برچسب تاریخ معاصر ایران

واکاوی کنش‌گری احزاب با تکیه بر نظریه «بحران» توماس اسپریگنز

نویسندگان در کتاب «در میانه بحران: احزاب ایرانی و نهضت ملی نفت»، مسیر تاریخی ایران را از آغاز تکاپو برای ملی کردن نفت تا پیامدهای کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و انعقاد قرارداد کنسرسیوم، مسیری که به تعبیر نویسندگان از «ملی شدن» به «ملی‌زدایی» انجامید، واکاوی کرده‌اند.

آرمان‌های زمین‌مانده‌ مشروطه‌خواهی ملت ایران

مهم‌ترین موضوع این اثر تحلیل و توصیف همزمانِ شیوه‌ی تشکیل نهضت ملی بر پایه‌ی آرمان‌های پنجاه ساله‌ی زمین مانده‌ی مشروطه‌خواهی ملت ایران است که در آن به برقراری قانون، تشکیل بانکداری نوین و اقتصاد در گردش و توسعه‌ی راه و ترابری تأکید شده و همچنین در طول جنگ جهانی دوم به دنبال احقاق آن بوده‌اند که بالاخره پس از حدود چهار سال از خاتمه‌ی این جنگ جانسوز شکل تحقق به خود گرفته است.

از مصدق و کاشانی تا امروز؛ بازخوانی یک بزنگاه تاریخی

در چهل و چهارمین دفتر از «شب‌های فرهنگ» که با حضور جمعی از استادان، پژوهشگران حوزه تاریخ و رسانه و علاقه‌مندان به تاریخ معاصر ایران برگزار شد؛ حاضران به بررسی ریشه‌ها و علل شکل‌گیری نهضت ملی شدن صنعت نفت، تحولات منتهی به کودتای ۲۸ مرداد و نسبت این رویدادهای تاریخی با شرایط امروز ایران پرداختند.

چرا مصدق نامه به شاه را با واژه «چاکر» امضا می‌کند؟

سید محمود کاشانی به نامه ۲۳ مرداد مصدق به شاه اشاره کرد و نحوه امضای این نامه را یکی از قرائن مورد استناد خود دانست و گفت: «چرا مصدق این نامه را با واژه «چاکر» امضا می‌کند؟ در حالی که در اعلامیه‌ها و بیانیه‌های دیگر، نام خود و عنوان نخست‌وزیر را درج می‌کرد، در اینجا عنوان نخست‌وزیر را به کار نمی‌برد. این یکی از نکات مهم این سند است.»

«یهود در قرآن»، به خاطر جنگ اسرائیل  با اعراب توقیف شد!

ما کتابی با عنوان «یهود از دیدگاه قرآن» را چاپ کردیم. این کتاب را دکتر علی منتظمی ترجمه کرد که آن موقع دانشجو‌ی دانشگاه «عین‌الشمس مصر» بود. حدود یک سال و هشت ماه، صدور مجوز چاپ کتاب طول کشید! پس از آن گفتند: «باید قسمت‌هایی از آن را حذف کنیم» و ما حذف کردیم. کتاب که آماده چاپ شد، تماس گرفتند و گفتند: «اوضاع خاورمیانه به دلیل جنگ مصر در صحرای سینا ناجور است، کتاب را منتشر نکنید!»

نگاه تعریضی به یک دوره و زمان خاص

موزه عصارخانه‌شاهی به مناسبت روز نکوداشت اصفهان وبینار «نگرش عرضی تاریخ محلی در مطالعات شهری اصفهان» را با حضور دکتر مرتضی نورایی، استاد دانشگاه اصفهان برگزار کرد. در این نشست، نورایی با بیان اینکه بیشترین حجم در تاریخ محلی ایران در اصفهان موجود است، به بیان نکات اساسی در مبحث تاریخ محلی می‌پردازد و با بیان تفاوت‌ها میان نگاه طولی با نگاه عرضی در مطالعات تاریخی چندین میدان موضوعی برای تاریخ محلی را برمی‌شمرد.

شمایل غریب یک قهرمان

«غریب» فیلم مهمی در سینمای ایران است که به زندگی سردار شهیدمحمد بروجردی می‌پردازد. این فیلم به کارگردانی محمدحسین لطیفی و نویسندگی و تهیه‌کنندگی حامد عنقا، ما را به سفری گیرا در دوره‌ای پرتلاطم از تاریخ معاصر ایران می‌برد.