برچسب محیط

به گزارش ایرنا معاون محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به وضعیت نگران‌کننده این گونه‌ها اعلام کرد که این پرندگان شکاری، از جمله گونه‌های مهاجر محسوب می‌شوند و تغییر شرایط زیست‌محیطی، مسیر زندگی آنها را دشوارتر کرده است.محسن پاکباز با بیان اینکه خشکسالی‌های پی‌درپی سال‌های اخیر و تغییرات اقلیمی از مهم‌ترین عوامل کاهش شمار این پرندگان هستند، توضیح داد: کاهش منابع غذایی، تغییر زیستگاه‌ها و برهم خوردن چرخه طبیعی زندگی، فشار مضاعفی بر گونه‌های حساس وارد کرده است.اما این تنها تغییرات طبیعت نیست که بقای این پرندگان را تهدید می‌کند؛ بخش دیگری از این داستان به رفتارهای انسانی بازمی‌گردد.

وقتی شکار غیرمجاز بال‌های طبیعت را زخمی می‌کند
در کنار چالش‌های اقلیمی، شکار و زنده‌گیری غیرمجاز یکی از تهدیدهای جدی برای پرندگان شکاری به شمار می‌رود. این پرندگان به دلیل زیبایی، قدرت پرواز و ارزش اقتصادی در بازارهای غیرقانونی، گاهی هدف قاچاقچیان حیات‌وحش قرار می‌گیرند.اداره کل حفاظت محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد برای مقابله با این تهدید، برنامه‌های مختلفی را در دستور کار قرار داده است؛ از پایش زیستگاه‌ها و شناسایی تله‌های کارگذاشته‌شده گرفته تا افزایش گشت‌های نظارتی با همکاری نیروهای امنیتی.
پاکباز با اشاره به یک نمونه از این تخلفات گفت: سال گذشته یک محموله عقاب طلایی که قرار بود به شکل قاچاق از استان خارج و به خارج از کشور ارسال شود، کشف شد.

این اتفاق نشان داد که حفاظت از پرندگان شکاری تنها به مراقبت از زیستگاه‌ها محدود نمی‌شود، بلکه مقابله با شبکه‌های غیرقانونی خرید و فروش حیات‌وحش نیز بخش مهمی از این مسیر است.
با این حال، تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد حفاظت پایدار زمانی موفق خواهد بود که مردم محلی نیز خود را بخشی از راه‌حل بدانند.

آموزش، حلقه گمشده حفاظت از طبیعت
حفاظت از گونه‌های در معرض خطر، تنها با قوانین و نظارت‌های محیط‌زیستی امکان‌پذیر نیست؛ آگاهی عمومی و همراهی جوامع محلی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.اداره کل حفاظت محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد با هدف تقویت فرهنگ حفاظت از طبیعت، برنامه‌های آموزشی در مناطق مختلف استان برگزار می‌کند تا مردم با اهمیت گونه‌های جانوری و نقش آنها در تعادل اکولوژیک آشنا شوند.

پرندگان شکاری مانند عقاب طلایی، تنها نماد شکوه طبیعت نیستند؛ آنها بخشی از زنجیره غذایی هستند و حضورشان به کنترل جمعیت برخی جانوران و حفظ تعادل زیست‌بوم کمک می‌کند.
پاکباز تأکید کرده است که همراهی شهروندان و رسانه‌ها برای حفظ میراث طبیعی استان ضروری است؛ زیرا بسیاری از تهدیدها تنها زمانی کاهش می‌یابند که مردم اهمیت حفاظت از گونه‌ها را درک کنند.این نگاه، مسیر حفاظت را از یک اقدام صرفاً اداری به یک مسئولیت اجتماعی تبدیل می‌کند.

گنجینه‌ای پنهان در دل زاگرس
تهدید برای سه گونه پرنده شکاری، تنها بخشی از داستان حیات‌وحش کهگیلویه و بویراحمد است. بررسی‌های علمی نشان می‌دهد این استان یکی از مناطق مهم تنوع زیستی کشور به شمار می‌رود.براساس مطالعات انجام‌شده با مشارکت پژوهشگران دانشگاه یاسوج، بیش از ۳۰۰ گونه جانوری در ۳۲۷ هزار هکتار از مناطق حفاظت‌شده و آزاد استان زندگی می‌کنند.

در این میان، ۲۷ گونه پرنده مهاجر و بومی شناسایی شده‌اند و بیش از ۵۲ گونه پستاندار نیز در زیستگاه‌های مختلف استان حضور دارند. مشاهده گونه‌هایی مانند جغد ماهی‌خوار و شاه‌ماهی برای نخستین بار در استان، اهمیت مطالعات علمی و پایش مستمر طبیعت منطقه را بیشتر نشان می‌دهد.
خرس قهوه‌ای به عنوان گونه شاخص و بزکوهی به عنوان یکی از گونه‌های غالب، از دیگر سرمایه‌های طبیعی این استان هستند. همچنین گونه‌هایی مانند پلنگ، گرگ، روباه، گراز، سنجاب جنگلی، سمور، خفاش، راسو، جوجه‌تیغی، گوزن زرد ایرانی و کل و بز در زیستگاه‌های استان مشاهده می‌شوند.

آینده بال‌های زاگرس در گرو یک انتخاب
منطقه‌های حفاظت‌شده دنا، دنای شرقی، خاییز سرخ، خامی، دیل، سولک و سیوک، تنها محدوده‌های جغرافیایی نیستند؛ این مناطق پناهگاه نسل‌هایی از جانوران و پرندگانی هستند که بخشی از هویت طبیعی زاگرس را شکل داده‌اند.

کهگیلویه و بویراحمد با ساختار کوهستانی، تنوع اقلیمی و برخورداری از مناطق سردسیری و گرمسیری، یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های گونه‌های نادر جانوری کشور محسوب می‌شود.
اکنون سرنوشت عقاب طلایی، بهله و شاهین بیش از هر زمان دیگری به تصمیم‌های امروز وابسته است؛ تصمیم‌هایی که از نحوه برخورد با شکار غیرمجاز تا میزان مشارکت مردم در حفاظت از طبیعت را شامل می‌شود.

نجات این پرندگان شکاری، فقط حفظ چند گونه جانوری نیست؛ بلکه پاسداری از بخشی از میراث طبیعی زاگرس است؛ میراثی که اگر امروز مراقبت نشود، فردا ممکن است تنها در خاطره‌ها و کتاب‌ها باقی بماند.