برچسب سینمای ایران

پس از پایان جشنواره فیلم فجر، این انتظار در میان سینمادوستان به وجود آمد که با رایزنی‌های وزارت ارشاد، رده‌بندی صنفی سینماها از درجه 3 به درجه 2 ارتقا یابد. تنها در این صورت بود که امیدها برای زنده ماندن سینماها در سال سخت 1400 بیشتر می‌شد. اما متاسفانه این مهم به وقوع نپیوست تا با نارنجی‌شدن اصفهان، حالا سینماهای نصف‌جهان نیز مانند پایتخت، باز هم کرکره‌های خود را پائین بکشند. اتفاقی که خیلی‌ها آن را در نتیجه اهمال‌کاری‌های وزارت ارشاد و سازمان سینمایی می‌دانند. امروز و در شرایطی که رستوران‌ها، کافه‌ها، استخرها و دیگر مشاغل نه‌چندان ضروری مشغول به کار هستند، سینماها تعطیل شده‌اند و این اتفاق از آن سو، پراهمیت است که اعتماد ازدست‌رفته‌ای که با اکران نوروزی در حال ترمیم‌یافتن بود، دوباره از بین رفت و با مشخص‌نبودن آینده سینماها، احتمالا با فیلم‌سوزی دیگری مواجه می‌شویم که اجازه نمی‌دهد صاحبان آثار سینمایی، فیلم‌های خود را در شرایط مشابه، برای اکران تابستان و دیگر اوقات امسال نمایش دهند. گرچه حتی قرارگرفتن سینماها در مشاغل ردیف دوم نیز به این سادگی‌ها نمی‌تواند مخاطبان را با سالن‌های تاریک آشتی دهد.

«اصغر فرهادی» این روزها در اسپانیاست. او این‌بار جایزه افتخاری بیستمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم لاس‌پالماس را از آن خود کرد. همان جشنواره‌ای که در سال 2007، جایزه بهترین فیلم خود را به «چهارشنبه‌سوری» داده بود. حال آن‌که طی این 13 سال، فرهادی، موفقیت‌های بین‌المللی بسیاری را از آن خود کرده است. آن‌قدر زیاد که دبیر جشنواره لاس‌پالماس، حضور فرهادی در جشنواره امسال را مهم‌ترین اتفاق این دوره عنوان کرد و از او به عنوان یکی از بزرگ‌ترین سینماگران قرن بیست‌ویکم و هنرمند منحصربه‌فردی که تاثیرات او در سینما تحسین‌برانگیز است، یاد کرد.

جنبش سینمـــــای آزاد ایران یکی از قدرنادیده‌ترین جنبش‌ها و دوره‌های سینمایی تاریخ سینمای ایران است، دوره‌ای که در آن مفهوم سینمای مستقل در تمام طول تاریخ سینمای ایران به‌غایت خودش نزدیک می‌شود و پایه‌های فیلم‌سازی فیلم کوتاه در دهه‌های بعد از خود را شکل می‌دهد. بازخوانی دوباره این جنبش در سال‌های اخیر توسط برخی مراکز تخصصی و گروه‌های سینه فیلی به دلایل مختلف پیگیری شده است.  دفتر تخصصی سینمای سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان یکی از این مجموعه‌هایی است که متمرکزترین مطالعات را روی سینمای آزاد ایران و اصفهان شکل داده است.

در بیش از یک‌سالی که کرونا در ایران، بیش از چهار پیک را پشت‌سر گذاشته، تقریبا هیچ صنفی مانند سینما متضرر نشده است. حجم تولیدات به کمتر از یک‌چهارم رسیده و بسیاری از سینماگران تلاش کرده‌اند به دلیل خانه‌نشینی اجباری مردم و تغییر سبک زندگی، به سمت شبکه نمایش خانگی کوچ کنند. سینماها هم طی 15 ماه اخیر، بیش از 10 ماه تعطیل بوده‌اند و در همان چند ماهی که فعالیت داشته‌اند نیز با استقبال چندانی مواجه نشده‌اند. به همین دلیل سینما، یکی از ضرر ده‌ترین مشاغل دوران کرونا بوده است.

