برچسب فیلم مستند

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، فیلم مستند کوتاه «بابلویی» در بخش ویترین بین‌المللی واشینگتن نوائس در بیست‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی فیلم و ویدیوی محیط‌زیستی فیکا برزیل از ۱۶ تا ۲۱ ژوئن در شهر گویاس برزیل به نمایش درآمد و برگزیده شد.

این جشنواره در شهر تاریخی گویاس برگزار می‌شود؛ شهری که به‌عنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. در این دوره، موضوع «آب و اقلیم در سرچشمه‌های برزیل» محور برنامه‌ها بود و بر رابطه میان منابع آبی، تعادل اقلیمی و پایداری تمرکز دارد. در کشوری که میزبان برخی از مهم‌ترین سرچشمه‌های آب جهان و یکی از بزرگ‌ترین ذخایر آب شیرین دنیا است،

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از پایگاه خبری موزه سینمای ایران، دوشنبه ۱ تیرماه، در چهل‌وپنجمین نشست «شب‌های مستند» موزه سینما، نسخه اصلاح شده مستند «باد صبا» به کارگردانی آلبر لاموریس با همکاری انجمن تهیه‌کنندگان سینمای مستند و فیلمخانه ملی ایران در سالن فردوس موزه سینمای ایران به نمایش درآمد و ارد عطارپور مستندساز با همراهی محمد مقدم مستندساز درباره اثر به گفتگو پرداختند و مدیریت نشست را فخرالدین سیدی فیلمساز بر عهده داشت.

محمد مقدم در ابتدای نشست، «باد صبا» را یک اثر تاریخی و میراث‌فرهنگی برشمرد و گفت: صحبت درباره این فیلم خیلی سخت است. صمیمانه می‌گویم وقتی قرار بر صحبت راجع به این فیلم شد دنبال این بودم که برخلاف ذهنیت همه ما که فیلم تحسین شده و جاافتاده‌ای است، بتوان به شکلی این فیلم را نقد هم کرد. ولی هرچقدر در ترازوی انصاف بخواهیم این اثر را مرور می‌کنیم، شاهد هستیم برحسب تصادف یا با هر تعبیر دیگری، که خارج از خوانش‌های زمانه خودش، عملکرد متفاوتی داشته و از نظر من، در حال حاضر، کارکردش شبیه یک اثر میراث‌فرهنگی شده است. ما در کنار چیزهایی که در موزه‌ها، گالری‌ها، کتابخانه‌ها و بناهای تاریخی که نگاه می‌کنیم، فکر می‌کنم این اثر جزو معدود آثاری است که روی پرده نقره‌ای شکل گرفته‌اند و در تداوم میراث‌فرهنگی و بشری قرار می‌گیرند. از نظر من می‌توان این فیلم را این‌گونه ارزیابی کرد و به دلایلی که می‌توان برشمرد، تبدیل به یک اثر تاریخی و میراث‌فرهنگی شده است.

ارد عطارپور درباره شیفتگی جوامع غربی نسبت به سبک زندگی جوامع دیگر و تاثیرش در ساخت مستند «باد صبا» عنوان کرد: چند سال بعد از اینکه دوربین توسط برادران لومیر اختراع شد، ابزار خوبی برای شناخت مردم دنیا و مردم‌نگاری جوامع مختلف دنیا شد. در سال ۱۹۰۰ در فرانسه یک گردهم‌آیی بزرگ با حضور مردم نقاط مختلف دنیا برگزار شد و آن‌ها رسم‌های خودشان را در آنجا به نمایش می‌گذاشتند. شیفتگی جوامع غربی به اینکه در دیگر جوامع چه می‌گذرد باعث شد که این نوع فیلم‌های گزارشی از سبک زندگی مردم کشورهای دیگر که گاهی برای مخاطب غربی بسیار تعجب‌برانگیز بود، به وجود بیاید. از جمله برترین آثار این سبک فیلم‌ها می‌توان به فیلم «علف» ساخته مریان کوپر و ارنست بی. شودزاک اشاره کرد که در اینجا هم به نمایش درآمد. از نظر من، این نوع نگاه اروپایی به کشورهای شرقی اساس ساخت بسیاری از فیلم‌های آن‌ها شد که می‌تواند «باد صبا» را هم در بر بگیرد.

