فارس - نوحهخوانی در استان فارس تنها یک آیین سوگواری نیست، بلکه بخشی از میراث فرهنگی و ادبی مردم این دیار به شمار میرود. بسیاری از نوحههای عاشورایی که سالها در هیئتها و مجالس عزاداری زمزمه میشوند، ریشه در شعر و ادبیات آیینی دارند و توانستهاند پیام و مفاهیم عاشورا را در حافظه جمعی جامعه ماندگار کنند.
کرمانشاه- استان کرمانشاه با پیشینهای ریشهدار در فرهنگ، دین و آیینهای مردمی از دیرباز یکی از خاستگاههای مهم ادبیات آیینی در غرب کشور بوده است؛ ادبیاتی که در قالب شعر، مرثیه، منقبت و آثار مذهبی بازتابی از باورها، هویت فرهنگی و دلبستگی مردم این دیار به اهلبیت(ع) را نشان میدهد.
خانه اندیشمندان علوم انسانی با همکاری کانون رسالت، همزمان با فرارسیدن ماه محرم، ویژهبرنامه «چراغ دیگر» را با حضور جمعی از استادان، پژوهشگران و شخصیتهای فرهنگی و مذهبی برگزار میکند.
اردبیل- مردم اردبیل از دیرباز ارادتی خالصانه به امام حسین (ع) دارند و از پس این ارادت که قرنها قدمت دارد، آیینی پدید آمده که برخی از آنها به فرهنگ مردم این دیار در دهه اول محرم تبدیل شده است.
«سِرّسُرخ» عنوان تازه ترین تئاتر کارگاه نمایش تئاتر شهر است که هم زمان با ایام سوگواری شهادت حضرت امام حسین (ع) به کارگردانی حسین عبداللهی پیش روی مخاطبان قرار می گیرد.
ساسان طهماسبی، پژوهشگر تاریخ و سفرنامهپژوه گفت: سیاحانی که در ماه محرم به ایران سفر کردند، معمولاً شاهد برگزاری این مراسم بودند و در این مورد گزارش دادند؛ رویهای که از اوایل دوره صفوی با سفرنامه سیاحانی مانند میکله ممبره و لیونل پلامتری که در دوره شاه طهماسب به ایران سفر کردند، شروع شد و با کروسینسکی که سالهای پایانی این حکومت را به چشم خود دید، به پایان رسید.
اصفهان- یک پژوهشگر حوزه آیینهای مذهبی گفت: بخش مهمی از تاریخ اجتماعی اصفهان در آیینها، سنتها و مناسک محرم نهفته است؛ میراثی که برخی از جلوههای آن در دهههای اخیر به کمرنگ شده و امروز در اسناد، روایتهای شفاهی و حافظه فرهنگی محلات تاریخی شهر قابل ردگیری است.
علمکشها، علم بزرگ تکیه را بر روی کمربند چرمی مخصوص خود میگذاشتند و آماده حرکت میشدند. وقتی صف در حد مطلوب شکل میگرفت فرمان حرکت از سوی سردستهها صادر میشد. دسته ابتدا با سینهزنی آرام، حرکت میکرد. نوحهخوانها به نوبت، دم میگرفتند و سینهزنها با آهنگ نوحه، سینه میزدند. عدهای از سینهزنها زنجیر هم داشتند و هر وقت محتوای نوحه ایجاب میکرد زنجیر میزدند. معروفترین نوحهای که در سینهزنیها خوانده میشد نوحه «مکن ای صبح طلوع» بود.
