب و کار‌ها، به ویژه کسب و کار‌های آنلاین در نظر بگیرد.

رئیس اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی با اشاره به آسیب شدید کسب‌وکارهای اینترنتی در روزهای اخیر که تنها بر بستر شبکه‌های اجتماعی فعال‌اند، گفت: در حال مذاکره با دولت برای حل مشکل ارسال پیامک برای دسته دیگر کسب‌وکارهای اینترنتی فعال بر بستر سایت یا اپلیکیشن‌های داخلی هستیم.

بیش از دو هفته از آغاز اعتراضات مردم برای مسائل اقتصادی می‌گذرد، اعتراضاتی که گسترش پیدا کرد و سپس خاموش شد. اما دیگر بازار به روز اول قبل از اعتراضات برنگشت.