او ادامه داد: پلان‌های مربوط به دریاچه امیرکبیر یا همان سد کرج همان‌جایی است که آلبر لاموریس طی حادثه‌ای که برای هلی‌کوپتر او بر فراز این دریاچه رخ داد، به دریاچه سقوط کرد و زندگی او پایان یافت. چون حس می‌کردند هلی‌کوپتر سنگین است، پسرش و کمک خلبان را پیاده می‌کنند و لحظاتی بعد، این اتفاق برای آنها رخ می‌دهد. در پرواز مجدد، هلی‌کوپتر به کابل تمرین تکاوران گیر می‌کند و متأسفانه، آن‌ها کشته می‌شوند. باقی‌مانده آن هلی‌کوپتر سالیان سال است که همچنان بر فراز آن کابل آویزان است و یک قبر بدون جسد برای او در قبرستانی در تهران وجود دارد چون پیکر او را هرگز نتوانستند پیدا کنند.

عطارپور نگاه از فراز را سبک فیلم‌سازی آلبر لاموریس دانست و گفت: آلبر لاموریس فیلمسازی بود که این ویژگی را داشت که از فراز و ارتفاع نگاه کند و خیلی از فیلم‌هایش این شاخصه را دارند. «بادکنک قرمز» را همینجا نشان دادیم و این شروع پرواز بر فراز فرانسه و قسمت‌های گمشده‌ای از پاریس بود. او همچنین فیلمی درباره کاخ ورسای ساخته بود. به مرور، این تبدیل به مهارت لاموریس شد و در نهایت، در «باد صبا» به کار آمد تا این فیلم فوق‌العاده ساخته شود. دلیلی که او این زاویه دید را داشت، همین بود و به هر حال، این هم نوعی نگاه کردن است هرچند از فراز باشد. آن نگاهی که لاموریس داشت، منجر شد که یک میراثی به یاد ماندنی از آنچه دیروز بود و امروز نیست، در قالب سلولوئید فیلم همچنان در فیلمخانه وجود داشته باشد که بتوانیم آن را ببینیم. بسیاری از این محله‌های شهری دیگر وجود ندارند. مثلا میدان ولیعصر تغییر کرده است.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایرنا، فرشاد افشین‌پور، رویدادهایی مانند جام جهانی را فرصتی کم‌نظیر برای شکل‌گیری ایده‌های تازه و تولید آثار ماندگار بیان کرد و درباره ارزیابی خود از جایگاه مستند ورزشی در سینمای مستند ایران اظهار داشت: مستندهای ورزشی در میان برنامه‌ها و فیلم‌های ورزشی، از پیشینه و اهمیت بالایی برخوردار هستند و در سطح دنیا طرفداران بسیاری دارند. اما مطالعه و تلاش چندانی برای آن در ایران صورت نگرفته و تلاشی جدی برای حضور در بازارهای جهانی و جشنواره‌های بین‌المللی انجام نشده است. البته در این‌باره هم مدیران و سیاست‌گذاران و هم فیلمسازان سهم دارند.

کارگردان مستند «دنیای وحشی زاگرس» ادامه داد: من در این زمینه انگشت اتهام را بیشتر به سمت فیلمسازان می‌گیرم تا مسئولان. مسئول تنها می‌تواند راه را ترسیم کند و مسیر را نشان دهد؛ بقیه مسئولیت با فیلمساز است و باید با نگاه اصولی و خلاقانه خود نسبت به جذب مخاطب اقدام کند. اینکه ما بدون هیچ هنر، ابتکار و خلاقیتی صرفاً روایتگر یک موضوع باشیم، نمی‌تواند ما را به سرمنزل نهایی برساند.

وی افزود: مستند یعنی بیان خلاقانه واقعیت. درباره ابعاد گوناگون ساختار محتوایی و تکنیکی مستندهای ورزشی تا ساعت‌ها می‌توان سخن گفت، اما آنچه روشن است این است که برای موفقیت یک فیلم ورزشی باید چند اصل ساده و اساسی را رعایت کرد.

