خشکی دریاچه ارومیه، یکی از مهمترین بحرانهای زیستمحیطی ایران در دهههای اخیر، ممکن است پرسشی بنیادین را پیش روی ما قرار میدهد: آیا این دریاچه پیشتر نیز چنین خشکیهایی را تجربه کرده است؟
بارورسازی ابرها در برخی از موارد و در مناطق بسیار محدود و مورد مطالعه منجر به افزایش بارش میشود اما این روش مناسبی برای رفع خشکسالی نیست. اینطور نیست که مثلا در پهنه وسیعی مثل ایران با روش بارورسازی ابرها بتوان بارشها را افزایش داد، در هیچ جای دنیا هم نتوانستهاند خشکسالی را با کمک باروری ابرها رفع کنند.
البته پیشبینی وضعیت آب و هوا و نوع و حجم بارشها موضوع مهمی است که به گفته کارشناسان هواشناسی، در پیشبینیهای کوتاه مدت، احتمال بیشتری در وقوع و تحقق آنچه که پیشبینی شده است وجود دارد و در پیشبینیهای بلندمدت هواشناسی، عدم قطعیت بیشتری محتمل خواهد بود.
در همین رابطه محمد مهدی جوادیانزاده - رئیس سازمان توسعه و بهرهبرداری فناوریهای نوین آبهای جوی در گفتوگویی، شایعه ابر دزدی را تکذیب کرد و گفت: براساس پژوهشهای انجام شده در دنیا و تایید سازمان جهانی هواشناسی، امکان جابجایی ابرها به انرژی بسیار زیادی نیاز دارد که هنوز چنین اقدامی در قدرت بشر نیست.
خشکسالیهای متوالی و کاهش محسوس بارندگی بهویژه در استانی مانند خراسان جنوبی که میانگین بارندگی سالانه آن حدود ۱۱۰ میلیمتر است، در سالهای اخیر موجب شده تا سطح ذخایر سدهای استان کاهش یابد.
النینو بخشی از نوسانات اقیانوسی-جوی ENSO (النینو-جنوبی نوسان) است که با گرم شدن غیرعادی سطح آبهای اقیانوس آرام مرکزی و شرقی همراه است. این پدیده معمولاً بارشهای شدید در بخشهایی از آسیا و خاورمیانه، از جمله ایران، به همراه دارد، در حالی که لانینا (فاز مخالف) اغلب با خشکی و بارش کمتر مرتبط است.
در همین رابطه محمد مهدی جوادیانزاده ، رئیس سازمان توسعه و بهرهبرداری فناوریهای نوین آبهای جوی، شایعه ابر دزدی را تکذیب کرد و گفت: براساس پژوهشهای انجام شده در دنیا و تایید سازمان جهانی هواشناسی، امکان جابجایی ابرها به انرژی بسیار زیادی نیاز دارد که هنوز چنین اقدامی در قدرت بشر نیست.
کاهش سطح آب دریاچه وان به دلیل خشکسالی و تبخیر شدید، باعث شده عقبنشینی آب در سواحل این دریاچه به شکل چشمگیری ادامه یابد. در نتیجه، بقایای تاریخی، ساختارهای مربوط به سکونتگاههای قدیمی و ستونهای طبیعی موسوم به میکروبیالیتها در حاشیه دریاچه قابل مشاهده شدهاند.