صنعت نساجی و فرش ایران زمانی سالانه تا ۲ میلیارد دلار صادرات را تجربه میکرد، اما امروز تحریمها، محدودیتهای بانکی و مقررات بازگشت ارز، مسیر صادرات را دشوارتر کردهاند. فعالان این صنعت میگویند در شرایطی که خریداران خارجی به شبکه بانکی ایران دسترسی ندارند، اجرای مقررات بازگشت ارز برای صادرکنندگان به یکی از مهمترین موانع صادرات تبدیل شده است.
برچسب تجارت ایران
امروزه قدرت کشورها دیگر فقط با تعداد موشکها، حجم ذخایر انرژی یا اندازه اقتصادشان سنجیده نمیشود؛ بلکه رقابت اصلی بر سر کنترل مسیرهای تجارت، کریدورهای بینالمللی و شبکههای لجستیکی است.
مقایسه ایران و ترکیه در تجارت با کشورهای همسایه؛ ایران چقدر به همسایههایش وابسته است؟

اکوایران: ایران بخش بزرگی از تجارت خارجی خود را به همسایگان گره زده است. در حالی که ترکیه با وجود موقعیت جغرافیایی مشابه، تجارت متنوعتری دارد. بررسی دادههای تجاری دو کشور نشان میدهد تفاوت در میزان وابستگی به همسایگان، میتواند تفاوت مهمی در میزان آسیبپذیری آنها ایجاد کند.
در روزهایی که اختلال در مسیرهای تجاری میتوانست زنجیره تأمین را با چالش جدی مواجه کند، بخش خصوصی و تشکلهای اقتصادی تلاش کردند بخشی از این گرهها را با تعامل، مذاکره و دیپلماسی تجاری باز کنند.
بستهشدن تنگه هرمز فقط یک اختلال در مسیر تجارت انرژی نبود؛ برای اقتصادهای آسیایی، این بحران به آزمونی برای تنوعبخشی به منابع، مسیرهای واردات و حتی الگوی مصرف انرژی تبدیل شد.
ایران و پاکستان حالا به دنبال رساندن تجارت دوجانبه به ۱۰ میلیارد دلار هستند؛ هدفی که در شرایط فعلی، فاصله قابلتوجهی با واقعیت تجارت دو کشور دارد. صادرات ایران به پاکستان در سال ۲۰۲۳ به حدود ۱.۹ میلیارد دلار رسید، در حالی که واردات ایران از این کشور حدود ۶۳۶ میلیون دلار بود.
نزدیک به ۱۸ ماه است که مطالبات واردکنندگان کالاهای اساسی به یکی از گرههای جدی زنجیره تأمین تبدیل شده؛ کالاها وارد و حتی مصرف شدهاند، اما تأخیر در تأمین ارز، سرمایه در گردش شرکتها را قفل کرده و برخی واردکنندگان را در بازپرداخت تسهیلات و تأمین مالی واردات بعدی با مشکل مواجه کرده است.
بسته شدن مرز عراق؛ اولین حلقه فشار بر تجارت ایران؟

مرزهای شلمچه و چذابه پس از وقفهای کوتاه دوباره به روال عادی برگشتهاند، اما بستهشدن موقت این دو گذرگاه، آسیبپذیری تجارت ایران در برابر تحولات امنیتی منطقه را نشان داد. حمید حسینی، عضو اتاق مشترک ایران و عراق، در گفتوگو با اکوایران درباره آخرین وضعیت مرزها و احتمال تشدید فشارها بر شریانهای تجاری ایران توضیح میدهد.