افشین‌پور ادامه داد: در مستندهای ورزشی جهان، چهار گروه عمده شامل رویدادمحور، شخصیت‌محور، رشته‌محور و حاشیه‌محور قابل مشاهده است. در همه این ساختارها و میان فیلم‌های موفق، سه مرحله اصلی پیش‌تولید شامل پژوهش، فیلمنامه و برنامه‌ریزی، تولید شامل کارگردانی، فیلمبرداری و صدابرداری و در نهایت پس‌تولید شامل تدوین، گفتار متن و موسیقی نقش تعیین‌کننده‌ای دارند.

کارگردان مستند «البرز وحشی» بیان کرد: کارگردانان موفق سینما تلاش کرده‌اند ویژگی‌های مؤثر همه مراحل را با دقت اجرا کنند. از جمله موارد برجسته در این زمینه، نگاه خلاقانه به موضوع، ثبت چند دوربینه و تدوین مناسب است. متأسفانه برخی فیلمسازان ما با یک دوربین و سه‌پایه و مصاحبه فی‌البداهه و بدون برنامه‌ریزی قبلی سعی دارند پرونده یک فیلم را ببندند و همین مسئله باعث عدم موفقیت اثر می‌شود.

کارگردان مستند «امپراتوری سنجاب‌ها» ادامه داد: گاهی یک فیلمساز دکمه‌ای را پیدا می‌کند و بعد سعی می‌کند برای آن کت بدوزد. این مسیر اشتباه باعث از بین رفتن امکانات مالی، زمان و حتی سوختن یک سوژه می‌شود. علاقه به ساخت مستند یا دغدغه‌مندی نسبت به یک موضوع خاص نباید به خلق اثری ضعیف منجر شود. اینکه فیلمساز بدون انعطاف، تعلیق و هنر سراغ موضوعی برود و آن را به پایان برساند، نامش فیلم نیست. فیلم باید سرگرم‌کننده باشد و در کنار آن معنا خلق کند و از دل واقعیت، روایتی دراماتیک و تأثیرگذار بسازد.

افشین‌پور توضیح داد: به قول شاهین امین، منتقد سینما و خبرنگار، مستند موفق صرفاً تصاویر را کنار هم نمی‌چیند، بلکه از دل یک مسابقه، یک شخصیت ورزشی یا یک رویداد، مفهومی فراتر از خود آن رویداد ارائه می‌دهد؛ مفهومی که می‌تواند به زندگی، امید، شکست، تلاش یا دیگر تجربه‌های انسانی مرتبط باشد.

وی گفت: تفاوت اصلی مستند با گزارش ورزشی در افزودن لایه‌های معنایی است و کارگردان با انتخاب نماهای مناسب و شیوه کارگردانی می‌تواند به جذابیت مستند کمک کند. ورزش به‌طور ذاتی واجد ظرفیت‌های دراماتیک است. هر ورزش با فراز و فرود، تعلیق، شکست، پیروزی و لحظات پیش‌بینی‌ناپذیر همراه است و همین ویژگی آن را به سوژه‌ای جذاب برای سینما تبدیل می‌کند.

این کارگردان مستند در پاسخ به این سؤال که «آیا میان تعداد کم مستندهای ورزشی و استقبال مخاطبان ارتباط مستقیمی وجود دارد»، گفت: دقیقاً همین‌طور است. اگر میزان تولید پایین است، دلیل آن عدم کیفیت و عدم استقبال تماشاگران است. این موضوع شبیه رابطه عرضه و تقاضاست. اگر فیلم خوبی ساخته شود، مخاطبان آن را می‌بینند و اگر رضایت وجود داشته باشد، فیلمسازان نیز به تولید آثار بیشتر ترغیب می‌شوند. مشکل اینجاست که ما در بدیهیات و پایه‌های سینمای مستند گیر افتاده‌ایم و قادر به پاره کردن زنجیرهای سنتی و قدیمی نیستیم.

