در روزهای گذشته بسیاری از مخاطبان این پرسش را مطرح کردند که آیا آتشسوزیهای سریالی اخیر در جنگلهای هیرکانی و زاگرس عمدی است؟ بهمن ایزدی مدیر کانون سبز فارس و از فعالان قدیمی محیط زیست از جمله کسانی است که آتشسوزی جنگلهای ایران را عمدی و هدفمند میداند.
با فعالشدن کارخانههایی مانند چوب و کاغذ مازندران، کاغذ پارس، دیبای شوشتر و زاگرس فارس، تلاش شد بخش مهمی از کاغذ تحریر در داخل تولید شود. اما این سیاست پیامدی بسیار جدی داشت؛ کنارگذاشتن عملی قانون «طرح تنفس جنگل»، قانونی که از سال ۱۳۹۶ آغاز شده و هرگونه بهرهبرداری تجاری از جنگلهای طبیعی را ممنوع کرده بود.
افزایش آتشسوزی در جنگلهای هیرکانی مانند جنگل الیت در آبان ۱۴۰۴ دلایل اقلیمی و انسانی دارد. کمبارشی و افزایش گرما باعث کاهش رطوبت سوختها میشود. وقتی رطوبت سوخت زیر ۱۰ درصد میشود، جنگل در وضعیت فوقالعاده حساس قرار میگیرد.
یکی از زیباترین نمودهای این همزیستی در منطقه هیرکانی، سیستم «گلهداری چرخشی» در منطقه اسالم به خلخال است. چوپانان هر سال مسیر مشخصی را در جنگل طی میکنند که دقیقا با زمان رویش گیاهان دارویی و قارچهای وحشی هماهنگ است؛ نه زودتر که گیاه هنوز جوان باشد، نه دیرتر که جنگل از کود طبیعی دام بیبهره بماند.
یک نماینده مجلس گفت: ضمن بازدید از جنگلهای الیت که به وسعت ۲۰۰ هکتار بهصورت لکهای درگیر آتشسوزی بوده باید اعلام کنم که مساحت محدودههایی که پوشش گیاهی آن سوخته و تخریب گردیده است حدود ۱۰ هکتار برآورد میشود.
معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار گلستان گفت: خشک شدن کامل خلیج گرگان میتواند ریزگردهای شور را به شهرهای شمالی و جنگلهای هیرکانی برساند و اقتصاد دریا محور استان شامل آبزیپروری، تجارت دریایی و گردشگری را نابود کند.
کلیه زیستبومهای کشور تحت تاثیر پیامدهای تغییرات اقلیمی قرار دارند و زیستبوم جنگلهای هیرکانی نیز از این موضوع مستثنی نیست. لذا ما بهنوعی با افزایش میانگین دمای بلندمدت سالانه روبرو هستیم البته در بعضی سالها با کاهش بارندگی همراه میشود.