برچسب قفقاز جنوبی

به باور ناظران انتخاب آذربایجان به عنوان میزبان بعدی نشست آب و هوایی «کاپ» و عقب نشینی ارمنستان از خواست خود در کنار مولفه هایی، چون توافق دو بازیگر در باب آزادی زندانی ها، نشان از آن دارد که صلح احتمالی در منطقه قفقاز و قره باغ در دست است. این در حالی است که آذربایجان در حال تبدیل شدن به قدرتی نوظهور در آسیای میانه است

اظهارات سخنگوی وزارت خارجه روسیه و سفر پوتین به جمهوری آذربایجان، موضوع گشایش کریدور زنگزور را به طور جدی مطرح کرده است. اما چگونه گشایش این کریدور به تغییر مرز‌های ایران منجر خواهد شد؟ چرا زنگزور خط قرمز ایران است؟

دالان زنگه زور یک مسیر کاملا جعلی است. دولت ایران حق دارد و باید پاسدار مرز‌های تاریخی خود باشد. احداث این دالان تورانی در نهایت نه تنها منجر به از دست رفتن کریدور شمال ایران می‌شود، بلکه شاهراه و مرز مستقیم ایران به ارمنستان را نیز مسدود خواهد کرد. پیام رهبر انقلاب نیز در این مساله کاملا مشخص است؛ در مرز‌های تاریخی ایران نباید دست برده شود.

نشست قفقاز موسوم به ۳+۳ با حضور بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای موجب شد تا بار دیگر مسئله فعل و انفعال‌های این منطقه و اختلاف‌های پیدا و پنهان درباره زنگزور برجسته‌تر شود. به باور گروهی از ناظران، کشور‌های فعال در منطقه قفقاز تلاش دارند تا از این سنگر در برابر نفوذ بازیگران عربی حراست کنند

تهران از اهمیت ژئوپولیتیکی و ژئواکونومیکی منطقه قفقاز آگاه است که آن منطقه را به کانون رقابت‌های عمده منطقه‌ای و بین‌المللی تبدیل کرده است. بنابراین، ایران به ایجاد تعادل در روابط خود بین ارمنستان و جمهوری آذربایجان و نه صرفا تکیه بر تقویت روابط با ایروان مشتاق است به ویژه پس از نزدیکی ارمنستان به کشور‌های غربی که به قیمت از دست دادن روابط سنتی خود با روسیه تمام شده است.

رویکرد همگرایی و حفظ اتحاد منطقه‌ای با کشور‌های همسو، از جمله روسیه و ارمنستان، از کلید‌های موفقیت تهران در این حوزه است. همچنین، واکنش سختگیرانه و هوشیارانه ایران در برابر هر گونه اقدام تغییر مرزها، پیام روشنی به واشنگتن و باکو خواهد بود که تهران حاضر به پذیرش این نوع طرح‌ها نیست

طرح آذری-آمریکایی کنترل صدساله دالان زنگه‌زور، به‌رغم ظاهر سازش‌جویانه، در واقع تلاشی برای تحمیل نفوذ جدید و تغییر معادلات ژئوپلیتیکی در قفقاز است که می‌تواند ثبات منطقه و امنیت ملی ایران را به مخاطره بیاندازد. مخالفت قاطع ارمنستان و ایران با این طرح، نمایانگر مقاومت پایدار ملت‌ها و دولت‌های منطقه در برابر مداخلات خارجی و تلاش برای حفظ حاکمیت ملی است.

توافق اخیر باکو و ایروان که با خودشیفتگی از سوی دونالد ترامپ «مسیر ترامپ برای صلح و شکوفایی جهانی» نام گرفته، در عمل یک پیمان‌نامه ژئوپلیتیک برای تغییر نقشه راهبردی قفقاز و محاصره ایران است. جزئیات این توافق، ماهیت واقعی آن را آشکار می‌سازد آنجا که واگذاری حق انحصاری مدیریت گذرگاه زنگزور به ایالات‌متحده آمریکا برای مدت ۹۹ سال را به رسمیت می‌شناسد. این بند، که به معنای یک قرارداد استعماری مدرن است، نشان می‌دهد که این کریدور نه برای صلح منطقه‌ای، بلکه برای استقرار دائمی قدرت فرامنطقه‌ای در جوار مرز‌های ایران طراحی شده است.