وی با اشاره به موانع تولید مستندهای ورزشی بیان کرد: برخی تصور می‌کنند این آثار به‌راحتی ساخته می‌شوند و صرف حضور یک چهره مشهور ورزشی می‌تواند مخاطب جذب کند. همین مسئله باعث می‌شود از پرداخت هنری و سایر ابعاد اثر غافل شوند. برای ساخت فیلمی که بتواند در ویترین قرار بگیرد، لازم است همه مراحل تولید با حداکثر دقت طی شود.

افشین‌پور ادامه داد: مشکل دوم مربوط به مسئولان و سفارش‌دهندگان است. ساخت فیلم خوب ورزشی چندان ساده نیست و نیاز به حمایت و توجه دارد. گاهی لازم است کارفرما و مسئولان نیز برای رفع موانع اداری و بین‌سازمانی وارد میدان شوند. موضوع فقط بودجه نیست. این ژانر در ایران مغفول مانده و برای رسیدن به سطح سایر ژانرها نیازمند توجه ویژه است.

وی پیشنهاد کرد: در جشنواره‌های «سینماحقیقت» و «فجر» به‌صورت دائمی از چهره‌های ورزشی دعوت شود. این رابطه می‌تواند دو سویه باشد؛ هم فیلمسازان با ورزشکاران آشنا می‌شوند و هم ورزشکاران از نزدیک با فضای سینمای مستند آشنا خواهند شد.

کارگردان مستند «سفر به آمادای» درباره تأثیر برگزاری جام جهانی بر ساخت مستندهای ورزشی گفت: شور و شوقی که بر جامعه حاکم می‌شود، بر فیلمساز هم تأثیر می‌گذارد و می‌تواند محرکی قابل توجه باشد. برگزاری یک رویداد بزرگ ورزشی می‌تواند نقطه آغاز یک فیلم و جرقه ساخت یک مستند باشد. فیلمسازان باید این فرصت‌ها را از دست ندهند و از آن بهره ببرند. حضور در جام جهانی هر چهار سال یک‌بار اتفاق می‌افتد و برای مردم هر کشوری اهمیت زیادی دارد.

افشین‌پور در پاسخ به این پرسش که «چرا بسیاری از مستندسازان بیشتر به موضوعات اجتماعی، تاریخی، سیاسی یا محیط‌زیستی می‌پردازند و کمتر سراغ ورزش می‌روند»، گفت: پاسخ به این سؤال کمی دشوار است. خود من این روزها به‌طور دائمی درگیر پروژه‌های محیط‌زیستی هستم و فرصت کافی برای فعالیت در ژانر ورزشی را ندارم، اما اگر امکانش فراهم باشد حتماً این کار را انجام می‌دهم. سایر دوستان نیز اگر به این حوزه علاقه‌مند شوند، می‌توانند آثار خوب و باکیفیتی تولید کنند. مسئولان هم اگر حمایت بیشتری داشته باشند و روی خوش به این آثار نشان دهند، می‌توان به رونق این ژانر امیدوار بود.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایلنا، الله‌کرم رضایی‌زاده مستندساز که در کارنامه او آثار مستند متعددی با موضوع آیین‌های عاشورایی و محرم دیده می‌شود، درباره جایگاه این آیین‌ها و تلفیقشان در فرهنگ ایرانی اظهار کرد: به نظر من فرهنگ عاشورا و فرهنگ ایرانی با هم به شکلی عجین شده‌اند که دیگر نمی‌توان آن‌ها را از هم جدا کرد. این تلفیق را در موارد متعددی می‌توان یافت، در مراسم‌ها و آیین‌های عاشورایی ما هنرهای مختلفی را مشاهده می‌کنیم که در اجرا کاملاً مختص ایرانیان هستند؛ به عنوان مثل در مداحی ما به سمت موسیقی دستگاهی می‌رویم و نواهایی که شاهد هستیم به موسیقی سنتی ما نزدیک هستند. حتی در شعرهایی که سروده می‌شوند و افرادی چون سلیم موذن‌زاده آن‌ها را می‌خوانند ویژگی‌های شعر فارسی نمایان است یا در حرکات موزونی که طی اجرای مراسم صورت می‌گیرد، می‌توان قرابت یا هماهنگی کاملاً مشخصی بین آن حرکات که در عزاداری‌های محرم صورت می‌گیرد و حرکات موزونی که در مراسم‌های ایرانی صورت می‌گیرد، مشاهده کرد. 

