برچسب امیر سنجوری

حقوق آثار خوش‌نویسی، نقاشی‌خط و تهذیب

آثار خوش‌نویسی یا خطاطی، از دو منظر قابل نگرش و بررسی در حوزه حقوق هنرمندان است. اول از دیدگاه شکلی و ظاهری اثر که ابعاد گرافیکی و تصویری دارد و دوم از دیدگاه ماهیت متنی که به روش خطاطی نگاشته شده است. وجود هر یک از این دو ویژگی، نافی ویژگی دیگر نیست و این ویژگی‌ها می‌توانند به تنهایی یا با هم وجود داشته باشند. یعنی ارزش هنریِ ادبی در محتوای متن و ارزش هنریِ بصری در گرافیک اثر می‌توانند توأمان در یک اثر هنری وجود داشته باشند. در حالتی که هر دو مزیت با هم در یک اثر جمع شوند، حقوق هنری آن‌ها نیز با یکدیگر جمع خواهد شد.

حقوق پیمانکاران هنری

در رابطه با انواع روابط هنری سفارشی بین هنرمندان و کارفرمایان هنری، در گذشته مطالبی به استحضار مخاطبان محترم این ستون رسیده است. از جمله هنرمند-کارگرانی که تحت امر کارفرمای هنری و به خواست او کار می‌کنند. اما در این یادداشت از باب حقوق مربوط به دستمزد و بیمه، همچنین حقوق مربوط به استقلال هنرمند در روابط مربوط به پیمانکاران هنری مطالبی چند بیان می‌شود.

حقوق هنرهای صنعتی و فنی

هنر و صنعت در مرزهایی، فصل مشترک‌های زیبایی دارند. البته که علم حقوق به تعیین این مرزها نپرداخته است؛ بلکه آن‌ها را در فرض شناخته‌شده‌ای پذیرفته که این شناخت را نیز به کارشناسان و جامعه هنری و صنعتی به شکلی که برای حقوق‌دان ها روشن باشند، واگذار کرده است.
حتی ممکن است یک اثر هنری، کاملا صنعتی باشد و یک اثر صنعتی، کاملا هنری. تلفیق این دو نیز ممکن است. به عنوان مثال یک خودرو در ابعاد مالکیت فکری در طراحی، ایده و طرح منتهی به خلق اثر تجسمی است که هم از باب ایده و هم از باب تجسم ایده، در هر دو صورت تحت لوای حمایتی قانون است. در داده‌های فنی نیز از باب مالکیت فکری به همان صورت حمایت حقوقی دارد.

عناوین ویژه آثار هنری

هر اثر هنری علاوه بر عنوان یا اسم یا عبارت خاص یا لوگوی پدیدآورنده، ممکن است به‌خودی‌خود نیز دارای عنوان خاصی برای خود اثر باشد. عنوان خاص اثر با عنوان خاص پدیدآورنده متفاوت است. عنوان پدیدآورنده همان‌گونه که گفتیم، معرف خالق اثر است و این عنوان منحصر به فردیت و شخصیت واحد هنری او محسوب می‌شود؛ به‌نحوی‌که این پدیدآورنده در ذیل تمام آثاری که خلق کرده است، از این عنوان استفاده می‌کند؛ مانند امضای «الف. بامداد» برای احمد شاملو که مختص او است؛ نه مختص یکی از آثارش.