برچسب جنگ

در نهمین روز از درگیری نظامی میان ایران از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر، ابعاد جنگ علاوه بر عرصه نظامی به حوزه‌های زیست‌محیطی، انسانی و اقتصادی نیز کشیده شده است. در عرصه تجارت و با بسته شدن تنگه هرمز بخش های مختلفی از معدن وصنایع معدنی با تغییرات قیمتی در جهان همراه شده اند. در رابطه با تاثیر جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران بر زنجیره تامین صنایع داخلی، اکوایران گفتگویی با فرشاد فاطمی پرداخته و در حوزه آینده جنگ هم گفت‌وگویی با کوروش احمدی دیپلمات سابق داشتیم.

با تیتر یک امروز یکشنبه 17 اسفند 1404 همراه باشید.

در یازدهمین روز از جنگ، دامنه درگیری‌ها در منطقه همچنان در حال گسترش است و همزمان تحولات نظامی، سیاسی و اقتصادی سرعت گرفته‌اند. ایران از ادامه حملات موشکی و پهپادی علیه اهداف اسرائیلی و برخی پایگاه‌های آمریکا در منطقه خبر داده و گزارش‌ها از هدف قرار گرفتن مراکز انرژی و تعطیلی دو میدان گازی مهم اسرائیل حکایت دارند. همزمان برخی رسانه‌های آمریکایی از تلاش مشاوران دونالد ترامپ برای ارائه طرحی جهت خروج واشنگتن از جنگ خبر داده‌اند؛ موضوعی که نشان‌دهنده نگرانی‌ها از طولانی شدن درگیری‌هاست.

جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران وارد روز پانزدهم شده است. نوسانات شدید قیمت نفت برنت به دلیل ابهام درباره آینده درگیری میان آمریکا–اسرائیل و ایران و اختلال در تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز افزایش یافته است.

اکوایران: هزینه‌های جنگ برای آمریکا به‌سرعت در حال افزایش است؛ برآوردها نشان می‌دهد تنها در کمتر از دو هفته نخست جنگ ایران و آمریکا، بیش از ۱۶.۵ میلیارد دلار صرف مهمات، تجهیزات و عملیات نظامی شده است.

در حالی‌ که اقتصاد ایران زیر سایه جنگ و نااطمینانی‌های ژئوپلیتیک قرار گرفته، نشانه‌هایی از تلاش برای مدیریت بحران در حوزه‌های مختلف به چشم می‌خورد؛ از وعده انعطاف مالیاتی برای کاهش فشار بر کسب‌وکارها گرفته تا تاب‌آوری نسبی صنایع استراتژیکی مانند فولاد در برابر حملات مستقیم. همزمان، بازار سرمایه نیز یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌های خود را پشت سر گذاشته و پس از توقف کامل، به‌تدریج در حال بازگشت به شرایط عادی است. در این میان، تحولات میدانی جنگ—هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های صنعتی تا تغییرات در رهبری سیاسی—ابعاد تازه‌ای از ریسک را پیش‌روی اقتصاد کشور قرار داده است.

در «تیتر یک» دوشنبه ۱۷ فروردین، با یک سؤال کلیدی شروع می‌کنیم: جنگ چگونه بازارهای کالایی را بازتعریف کرده است؟ از انرژی تا فلزات و حتی کشاورزی، شوک‌های ژئوپلیتیکی نظم معمول بازارها را برهم زده‌اند و حالا «ریسک جنگ» به یکی از مهم‌ترین متغیرهای قیمت‌گذاری تبدیل شده است. در همین چارچوب، ابتدا به تأثیر حمله به زیرساخت‌های فولادی می‌پردازیم؛ جایی که اختلال در تولید می‌تواند قیمت مواد اولیه را بالا ببرد و حتی به نفع بازیگرانی مانند چین تمام شود.

در ادامه، به بازار سرمایه سر می‌زنیم و عملکرد صندوق‌های طلا در سال ۱۴۰۴ را بررسی می‌کنیم؛ جایی که بازدهی‌های بالای ۱۲۰ درصد، این ابزارها را به یکی از مهم‌ترین پناهگاه‌های سرمایه در دوران بی‌ثباتی تبدیل کرده است. سپس تصویر بزرگ‌تر را می‌بینیم؛ اینکه جنگ چگونه کل بازارهای کامودیتی را به هم پیوند داده و نوسان را به واقعیت جدید اقتصاد جهانی بدل کرده است.
از فولاد به خودرو می‌رسیم؛ جایی که آسیب به زنجیره تأمین می‌تواند بازار خودرو را وارد فاز جدیدی از نوسان کند. در داخل نیز، اقدامات دولت برای تسهیل واردات کالاهای اساسی و کاهش فشار بر معیشت مردم را بررسی می‌کنیم .
و در نهایت، نگاهی داریم به هزینه‌ای کمتر دیده‌شده از جنگ: آسیب به میراث تاریخی کشور.

برنامه «تیتر یک» در سه‌شنبه ۱۸ فروردین ۱۴۰۵، تصویری چندلایه از اثرات جنگ و نااطمینانی بر اقتصاد ایران و بازارهای مختلف ارائه می‌دهد. از تغییر رفتار مصرف‌کنندگان شروع می‌کنیم؛ جایی که داده‌های شاپرک نشان می‌دهد مردم به‌وضوح به سمت خریدهای کوچک‌تر و ارزان‌تر حرکت کرده‌اند و الگوی مصرف به نفع کالاهای بی‌دوام تغییر کرده است.

در ادامه، به بازار سنگ و مواد معدنی می‌پردازیم که تحت تأثیر تحولات منطقه‌ای و اختلال در هاب‌های صادراتی مانند امارات، با ابهاماتی جدی مواجه شده است. بازار خودرو نیز اگرچه در ظاهر آرام است، اما نشانه‌هایی از محدودیت در واردات و احتمال جهش قیمتی در آینده دارد.

در سطح جهانی، بازار نفت با دو روایت متضاد روبه‌روست؛ جهش کوتاه‌مدت قیمت‌ها در کنار انتظارات نزولی در بلندمدت. در نهایت، نگاهی داریم به عملکرد صندوق‌های درآمد ثابت که در فضای پرریسک، به یکی از گزینه‌های امن سرمایه‌گذاری تبدیل شده‌اند.

در تیتر یک امروز از تحلیل روند ۳۰ ساله تجارت و تغییرات ارزش کالاهای وارداتی، تا بررسی رفتار سرمایه‌گذاران در صندوق‌های طلا، نقره و درآمد ثابت در فضای پرریسک اخیر را مورد بررسی قرار دادیم. در ادامه، تجربه اوکراین در بازطراحی سیستم انرژی پس از جنگ اوکراین و روسیه و درس‌های آن برای امنیت انرژی ایران مرور می‌شود.

هم‌زمان، افزایش نگران‌کننده بدهی آمریکا بر اساس داده‌های Joint Economic Committee و پیامدهای رشد هزینه بهره بررسی شده و در کنار آن، چشم‌انداز تجارت جهانی در سایه تنش‌های ژئوپلیتیک و تهدید شاهراه‌هایی مانند تنگه هرمز تحلیل می‌شود. در نهایت، با تمرکز بر شرایط جنگی اقتصاد ایران، به چالش اساسی سیاست‌گذاری یعنی توازن میان حمایت از معیشت و حفظ تولید پرداخته شده است. با تیتر یک امروز یکشنبه 30 فروردین 1405 همراه باشید.