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از روابط عمومی مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، محمد حمیدی مقدم مدیر عامل مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی با انتشار متنی درگذشت دلاور دوستانیان را تسلیت گفت.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از روابط‌عمومی سازمان هنری رسانه‌ای اوج، مستند «عبای سوخته» به کارگردانی مهدی فارسی و تهیه‌کنندگی اباذر صالحیان، همزمان با سالگرد شهادت بهشتی و ۷۲ تن از یارانش، از امشب ۷ تیر ساعت ۲۲ روی آنتن شبکه افق می‌رود.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از روابط عمومی پروژه، هفدهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم‌های سینمایی، مستند و فیلم کوتاه احمدآباد AIFF هند در تاریخ 1 الی 4 اکتبر 2026 مصادف با ۹ تا ۱۲ مهر برگزار می‌شود.

فیلم مستند «ایستاده با گرگ» به کارگردانی سعید نبی و مریم خدیوی در ادامه حضور بین‌المللی خود نامزد دریافت بهترین فیلم مستند هفدهمین جشنواره احمدآباد AIFF  2026 هند شده است و برای دریافت عنوان بهترین فیلم مستند در مرحله نهایی این جشنواره رقابت خواهد کرد.

هیئت داوارن این جشنواره ضمن تقدیر از سعید نبی و مریم خدیوی کارگردانان این فیلم در یادداشتی برای نامزدی آن نوشته اند: داستان‌پردازی و خلاقیت شما واقعا هیئت داوران ما را تحت تأثیر قرار داده است.

در این جشنواره معتبر جهانی فیلم‌هایی از سینمای ایران، آمریکا، هند، کره ، چین، فرانسه، آلمان، ترکیه، ایتالیا، روسیه، انگلستان، ژاپن، هلند و بسیاری از کشورهای دیگر اکران دارند و رقابت می کنند.

در توضیحات این جشنواره که در احمدآباد هند در ماه اکتبر برگزار می‌شود آمده است: این جشنواره جهانی با دریافت بیش از 3000 فیلم از سراسر جهان در ژانر های مختلف تلاش دارد تا تبادل جهانی ایده ‌ها و داستان ‌ها را ترویج دهد، استعدادهای آنها را به سینمای معاصر، هنر و فیلمسازان نوظهور نمایش داده و تثبیت کند.

اداره‌کل تامین و رسانه بین‌الملل سیما عرضه بین‌المللی این فیلم را برعهده دارد.

مستند دراماتیک «ایستاده با گرگ» داستان واقعی زندگی هادی جلالی محیط‌بانی است که بیش از ۹۹ ساچمه از سمت شکارچیان به او شلیک شده و از این ساچمه‌های سربی که به بدنش اصابت کرده همچنان در بدنش ماندگار است. او که از ریاست جمهوری وقت نشان لیاقت فداکاری دریافت کرده در روستا و شهرش بسیار غریب است... 

این فیلم مستند را سعید نبی و مریم خدیوی بروجنی کارگردانی کرده، آرش زاهدی اصل تدوین، مهران فرد پور فیلمبرداری، حبیب الله محمدی صدابرداری و بهروز شهامت طراحی صدا و صداگذاری کرده است.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از برنا، حامد شکیبانیا، مستندساز و رئیس انجمن تهیه‌کنندگان سینمای مستند، در خصوص مراسم تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب گفت: مستندسازها معمولا درباره چنین رویدادهایی از قبل قضاوت نمی‌کنند و باید منتظر ماند و دید که در عمل چه اتفاقی رخ می‌دهد. پیش‌بینی‌های مختلفی درباره این مراسم، از جمله تعداد شرکت‌کنندگان و برنامه‌های تدارک‌دیده‌شده، مطرح شده است که پس از برگزاری مراسم می‌توان بر اساس مشاهدات، درباره میزان تحقق این پیش‌بینی‌ها و دلایل آن قضاوت کرد.