برچسب روزنامه ایران

محرومیت و مشقت با کار روزانه بیش از ۱۰ ساعت بدون تعطیلی / الگوی استقامت و مقاومت؛ جلال خالقی مطلق راوی حکیم طوس

گروه اندیشه: حمید رضا محمدی در مقدمه گزارش خود در باره مراسم بزرگداشت خدمات علمی دکتر جلال خالقی مطلق نوشت: «در میهن‌دوستی و وطن‎‌خواهی جلال خالقی مطلق (۲۰ شهریور ۱۳۱۶، تهران – ۹ اسفند ۱۴۰۴، هامبورگ) هرچه بگوییم، کم گفته‌ایم. حماسه‌پژوه و شاهنامه‌شناسِ بی‌مانندی که اگر مدعی شویم قاطبه عمرش را مصروف و مشغول شاهکار حکیم طوس کرده است، اغراق نکرده‌ایم و به بیراهه نرفته‌ایم. همه وجودش آکنده از مهر به وطن بود اما در غربت درگذشت. او که معتقد بود «مفهوم وطن و مفهوم ایران را مدیون فردوسی و شاهنامه‌اش هستیم»، تمام عمر، به جدّ و جهد و جان برای ایران کوشید و پویید و آنی و دمی از اندیشیدن به آن عدول و نزول نورزید و تا همین اواخر هم از فکر شاهنامه و ادامه نهضتی که آغاز کرده بود، بیرون نیفتاد و حالا شاگردانی که تعلیم داده، این راه سترگ و بزرگ را پی خواهند گرفت و به سرمنزلش خواهند رساند. برای بزرگداشت خدمات علمی‌اش به میهن، آیین یادبودی با عنوان «راوی حکیمِ طوس»، عصر یک‌شنبه، سوم خرداد در مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی برگزار شد. گزارش این مراسم که توسط حمیدرضا محمدی تنظیم و در روزنامه ایران منتشر شده در زیر از نظرتان می گذرد: 

راز ایستادگی جامعه در روزهای سخت/ چگونه ترکیب «صبرِ تمدنی» و «اخلاق گفت‌وگو» مانع از فروپاشی روانی می‌شود/پایان وفاداری‌های سنتی به احزاب

 گروه اندیشه: مهدیه سادات نقیبی در مقدمه گفت و گویش با دکتر سید محمود نجاتی‌حسینی که با تیتر «سیاست حضور»؛ عصر جدید سیاست ایرانی در صفحه اندیشه روزنامه ایران منتشر شده نوشته است: «آیا می‌توان گفت دو جنگ اخیر، جامعه ایران را به مرحله تازه‌ای از بلوغ سیاسی رسانده است؟ حضور ۹۰ روزه مردم در اجتماعات شبانه را آیا می‌توان نشانه‌ای از نوع تازه‌ای از «سیاست حضور» دانست؟ برای خوانش فلسفی و جامعه‌شناختی تحولات اجتماعی اخیر ایران، با دکتر سید محمود نجاتی‌حسینی (خراسانی)، استاد فلسفه‌ سیاسی و مدیر بخش جامعه‌شناسی دین مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، به گفت‌وگو نشستیم. او در این مصاحبه، بر این ایده محوری تأکید می‌گذارد که آینده ایران نه از مسیر حذف و دوگانه‌سازی، بلکه از مسیر گفت‌وگو، عقلانیت مدنی، شنیدن صدای دیگری و بازگشت شهروندان به عرصه مشارکت عمومی شکل می‌گیرد. از نگاه او، «سیاست حضور» در ایران امروز صرفاً حضور فیزیکی در خیابان نیست؛ بلکه نشانه‌ای از مطالبه برای دیده ‌شدن، شنیده ‌شدن و سهیم ‌بودن در ساختن سرنوشت جمعی است؛ مطالبه‌ای که اگر جدی گرفته شود، می‌تواند به تقویت سرمایه اجتماعی، احیای جامعه مدنی و گشودن افقی تازه برای آینده ایران بینجامد. نجاتی‌حسینی در این گفت‌وگو از دل رخدادهای روز فراتر می‌رود و نسبت جامعه ایران با سیاست، حوزه عمومی و امکان بازآفرینی اجتماعی در دوران پس از جنگ را به تأمل می‌گذارد.» این گفت و گو را در ادامه می خوانید: 

