یادداشتی درباره کتاب «پنجاه سال نفت» اثر مصطفی فاتح؛
آرمانهای زمینمانده مشروطهخواهی ملت ایران
مهمترین موضوع این اثر تحلیل و توصیف همزمانِ شیوهی تشکیل نهضت ملی بر پایهی آرمانهای پنجاه سالهی زمین ماندهی مشروطهخواهی ملت ایران است که در آن به برقراری قانون، تشکیل بانکداری نوین و اقتصاد در گردش و توسعهی راه و ترابری تأکید شده و همچنین در طول جنگ جهانی دوم به دنبال احقاق آن بودهاند که بالاخره پس از حدود چهار سال از خاتمهی این جنگ جانسوز شکل تحقق به خود گرفته است.
سرویس تاریخ خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- حسین روحانی صدر؛ کارشناس ارشد تاریخ ایران دوره اسلامی، کارشناس گروه مرجع و خدمات ویژه سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران: با گذشت ۷۳ سال از فروپاشی تنها دولت ملّی پس از مشروطه در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، هنوز پرسشهای متعددی پیرامون نحوهی سقوط این دولت از کودتا تا… مطرح است. البته که همواره باید دلایل متعددی را برای هر واقعهی تاریخی مدّنظر قرار داد تا حقایق کالبد شکافانه به دست آید. چرا که تاریخنگاریها هر کدام به فراخور شرایط زمانی و مکانی و منافع فردی، جمعی و حزبی تهیّه و تنظیم شده و هیچ یک بهطور مستقل نتوانستهاند همهی زوایای این حادثه را به تصویر کشند. یکی از شاهدان و فعّالان حوزهی صنعت نفت، مصطفی فاتح از نیروهای فعال و با سابقه در شرکت نفت ایران و انگلیس بود. او بعضی مطالب را در قالب کتابی با عنوان «پنجاه سال نفت» (نشر علم) به رشتهی تحریر درآورد.