برچسب کرونا در ایران

سیدمحسن دهنوی معتقد است دهنوی در ادامه گفت: وقتی بسته حمایتی دولت هیچ تناسبی با میزان خسارت‌های وارده به مردم ندارد نباید توقع داشت که مردم با سیاست‌های دولت همکاری همه‌جانبه داشته باشند.

سیاست‌گذار در دوران کرونا موازنه نان و جان را چگونه برقرار کند؟ این سوال به کرات در هفته‌های اخیر شنیده می‌شود.تحلیلگران برای رسیدن به پاسخ این پرسش شرایط اقتصاد ایران قبل از شیوع کرونا را بررسی کرده‌اند. از نگاه آنان اقتصاد ایران با ابرچالش‌های متعددی روبه‌رو بوده و تداوم این ابرچالش‌ها، بدون راهکار عملی باعث تقطیر منابع مالی و کاهش اعتماد به سیاست‌گذاری شده است.

بار‌ها شنیده‌ایم که اقتصاد ایران را اقتصادی نفتی می‌نامند، درآمد‌های نفتی نقش مهمی را در اقتصاد ایران ایفا می‌کرد و به گفته بسیاری از کارشناسان درآمد ناشی از نفت یکی از محکم‌ترین پایه‌های درآمدی دولت به حساب می‌آمد. اما با وجود تحریم‌ها و کاهش فروش نفت، شوک عظیمی بر متغیر‌های کلان اقتصادی وارد شد. در این شرایط بسیاری از تحلیل‌گران و صاحب‌نظران بر این باور بودند که می‌توان از طریق مالیات بخشی از کسری ناشی از کاهش درآمد‌های نفتی را پوشش داد. اما باید دید با وجود شیوع ویروس کرونا و کسادی بسیاری از کسب‌وکار‌ها که دیگر توان پرداخت مالیات را ندارند، دولت از چه راهکاری برای جبران کسری بودجه و همچنین حمایت از تولید و بنگاه‌های اقتصادی استفاده خواهد کرد؟

احسان سلطانی می‌گوید: در اقتصاد کشور این همه بنیاد و نهاد داریم که ماهیت تاسیس آن‌ها هم انجام کار خیر است اگر هر کدام از آن‌ها ۱۰ درصد دارایی خود را بفروشند کرونا تا دو سال هم طول بکشد می‌توان هزینه آن را پرداخت کرد.

نام «کارگر» همواره با کار در کارخانه تداعی شده، اما مفهوم آن در عصر ما جامعه‌ای بزرگ‌تر از کارگران کارخانه را شامل می‌شود. زنان و مردانی که در مشاغل غیررسمی بدون پوشش بیمه تأمین اجتماعی (غیردرمانی) روزمزدی کار می‌کنند و نه صدایی در رسانه‌ها دارند، نه جایی در آمار‌های رسمی اشتغال و نه جایی در طرح‌های حمایتی معیشتی.

هنوز نمی‌توان درباره آثار بلند مدت ویروس کرونا قضاوت کرد. کارشناسان معتقدند اقتصاد جهان در یک وضع نااطمینانی قرار دارد. بیشتر عوامل اقتصادی منتظر پایان وضع فعلی هستند. سرمایه گذاران نگران بازگشت بیماری در اواخر تابستان هستند و به همین دلیل ریسک سرمایه‌گذاری را نمی‌پذیرند. تحرک نیروی کار کاهش پیدا کرده و افراد تمایلی به تغییر شغل خود ندارند. برخی معتقدند اساسا جو روانی ویروس کرونا خطرناکتر از وضع فعلی است و ممکن است این جو حتی تا یکسال بعد از پایان همه گیری این بیماری وجود داشته باشد. به‌عنوان مثال گردشگران کمتری به کشور‌های دیگر سفر کنند یا افراد کمتری در رستوران‌ها غذا بخورند. به همین دلیل این گروه از محققان اقتصادی معتقدند آثار اقتصادی کرونا طولانی مدت خواهد بود.

شوک ناشی از همزمانی کرونا و تحریم، بخش حقیقی اقتصاد ایران را تحت فشار قرار داده و این موضوع به نوبه خود به افزایش نرخ تورم ختم شده و این در حالی است که تجربه نشان می‌دهد که هرجا تورم باشد، دلالی و واسطه گری هم پدیدار می‌شود.

گزارش مرکز پژوهش‌ها از وضعیت بازار کار ایران در بهار ۹۹ از کاهش ۱/ ۱ درصدی نرخ بیکاری نسبت به مدت مشابه در سال ۹۸، حکایت دارد. با توجه به افزایش قابل‌توجه جمعیت غیرفعال در فصل بهار، کاهش نرخ بیکاری به‌دلیل کاهش نرخ مشارکت بوده است و نمی‌تواند بهبود وضعیت بازار کار را نشان دهد؛ درواقع در چنین شرایطی نرخ بیکاری شاخصی کاملا گمراه‌کننده برای تحلیل آثار شیوع ویروس کرونا بر بازار کار است.