تحولات اخیر پیرامون برجام نشان میدهد که اکنون شرایطی بین ایران و آمریکا وجود دارد که تنشها حداقل تشدید نمیشوند و در موقعیتی قرار داریم که دو طرف در حال ارزیابی یکدیگر برای ورود احتمالی به مرحله بالاتر هستند. لذا مذاکرات وجود دارد و فضا فضای خیلی منفی نیست. اما مشکل پرونده هستهای این است که مراحلی را پشت سر گذاشته و این توافق 2015 کلا از مرحله اجرایی گذشته است.
اخبار هستهای و احتمال آغاز مذاکرات ایران و غرب بر سر بازگشت به برجام با انتشار خبری از سوی برخی منابع خبری؛ اینبار با واکنش آمریکا و ایران مواجه شد. روزهای گذشته برخی از مقامات رژیم صهیونیستی و رسانهها از احتمال یک توافق موقت بین ایران وآمریکا اخباری را منتشرکردند. این خبر گرچه با خواستههای ایران بهخصوص در دور قبلی مذاکرات فاصله فاحشی داشت اما رسانهها تاکید داشتند که مذاکره هستهای با سرعت خوبی در حال پیشرفت است و احتمال توافق هستهای موقت بین ایران و غرب فراهم شده است.
جنگروانی پیچیدهای علیه پرونده هستهای ایران آغاز شده است. به موازات اعلام خبر مذاکرات رابرت مالی و ایروانی و درز این خبر که مذاکرات آنها در ارتباط با تبادل رندانیان بوده است؛ خبر احتمال توافق موقت از سوی طرفین رد میشود.
رسانههای گوناگون در مسیر تولید خبر و ایجاد جذب مخاطب در سرویسهای گوناگون خبری از منابع مختلف بهره میبرند اما آنچه که در صحنه رسمی و در حوزه تحلیلی باید مورد توجه قرار گیرد این است که هم ایران و هم ایالات متحده آمریکا هرگونه تفاهم و توافق اولیهای را به رغم شایعات گوناگون در حوزههای رسمی و غیر رسمی رد کردهاند.
احتمال رسیدن ایران و آمریکا به یک توافق در زمان باقی مانده عمر دولت بایدن به چه میزان است؟آیا تبدیل برجام به یک توافق موقت برای دولت یک دستاورد است ؟چه ضمانتی وجود دارد که رئیس جمهور بعدی آمریکا که ممکن است یک جمهوری خواه باشد دوباره مانند ترامپ به توافق موقت با ایران پایبند بماند؟«آرمان ملی» برای پاسخ به این سوالات با مرتضی مکی تحلیل گر روابط بینالملل گفتوگو کرده است.
انتشار اخبار ضد و نقیض در خصوص دور جدید توافق میان ایران و آمریکا اما و اگرهای فراوانی در این خصوص طی هفته گذشته بهوجود آورده است. موضوع از آنجایی آغاز شد که برخی از روزنامههای غربی از ملاقات بین نماینده ایران در سازمان ملل با نماینده ایالات متحده آمریکا سخن گفتند.
ایران و آمریکا به سمت یک توافق نانوشته حرکت میکنند. در همین راستا نیز دو مساله و گمانهزنی مطرح است. نخست اینکه برجام احیا شود که به نظر میرسد طرفین از این گمانه خیلی دورند بدین جهت که اولا تاریخ خیلی از مفاد برجام منقضی شده و در ثانی نمیشود سرنوشت تلخ برجام دوباره در آینده تکرار شود. چرا که برجام یک بار امضا شد و در دولت بعدی رئیس جمهور بعدی آمریکا عملا از برجام خارج گردید و برجام بلا اثر شد.