برچسب مذاکرات برجام

قطعنامه پیشنهادی علیه ایران در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ارایه شده و قرار است امروز به رای گذاشته شود. در این میان ایران نیز برخی اقدامات را از جمله خاموش کردن دوربین‌های فراپادمانی در سایت‌های هسته‌ای به اجرا گذاشته است. اما محمدحسن آصفری، نماینده مجلس می‌گوید: «اگر شورای حکام قطعنامه شدید‌تری علیه ایران صادر کند یا پرونده فنی ایران را دستخوش مسائل امنیتی و سیاسی کند جمهوری اسلامی نیز گزینه جدید خود را روی میز می‌گذارد.»

در بیانیه جدیدی، سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان از ایران خواسته‌اند اجرای پروتکل الحاقی را از سر بگیرد.

سیاست تعیین خط قرمز که در موضع مذاکره کنندگان ایرانی به شکلی پررنگ دیده می‌شود، موجب شده است امتیازاتی که ایران می‌دهد هم امتیازاتی «به رنگ قرمز» باشد.

نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که از میانه هفته جاری آغاز به کار کرده، روز گذشته با تمرکز بر پرونده هسته‌ای ایران، تصمیم‌گیری در مورد قطعنامه‌ای را در دستور کار داشتند که اخیراً تروئیکای اروپا متشکل از سه کشور آلمان، فرانسه و انگلیس پیشنهاد کرده و با تایید ایالات متحده، به شورای حکام آژانس ارائه شده است. قطعنامه‌ای که بنابر اخبار روز‌های گذشته، قرار بود دیروز در ادامه اجلاس شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به رای گذاشته شود و به همین دلیل از همان ساعات اولیه روز گذشته، نگاه ناظران به سوی وین محل برگزاری این نشست بود تا مگر بالاخره روشن شود که قطعنامه‌ای علیه ایران صادر می‌شود یا احیانا برخلاف اغلب پیش‌بینی‌ها، اعضای شورای حکام در نهایت به این قطعنامه رای نمی‌دهد.

رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی می‌گوید ایران به شورای حکام اطلاع داده که می‌خواهد ۲۷ دوربین آژانس را به همراه بعضی تجهیزات نظارتی دیگر این نهاد، قطع کند.

شورای حکام چهارشنبه‌شب سرانجام قطعنامه ضد ایرانی خود را با ۳۰رای موافق، ۳رای ممتنع و همراه با مخالفت چین و روسیه به تصویب رساند. ایران که قبل از تصویب قطعنامه اعلام کرده‌بود ۲ دوربین فراپادمانی آژانس را قطع می‌کند، در واکنش به نتیجه نشست شورای حکام گام‌های دیگری از جمله قطع درمجموع ۲۷ دوربین و نصب دو آبشار از سانتریفیوژ‌های پیشرفته را اعلام کرد. با این حال رای ۳۰بازیگر به قطعنامه ضد ایرانی نشان‌دهنده آن است که آمریکا و غرب با شیب ملایم به دنبال اجماع‌سازی علیه تهران هستند و ایران تا اجلاس بعدی آژانس با یک فصل زمانی حساس مواجه است. از همین رو ضروری است که دستگاه‌های تصمیم‌گیر در کنار استفاده از اهرم‌های فشار از طرح‌های مبتکرانه‌ای در حوزه دیپلماسی نیز بهره ببرند و به دنبال ابتکاراتی برای احیای برجام یا راه‌های بدیل باشند. به نظر می‌رسد تنها در چارچوب یک استراتژی دوبعدی است که جمهوری اسلامی می‌تواند بر اجماع‌سازی واشنگتن و شرکایش در ماه‌های آینده فائق آید.

با توجه به این شرایط و ناتوانی اروپایی‌ها در زمینه ارائه ابتکار عملی موثر برای رفع اختلافات، بی نتیجه بودن تلاش‌های قطر برای میانجیگری میان دو طرف و تصمیم نهایی واشنگتن در عدم خروج سپاه پاسداران از لیست تروریستی آمریکا به نظر می‌رسد احیای برجام با بن بست جدی مواجه شده است.

کارشناسان می‌گویند که این تشدید تازه در تنش‌ها بسیار نگران کننده است و نشان از سخت‌تر شدن موضع دولت ایران دارد. اقدام پنجشنبه ایران، گام چشمگیر و شاید نهایی، در نقض توافقی باشد که دولت باراک اوباما هفت سال پیش به آن دست یافت.