کارشناسان اقتصادی برای تحلیل این شرایط از مدل «سبد غذایی بهینه» استفاده میکنند، الگویی که شامل گروههای غذایی اصلی برای تأمین کالری و نیازهای روزانه هر فرد است.
دهه ۹۰ را میتوان دهه حذف تدریجی طبقه متوسط از ویترینهای شهر دانست. پوشاک و کفش که در سال ۱۳۹۳ با سهمی نزدیک به ۴.۶ درصد، در سیلاب تورم و بیثباتیهای پس از سال ۹۷، به نخستین خاکریز فتحشده به واسطه فقر بدل شد.
عضو هیئت مدیره کانون عالی شوراهای اسلامی کار استان تهران از برگزاری جلسه کمیته مزد برای بررسی سبد معیشت خبر داد و گفت: شکاف میان حقوق کارگران و هزینههای زندگی بهشدت افزایش یافت
کمترین میزان مصرف سرانه با ۱۷۱.۶ میلیون تومان در سال ۱۳۹۴ و بیشترین آن با ۱۹۱.۷ میلیون تومان در سال ۱۴۰۰ ثبت شده است. هرچند رفاه متوسط جامعه در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۳۹۰ تنها یک درصد کاهش یافته، اما این افت برای دهکهای پایین شدیدتر بوده است.