برچسب ناصرالدین شاه

شاهی میان دو جهان؛ ناصرالدین‌شاه چگونه تاریخ ما را ساخت؟

وقتی ناصرالدین‌شاه در ۲۲ شهریور ۱۲۲۷ شمسی به سلطنت رسید، پادشاه هنوز می‌توانست خود را مرکز جهان سیاسی بداند. اما در پایان سلطنت او، جامعه ایران دیگر همان جامعه آغاز دوران قاجار نبود. تلگراف، مطبوعات، مدرسه، بازار، ارتباط با جهان و تجربه اعتراض‌های جمعی، آرام‌آرام مفهوم تازه‌ای از «قدرت» ساخته بودند. ناصرالدین‌شاه نه کاملاً متعلق به جهان قدیم بود و نه توانست خود را با جهان جدید تطبیق دهد؛ او پادشاه یک دوره گذار بود.

بازخوانی تاریخ/ حاجب‌الدوله؛ دستی که امیرکبیر را در فین خاموش کرد

عکسی که از او باقی مانده مردی را نشان می‌دهد که آرام ایستاده، عبا به تن، آن کلاه بلند قاجاری بر سر، دستش روی عصا؛ هیچ نشانه‌ای در آن قاب نیست از این‌که همین دست‌ها روزی فرمان مرگ بزرگ‌ترین اصلاح‌گر دوره‌ی ناصری را اجرا کردند. حاج علی‌خان مقدم مراغه‌ای، مردی که تاریخ بیشتر او را با لقب حاجب‌الدوله می‌شناسد، از همان طبقه‌ای بیرون آمد که در دربار قاجار وظیفه‌اش انجام بی‌چون‌وچرای اراده‌ی شاه بود، هرچند آن اراده به قتل یک صدراعظم ختم شود.