برچسب تجارت ایران

جنگ فقط مسیر لجستیک و ارزآوری را مختل نکرد؛ از آسیب به زیرساخت‌ها و تولید مواد اولیه گرفته تا محدود شدن منابع انرژی، اقتصاد کشور را با چالش‌های چندلایه روبه‌رو کرده است.
اما سؤال اصلی اینجا است؛ آیا همه مشکلات امروز فقط نتیجه جنگ است؟ یا بخشی از این بحران، ریشه در تصمیم‌هایی دارد که سال‌ها باید گرفته می‌شد و هیچ‌وقت اجرایی نشد؟

در پی اختلال در بخشی از مسیرهای لجستیکی و تجاری کشور، اتاق ایران از تلاش برای «بازطراحی نقشه تجارت ایران» خبر داده؛ تلاشی که بر تقویت کریدورهای شمالی، استفاده از ظرفیت پاکستان و ایجاد مسیرهای جایگزین حمل‌ونقل متمرکز شده است.

دنیای اقتصاد در سرمقاله امروز خود به قلم جعفرخیرخواهان نوشت، پس از تنش‌های اخیر منطقه، خاورمیانه وارد نوعی «صلح سرد» شده؛ وضعیتی که نه حاصل دوستی، بلکه نتیجه ترس از هزینه‌های سنگین اقتصادی و امنیتی جنگ برای همه طرف‌هاست. نویسنده با استفاده از مفاهیم نظریه بازی‌ها توضیح می‌دهد که ایران اکنون در نقطه‌ای قرار گرفته که باید تصمیم بگیرد از موقعیت ژئوپلیتیک خود برای «ایجاد ترس» استفاده کند یا برای «خلق ارزش اقتصادی.»

اگر امارات از معادلات تجاری ایران کنار برود، اولین سؤال این است که کدام کشور می‌تواند این خلأ را پر کند؟ نام عمان بیشتر از همه مطرح می‌شود؛ کشوری با روابط سیاسی متعادل، دسترسی مناسب دریایی و برخی تسهیلات جدید برای جذب سرمایه‌گذار. اما واقعیت این است که عمان هنوز فاصله قابل‌توجهی با تبدیل شدن به یک «هاب کامل» دارد؛ چه از نظر زیرساخت‌های بندری و لجستیکی، چه از منظر شبکه مالی و عمق بازار.

در شرایط بحران، اختلال در لجستیک فقط به تخریب زیرساخت‌های فیزیکی مثل جاده، بندر یا انبار محدود نمی‌شود. آنچه معمولاً اثر عمیق‌تری دارد، از کار افتادن گلوگاه‌های شبکه و اختلال هم‌زمان در جریان داده و ارتباطات است؛ موضوعی که می‌تواند کل هماهنگی زنجیره تأمین را به هم بزند.