برچسب توافق موقت

«تفاهم به جای توافق و نه توافق موقت.» این جمله نتیجه بررسی اخبار مختلف هسته‌ای در طول چند هفته گذشته است. رویترز در ارتباط با آخرین تحولات و تحرکات هسته‌ای در گزارشی آورده است. «مقامات ایرانی و غربی خبر دادند که ایالات متحده در حال مذاکره با ایران برای ترسیم اقداماتی است که به موجب آن بتوان برنامه هسته‌ای ایران را محدود کرد، برخی از شهروندان آمریکایی بازداشت شده در ایران را رها کرد و از طرفی بخشی از دارایی‌های مسدود شده ایران در خارج از کشور نیز آزاد شود.»

آنچه اتفاق افتاده خیلی اهمیت استراتژیک ندارد و یک توافق نانوشته و محدودی بین ایران و آمریکا بر سر مسائل غیربرجامی است که طی آن ایران غنی‌سازی خود را از 60 درصد افزایش ندهد. از آنطرف آمریکا هم در قبال تعهدات ایران تعهد کرده که مطالباتش از عراق پرداخت شود. هیچ یک از طرفین برنده نشدند و تنها امتیازات متقابلی به هم داده‌اند.

جریانی که اجازه نداد برجام در دوران روحانی و ظریف به نتیجه برسد و با آن مخالفت می‌کردند. این جریان هنگامی که دولت را در اختیار گرفت به دنبال احیای برجام با روشی رفت که در نهایت به نتیجه نرسید. در شرایط کنونی نیز به دلیل مشکلات اقتصادی موجود در کشور این جریان به این نتیجه رسیده که از برخی خواسته‌های گذشته خود عدول کند تا بتواند به یک توافق دست پیدا کند. در نتیجه رویکردی که این جریان فکری و سیاسی در کشور درباره برجام در پیش گرفت در به وجود آمدن شرایط کنونی نقش داشته است.

سفارت عربستان در حالی در تهران آغاز به کار کرد که حضور بن فرحان، وزیر خارجه عربستان و دعوت از ابراهیم رئیسی برای سفر به عربستان افق‌های جدیدی را پیش روی رابطه دو کشور گشوده است. با این وجود اینکه عمق رابطه ایران و عربستان در آینده به چه میزان خواهد بود و آیا مسائل امنیتی موجود اجازه می‌دهد که ایران و عربستان به دو شریک اقتصادی در منطقه تبدیل شوند، موضوعاتی است که نیاز به بررسی و واکاوی بیشتری دارد.

در جدیدترین گمانه زنی‌ها درباره مذاکرات پیرامون پرونده هسته‌ای ایران روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی اختصاصی می‌گوید ایران و آمریکا با یکدیگر به توافق غیرمکتوب رسیده‌اند که بر اساس آن ایران می‌پذیرد از پیشرفت در برنامه هسته‌ای خود پرهیز کند و در مقابل بخشی از پول‌های بلوکه شده‌اش در کشور‌های مختلف آزاد و صرف امور بشردوستانه شود. در این گزارش آمده که هدف از دستیابی به یک توافق غیررسمی و نانوشته که برخی از مقام‌های ایرانی آن ‌را «آتش‌بس سیاسی» خوانده‌اند جلوگیری از تشدید بیشتر یک رابطه خصمانه طولانی مدت با ایران است که به ویژه با نزدیک شدن به میزان اورانیوم لازم برای جهش هسته‌ای و همچنین اتهام تامین تسلیحات برای روسیه، سطح آن افزایش هم یافته است.