برچسب تنش در خاورمیانه

بازار جهانی نفت در واپسین روزهای ماه،‌ بار دیگر نشان‌داد که چگونه متغیرهای ژئوپلیتیک می‌توانند حتی در شرایط مازاد عرضه و ضعف تقاضا، مسیر قیمت‌ها را تغییر دهند.

علاوه بر چین و روسیه، دولت‌های منطقه و همسایگان ایران تلاش‌های دیپلماتیک زیادی برای جلوگیری از وقوع یک جنگ بین ایران و آمریکا دارند. تحلیلگران می‌گویند این تلاش‌های دیپلماتیک از دو جنبه حائز اهمیت است.

کریس رایت، وزیر انرژی ایالات متحده، روز جمعه در مصاحبه‌ای با شبکه «سی‌ان‌بی‌سی» (CNBC)، پرده از حقیقتی برداشت که شاید کلیدی‌ترین متغیر در استراتژی تهاجمی جدید دونالد ترامپ علیه تهران باشد. او با صراحت اعلام کرد که «قیمت‌های پایین نفت» و «وفور عرضه در بازار جهانی»، به رئیس‌جمهور آمریکا این اهرم قدرت را بخشیده است که بدون هراس از شوک‌های تورمی یا جهش قیمت بنزین، فشار بر ایران را به حداکثر ممکن برساند.

در روزی که بازارهای جهانی میان بیم و امید در نوسان بودند، انتشار گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی  (IEA) آب پاکی را روی دست خریداران نفت ریخت. کاهش پیش‌بینی رشد تقاضای جهانی برای سال ۲۰۲۶، وزنه‌ای بسیار سنگین‌تر از احتمال تشدید تنش‌های نظامی در خاورمیانه بود و باعث شد تا قیمت‌های جهانی نفت در روز پنج‌شنبه با سقوطی محسوس مواجه شوند. این رویداد بار دیگر ثابت کرد که در بازار اشباع‌شده امروز، داده‌های بنیادین عرضه و تقاضا حتی بر صدای طبل جنگ نیز غلبه می‌کنند.

قیمت نفت در معاملات روز جمعه بازار جهانی، پس از اظهارات دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا که اعلام کرد ایران حداکثر ۱۵ روز فرصت دارد تا در مورد برنامه هسته‌ای خود به توافق برسد، برای سومین روز متوالی به بالاترین حد خود در شش ماه گذشته رسید.

بازار جهانی طلای‌سیاه در هفته‌های اخیر ‌بار دیگر زیر سایه تنش‌های میان تهران و واشنگتن قرارگرفته است؛ تنش‌هایی که هر تیتر خبری درباره آن می‌تواند قیمت‌ها را در عرض چند ساعت جابه‌جا کند، با این‌حال آنچه در لایه‌های عمیق‌تر معاملات دیده می‌شود، حکایت از رویکردی محتاط اما نسبتا خوش‌بینانه دارد: معامله‌گران اگرچه «پریمیوم» یا ریسک درگیری را در قیمت‌ها لحاظ کرده‌اند، اما همچنان فرض را بر این پایه بنا نهاده‌اند که جریان عرضه نفت، به‌ویژه از تنگه‌هرمز، مختل نخواهد شد. شاخص برنت در ۲۰ فوریه با جهش ۷.۴درصدی در سطح ۷۱.۶۰ دلار در هر بشکه بسته شد؛ بالاترین قیمت پایانی از اوت ۲۰۲۵.

هرگاه تنش‌ها میان ایران و ایالات‌متحده اوج می‌گیرد، نگاه بازارهای جهانی به یک گذرگاه باریک اما حیاتی دوخته می‌شود: تنگه هرمز؛ آبراهی استراتژیک که نه‌تنها نبض صادرات انرژی خلیج‌فارس، بلکه ضربان بخش قابل‌توجهی از اقتصاد جهانی را در اختیار دارد. شاهراهی که سالانه بیش از ۵۰۰‌میلیارد دلار نفت خام، میعانات گازی و گاز طبیعی مایع از آن عبور و حدود یک‌پنجم مصرف روزانه انرژی جهان به پایداری آن وابسته است.