برچسب جنگنده

پرواز با سرعت مافوق صوت همواره از نظر مصرف سوخت بسیار پرهزینه بوده، که یکی از دلایلی است که هواپیمای پرهزینه‌ی کنکورد را به گزینه‌ای غیرعملی برای بهره‌برداری تبدیل کرد، و همین مسئله باعث افزایش هزینه‌های آن شد. دو روشی که جنگنده‌ها برای حفظ چنین سرعتی استفاده می‌کنند، پس‌سوز (afterburner) و سوپرکروز (supercruise) هستند. پس‌سوز اساساً نوعی تقویت‌کننده توربویی است که خلبان می‌تواند آن را فعال کند تا حداکثر سرعت ممکن را از هواپیمایش بگیرد. پس‌سوز سوخت اضافی را وارد جریان گاز‌های خروجی می‌کند و آن را مشتعل می‌سازد، که باعث افزایش چشمگیر نیروی پیشرانه هواپیما می‌شود. این سامانه، بخشی اضافی از موتور محسوب می‌شود، هرچند طراحی نسبتاً ساده‌ای دارد.

جت‌های جنگنده به دلیل نقشی که در نبرد‌های هوایی ایفا می‌کنند، طوری طراحی شده‌اند که از سرعت و چابکی خاصی برخوردار باشند. برای رسیدن به این سطح عملکرد، جنگنده‌ها از شکل‌های آیرودینامیکی پیشرفته، فناوری‌های روز و موتور‌های قدرتمندی بهره می‌برند که می‌توانند سرعتی بیش از دو برابر سرعت صوت را ایجاد کنند.

اگرچه علاقه‌مندان به سیستم هواپیما معمولاً می‌دانند که اولین جنگنده جت، مدل سریع مسرشمیت‌ام‌ئی ۲۶۲ (Messerschmitt Me ۲۶۲) بود که در سال ۱۹۴۴ معرفی شد، اما اختراع و مخترع موتور توربوجت چندان هم شناخته‌شده نیست. ایده موتور جت در اوایل قرن بیستم برای مدت‌ها مطرح بود و اولین سند ثبت اختراع آن در سال ۱۹۲۲ به ماکسیم گیوم (Maxime Guillaume) تعلق گرفت، هرچند موتور توربوجت محوری او هرگز ساخته نشد. دهه بعد، فرانک وایتل (Frank Whittle) ایدهٔ خود برای موتور توربوجت را ارائه داد و در سال ۱۹۳۲ سند ثبت اختراع آن را دریافت کرد. با این حال، مدتی طول کشید تا ایده‌های او به یک موتور جت عملی و قابل استفاده تبدیل شود.

در رقابت برای تبدیل شدن به برترین قدرت نظامی جهان، اتحاد جماهیر شوروی و ایالات متحده طی دوران جنگ سرد مجموعه‌ای از فناوری‌ها را تولید کردند که همچنان چشم‌انداز نظامی مدرن را شکل می‌دهند. سرتیتر اخبار اخیر همچنان ریشه بسیاری از رویداد‌های امروز را به رقابت تسلیحاتی مشهور قرن بیستم بین این دو ابرقدرت نسبت می‌دهند؛ از منشأ گنبد طلایی در رقابت فضایی گرفته تا کشمکش ایران و اسرائیل که به بحث‌های جنگ سرد درباره انبار‌های هسته‌ای بازمی‌گردد.

برای مدت‌ها ایالات متحده، بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی پیشتاز تولید جنگنده‌های پیشرفته بودند. اما در سال‌های اخیر چین هم از نظر تولید و نوآوری به سرعت در حال نزدیک شدن به این کشورهاست؛ نمونه آن ساخت جنگنده نسل پنجمی J-۳۵ و همچنین تازه‌ترین جنگنده خود، چنگدو J-۳۶ است. با این حال، پیش از این مدل‌های جدید، چین مدت‌ها سابقه تولید جنگنده‌هایی مثل J-۱۰ و JF-۱۷ را داشته است.

جنگنده‌ی افسانه‌ای F-۴ Phantom II ساخت مک‌دانل داگلاس که در شاخه‌های مختلف ارتش آمریکا خدمت کرده است، در نسخه‌های گوناگونی تولید شد تا مأموریت‌های متفاوتی را پوشش دهد؛ از برتری هوایی گرفته تا حمله زمینی و شناسایی. هر نسخه از این جنگنده آمریکایی قابلیت‌های منحصربه‌فردی را به میدان نبرد آورد و خود را با نیازمندی‌های دائماً در حال تغییر جنگ هوایی در دوران جنگ سرد و جنگ ویتنام تطبیق داد.