برچسب اصفهان زیبا

خبر بد بود و جانکاه، استاد ما دکتر داوود فیرحی یکی از ستون‌ها و پایه‌های نواندیشی‌دینی و از شارحان اندیشه‌های سیاسی و کلامی معاصر به جوار رحمت حق شتافت. او مقدمات دروس حوزوی را بین سال‌های ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۵ در حوزه علمیه شهرستان زنجان گذراند. پس از آن مقاطع سطح و دروس خارج را از ۱۳۶۶ تا ۱۳۸۰ درحوزه علمیه قم ادامه داد. از سال ۱۳۶۶ تا ۱۳۷۸ به تحصیل در مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای علوم سیاسی در دانشگاه تهران پرداخت. رساله دکترای او «دانش، قدرت و مشروعیت در اسلام» نام داشت که با بهره‌گیری از روش‌شناسی فوکو و هرمنوتیک گادامر تنظیم شده بود. این کتاب بعدها به  یکی از  مهم‌ترین کتاب‌های مرجع در حوزه اندیشه‌های سیاسی تبدیل شد.

اگر قرار باشد به‌عنوان شاگردی کوچک یادنامه‌ای برای استاد فقید دکتر داوود فیرحی بنویسم ترجیح می‌دهم آن نوشتار همان‌طور که شاید خود ایشان همیشه دغدغه داشتند به بحث ایران و آینده‌ی توسعه در ایران گره بخورد. به همین دلیل سعی می‌کنم این نوشته در عین رعایت اختصار در سه قسمت اصلی باشد: معرفی شخصیت دکتر داوود فیرحی، آن‌طور که یک دانشجو او را شناخت. سپس نقل خاطره‌ای از کلاس درس فقه سیاسی در محضر ایشان، که طی آن به طرح دیدگاه استاد درباره‌ی گره اصلی راه توسعه‌ی ایران و راه‌حلی که می‌تواند  این گره را بگشاید پرداخته می‌شود. و در قسمت آخر، تبعات فقدان شخصیتی همچون داوود فیرحی را بر تارک اندیشه سیاسی در ایران به بررسی می‌گذارم. چراکه شاید بتوان با دکتر داوود فیرحی به لحاظ اندیشه‌ای متفاوت یا مخالف بود، اما هیچ‌گاه نمی‌توان اهمیت پژوهش‌ها و پروژه‌ی فکری ایشان را دست‌کم گرفت. به گمان من پس از مرحوم دکتر حمید عنایت، تنها کتاب‌های دکتر داوود فیرحی بود که مخاطبانی با هر دیدگاهی را، علاقه‌مند به حوزه‌ی مطالعاتی اندیشه‌ی سیاسی در اسلام و ایران می‌کرد.

بار دیگر دل فضیلت و پارسایی داغدار شد و چشم بصیرت و دانایی به اشک نشست. آیت‌الله دکتر داوود فیرحی در اوج شکوفایی و ثمربخشی سر بر آستانِ جانان گذاشت و به آسمانِ جان پیوست. چنین سزاوار است که در  سوگِ سترگ آن نماد فرهیختگی و فرزانگی و فروتنی، لَختی قلم را بگریانم و بر او اشک حسرت و دریغ ببارم. شادروان فیرحی از نخبگان کم‌نظیر و دانشمندان عزیزالوجودی بود که از یک سو پایی در سنت داشت و همه مراتب علوم و دروس حوزوی را با موفقیتی چشمگیر تا رسیدن به قله‌ی اجتهاد پشت سر گذاشته و فقیهی برجسته و فیلسوفی ژرف‌نگر در شمار بود و از سویی دیگر با اندیشه‌ی مدرن و عقلانیت جدید کاملاً آشنا و دم‌خور بود و در دانشگاه دانش و اندیشه سیاسی را تا بالاترین مراحل پیموده و استادی نامدار ونظریه‌پردازی تاثیرگذار محسوب می‌شد.

انتخابات 2020 آمریکا حتی پیش از برگزاری نیز کلاف سردرگمی‌ به نظر می‌رسید. رئیس‌جمهور مستقر از همان روزها در گفت‌وگوهایش از پذیرش انتقال آرام قدرت امتناع می‌کرد و این روزها تلاشی گسترده‌ای را برای بازپسگیری موضع خود آغاز کرده و ظاهرا به این آسانی حاضر به تحویل قدرت نیست. با این حال در سوی دیگر «جو بایدن» پیروز اسمی ‌انتخابات، فعالیت‌های خود را برای حضور در کاخ سفید آغاز کرده است و یکی از مهم‌ترین مقدماتی که لازم است رئیس جمهور آینده آمریکا تا پیش از استقرار انجام دهد، ترتیب‌دادن کابینه است.