تیر ماه است، سخن از عباس کیارستمی خنکایی است که به سینمای تب زده این روزها جانی دوباره می‌بخشد. او در تیر ماه متولد و در همین ماه به ابدیت سفر می‌کند. چه خوب است که به رسم «تکرار» از او یاد کنیم. نه فقط برای برگزاری نکوداشت یاد او که آن‌هم بباید و بل اینکه با تکرار از او به فصلی تازه بیندیشیم که سینمای امروز بدون کیارستمی انگار چیزی کم دارد.

کرونا اگرچه لطمات جبران‌ناپذیری بر پیکره سینما و تولیدات آن وارد آورد، اما برای گروه معدودی، بسیار پربار بود. در این 17ماه کرونایی، سالن‌های سینمایی بسیاری در سراسر کشور متضرر شدند و پیرو این تعطیلی‌ها، سرمایه‌های سینمایی فراوانی، در صف اکران سوخت و این صف، هم‌اکنون، طویل‌تر از هر زمان دیگری، حدود 200 فیلم را به خود می‌بیند. از حجم تولیدات سینمایی کاسته شده و شبکه نمایش خانگی در این بحبوحه توانست قدعلم کرده و راهی که باید سال‌ها پشت‌سر می‌گذاشت تا به بهره‌وری برسد را تنها در عرض چند هفته طی کرد.

گزاره اصلی که در خورشید به عنوان هسته مرکزی فیلم قلمداد می‌شود، به نوعی بازنمایی موضوع فقر در کالبد «کودکان کار» است. تفکری که در نگاه پارامتریک مجیدی در گونه‌های مختلف تکرار و در «بچه‌های آسمان» شکل سراپا و ماندگاری به خود می‌گیرد. فیلمی که همچنان بعد از گذشت سال‌ها در ذهن مجیدی تازه می‌نماید، خیلی از المان‌ها و عناصر صحنه که در بچه‌های آسمان کار شده بود در فیلم سینمایی خورشید تکرار می‌شود، به طور مثال: نام بازیگر اصلی فیلم «علی» است و با نام علی ماندگاری بازیگر کودک آن فیلم (بچه‌های آسمان) مشابه است. یا زهرا نام دختربچه‌ای که کفش خود را به دلیل سهل‌انگاری برادر گم‌کرده است و با کودک خردسال افغان خورشید که بار دراماتیک فیلم را همچون زهرای بچه‌های آسمان دوچندان می‌کند. 

طهران، خیابان شاهپور، خیابان مختاری، کوچه اردیبهشت. زادگاهی آشنا برای مخاطبان هزاردستان. مکانی که حاتمی خودش را در آن جای گذاشته و با سرک ‌کشیدن‌های درونی خود به آن مکان تراوشات ذهنی برآمده از زیستش را در آثارش متجلی ‌ساخته است. او دانش‌آموخته دانشکده سینما و تئاتر دانشگاه هنر بود و حداقل 15 فیلم بلند سینمایی و چندین مجموعه‌ تلویزیونی ساخته ‌است. این کارگردان و فیلمنامه نویس کار هنری خود را با نویسندگی در تئاتر آغاز کرد و نمایشنامه‌های «ساتن»، «قصه حریر»، «ماهی‌گیر»، «حسن کچل»، «چهل گیس» و شهر «آفتاب و مهتاب» را برای تئاتر نوشت و برخی آثار سینمایی‌اش «طوقی»، «سوته دلان»، «حاجی واشنگتن»، «کمال الملک»، «دلشدگان» و یکی از مشهورترین آثار این کارگردان صاحب سبک سینمای ایران سریال ماندگار «هزار دستان» است.