برچسب دوران پهلوی

ثریا اسفندیاری: در سال ۱۳۲۹، هنگام بازدید از بیمارستان‌ها و پرورشگاه‌های تهران متوجه شدم در محلات جنوب شهر آب جوی‌های سر باز پس از عبور از رختشوی‌خانه‌ها و آلوده شدن به کثافات ولگردان و سگ‌ها به مصرف خوراک مردم می‌رسد. بچه‌های مفلوج، زنان و پیرمردان گرسنه و گل و لای کوچه‌ها که خانه‌هایشان شباهتی به خانه ندارد زیاد به چشم می‌خورد

شاه طی دهه ۵۰ با تثبیت موقعیت خود نشان داد که هیچ‌گونه نارضایتی داخلی یا مخالفت سیاسی را تحمل نمی‌کند. از نظر او چنین صدا‌هایی از جانب یاغی‌های گمراه و نادان کمونیست یا دیوانه ناشی می‌شد. وی با دادن اختیار تام سرکوب مخالفان به نیرو‌های امنیتی خود درصدد برآمد تخت خود را فقط روی پایه‌های سست سرکوب، زور و تهدید قرار دهد

راوی درباره فعل و انفعالات ساواک که منتهی به کنار گذاشتن حسن پاکروان از این نهاد شد، تحلیلی جالب به دست داده است. توصیف وی از منش و شخصیت «حسین فردوست» خواندنی می‌نماید: «جای تیمسار علوی‌کیا را افسری بی‌تجربه و از همه جا بی‌خبر ولی پرمدعا گرفت. نام این افسر فردوست بود. فردوست آمد و بر مسند قائم‌مقامی تکیه زد، اما نمی‌دانست کجا به کجاست و کار او چیست؟»

میسیونر‌ها ابتدا به حمایت از سیاست‌های فرهنگی پهلوی که با تکیه بر ناسیونالیسم افراطی و سکولاریسم سعی در تضعیف فرهنگ و مذهب داشت برآمدند. آن‌ها در ارزیابی اولیه از حکومت رضاشاه، دیکتاتوری نظامی را برای ایران ضروری می‌دانستند. آن‌ها از خارج نشدن قدرت و اختیار از دست حکومت، تأسیس مدارس دولتی، کشف حجاب، تحمیل لباس‌های غربی به مردان ایرانی و تضعیف و سرکوب آیین و مذهب اسلام کاملاً رضایت داشتند