برچسب معرفی کتاب

آینده احـزاب و سیاست جامعه‌محور

حزب سیاسی مدرن به معنای «سازمانی متشکل از شهروندان جامعه با اهداف و آرمان‌های مشترک و برنامه مشخص و مدون که تلاش می‌کند با به دست گرفتن قدرت سیاسی از طریق انتخابات، برنامه‌های خود را محقق سازد و به اهداف تعیین‌شده دست یابد.» در ایران، پیشینه‌ای چندان دراز ندارد و نخستین تلاش‌ها برای شکل‌گیری احزاب در قالب فراموش‌خانه میرزاملکم‌خان ناظم‌الدوله و انجمن‌های کمابیش مخفی که برای دستیابی به اهداف سیاسی مبارزه می‌کردند، به دوران سلــطنت ناصرالدین‌شاه قاجار و کوتاه‌زمانی قبل از انقلاب مشروطه بازمی‌گردد.

مشروطه‌گرایی؛ مفاهیم و بنیان‌ها

با گذشت بیش از یک سده از امضای فرمان مشروطیت در ایران توسط مظفرالدین‌شاه قاجار در ۱۲۸۵، داستان مشروطیت در این مرز و بوم همچنان تازه، شنیدنی و پر رونق است و محققان و پژوهشگران بسیاری در حوزه تاریخ، علوم سیاسی و حقوق، به پژوهش و بررسی جوانب گوناگون و متنوع و گاه هنوز پنهان و نوی این واقعه مهم و سرنوشت‌ساز تاریخ پر فرازونشیب ایران پرداخته‌اند و می‌پردازند؛ به‌گونه‌ای که می‌توان مشروطیت و حواشی گوناگون آن را از پربسامدترین موضوعات پژوهش‌های تاریخی، سیاسی و حقوقی دانست.

تبارشناسی قانون ایرانی

«کلمه “قانون” مهم‌ترین واژه در ایران معاصر است. این “یک کلمه” قریب دویست سال است که محور و مدار مناقشه در باب سیاست، دین و تجدد است و دو قرنی می‌شود که اندیشه و عمل ما را در کمند خود دارد.» واپسین کتاب انتشاریافته شادروان دکتر داوود فیرحی با این جملات آغاز می‌شود و دریغ که آن استاد فرزانه فروتن، پیش از انتشار این کتاب، چشم از جهان فروبست و کتابش را بر پیشخوان کتاب‌فروشی‌ها ندید. کتاب «مفهوم قانون در ایران معاصر» که به بررسی تحول و تطور مفهوم و معنای واژه «قانون» از زمان حکومت صفویان تا پیش از طلوع انقلاب مشروطه و سرآغاز بیداری ایرانیان اختصاص دارد، همچون دیگر آثار مرحوم فیرحی در نوع خود اثری بدیع، محققانه و سودمند است که با ژرف‌نگری به تحولات سیاسی و اجتماعی ایران پیشامشروطه با محوریت «قانون» و رابطه آن با دیگر اضلاع اندیشه و هویت ایرانی نظیر سلطنت، شریعت و حق حاکمیت ملی پرداخته است.

«در برابر استبداد، بیست درس قرن بیستم» از چه می‌گوید؟

«در برابر استبداد، بیست درس قرن بیستم» عنوان کتابی است از تیموتی اسنایدر. اسنایدر استاد دانشگاه ییل آمریکا است و متخصص در تاریخ اروپای شرقی و جنگ جهانی دوم و هولوکاست. او علاوه بر کار تدریس و تالیف کتاب‌های تاریخی، سخنرانی‌های بسیاری دارد و در حوزه عمومی فعال است و هم در نشریات مختلفی مثل اینترنشنال هرالد تریبیون، نیشن، نیویورک ریویو، مقاله می‌نویسد. اسنایدر به پاس نوشتن کتاب‌های ژرف نگرانه تاریخی و نگاه تطبیقی جوایز بین المللی بسیاری را به خود اختصاص داده است. مثل جایزه اندیشه سیاسی هانا آرنت، جایزه نگاه اروپایی لایپزیک، جایزه علوم انسانی امرسون،یجایزه ادبی آکادمی هنر و ادبیات آمریکا و جوایزی افتخاری از کشورهای اروپای شرقی. 

زندگی سیاسی اشیا

«امر روزمره در جامعه پساانقلابی» عنوان کتابی نوشته عباس کاظمی است. عباس کاظمی، جامعه شناس و استاد پیشین دانشگاه تهران است. این کتاب از این جهت حائز اهمیت و اثری قابل تأمل است که با ادبیات علوم اجتماعی کلیشه‌ای در ایران فاصله گرفته و به مطالعه واقعیت عینی جامعه پرداخته است. علی میرسپاسی، استاد مطالعات اسلامی و خاورمیانه دانشگاه نیویورک درباره این کتاب می‌نویسد: «این کتاب با ظرافت و هوشمندی، ابعادی بسیار مهم و پیچیده از زندگی روزمره ایرانیان را در چند دهه اخیر بررسی کرده است.» 

در آشپزخانه دیکتاتورها چه می‌گذرد؟

«مصائب آشپزی برای دیکتاتورها» عنوان کتابی به قلم ویتولد شابوفسکی است. شابوفسکی متولد 1980 در لهستان و فارغ التحصیل دانشگاه روزنامه نگاری و علوم سیاسی ورشو است. این روزنامه نگار لهستانی که اخبار و گزارش‌هایی را در کشورهایی چون کوبا، آفریقای جنوبی و ایسلند پوشش داده، به دلیل گزارش‌هایش درباره مشکلات مهاجرت غیر قانونی به اروپا و کشتار لهستانی ها در اوکراین جوایزی را برده است. او در سال 2014 کتاب «خرس های رقصان» را منتشر کرد که مجموعه گزارش‌هایی درباره ملل مختلف در اروپای مرکزی و راه رسیدنشان به آزادی است. 

دموکراسی؛ دلالت‌ها و لوازم

«دموکراسی» برساخته از دو واژه یونانی است: دموس به معنای مردم و کراتوس به معنای حکومت؛ از همین رو آن را حکومت مردم یا مردم‌سالاری تعریف و ترجمه کرده‌اند؛ تعریفی که از کثرتِ تکرار، ملال‌آور و از شدتِ کلیت، پُرابهام و راهزن شده است. این ناروشنی در معنای دموکراسی مانند بسیاری دیگر از واژگانِ دلکش البته اگر آبی گوارا برای مردم به ارمغان نیاورده، برای شماری از اصحابِ قدرت، نانِ دندان‌گیری در انبان داشته است؛ به گــونــه‌ای که بـــرخـــی از آدمی‌خوارترین دیکتاتورهای دوران ما نیز بر فرمانروایی خون‌ریز و وحشت‌خیزِ خود نامِ دموکراسی نهاده‌اند.