شلاق نقد داوری اردکانی بر تن عقل و اخلاق منزوی در ایران/ مقام فلسفه در ایران/ فلسفه‌ای که عقل عملی ندارد، بود و نبودش یکی است

گروه اندیشه: پیام اخیر رضا داوری اردکانی، فیلسوف و رئیس پیشین فرهنگستان علوم، به همایش «مقام فلسفه در دوره تاریخ ایران اسلامی»، یک بازخوانی انتقادی، شجاعانه و تبارشناسانه از مسیر هزارساله تفکر فلسفی در ایران است. داوری با به چالش کشیدن نظام آموزش رسمی، تأکید می‌کند که تفکر فلسفی آموختنی نیست و تقلیل آن به «بهشتِ دلایل و براهین انتزاعی»، فلسفه را از رسالت اصیل خود که فهم وضعیت تاریخی انسان و پیوند با «مدینه انسانی» است، دور می‌سازد. او با کالبدشکافی سنت فلسفه اسلامی پس از فارابی، دست روی یک خلل ساختاری بزرگ می‌گذارد: حذف خرد عملی، اخلاق و سیاست از سپهر اندیشگی ایران. داوری هشدار می‌دهد که طی هزار سال رواج فلسفه در این مرزوبوم، حتی یک کتاب مستقل در باب سیاست نوشته نشده و اخلاق نیز به تطبیق‌های صوری محدود مانده است. گرچه ایران پس از دوران آوارگی فلسفه، به محل پیوند استعاری و تاریخی دین و حکمت بدل شد، اما انزوای امروز آن در برج عاج دانشگاه، فلسفه را به درسی بی‌رونق تبدیل کرده است؛ چرا که به باور او، فلسفه اگر نتواند نسبت انسان با جهانش را آشکار کند و راهنمای عمل و نظم زندگی باشد، فاقد ارزش زیستی است. اعظم فردوست از نشست مذکور گزارشی تهیه کرده که در صفحه اندیشه روزنامه ایران به شرح زیر منتشر شده است:

وطن خط قرمز ماست؛ معنای دیوارنویسی های جدید چیست؟ / گفت وگوهای متضاد صلح و مقاومت، سازوکار بقای یک ملت/ جامعه چگونه بر گسست ها چسب می زند؟

گروه اندیشه: در گفت و گویی که نیلوفر منصوری با دکتر عباس نعیمی جورشری در روزنامه ایران انجام داده است، پدیده دیوارنویسی های شهری را مورد بررسی قرارداده است. نعیمی جورشری در این گفت و گو تبیین می‌کند که برخلاف دهه‌های گذشته، دیوارنویسی‌های امروز ابزاری برای بسیج سیاسی نیستند، بلکه به یک «بیان روزمره» و کانالی غیررسمی برای ترمیم روانی، تخلیه احساسات، خلق همدلی و ابراز مقاومتِ کم‌هزینه در دلِ فشارهای اقتصادی و جنگ مبدل شده‌اند. جورشری با تکیه بر نظریه «حوزه عمومی» هابرماس و «حق بر شهر» لوفور، دیوار را رسانه‌ای مستقل از فیلترینگ، کنترل و الگوریتم‌های مجازی می‌داند که حس حضور و مالکیت معنوی فضا را به شهروندان بازمی‌گرداند. از نظر او، هم‌جواری دیوارنوشته‌های متضادِ صلح و مقاومت، بازتابی از پلورالیسم، دیالکتیکِ بقا و تکثر زیسته جامعه است. این کنش‌های نمادین، فراتر از یادآوری سادهٔ تاب‌آوری، در واقع «خودِ فرآیند تاب‌آوری» و سازوکار زنده و هوشمند جامعه برای انطباق و بقا در شرایط سخت قلمداد می‌شوند. این گفت گو را در ادامه می خوانید: