برچسب از حافظه جنگ تا همبستگی فراملی

26دی57 آخرین شاه نظام سیاسی متکی به اندیشه سلطنت‌پادشاهی از ایران رفت. عرصه سیاسی آن‌قدر به او تنگ آمده بود که ترجیح داد اهرم قدرت را به بهانه «رفتن برای استراحت» مانند اوایل سال1332 رها کند و به امید روزهایی وقت بگذراند که شاید، احتمالا و ممکن است این قدرت به تاج و تخت او دوباره بازگردانده شود. اما این همه تصویر خوب و دیدنی، نه برای او و نه خاندان سلطنت برای مرتبه‌ای دیگر به ترسیم نیامد. رفتن محمدرضا پهلوی و وعده‌های بسیار آخرین نخست‌وزیر نظام پادشاهی، عزم مخالفان را بیش از همیشه استوارتر ساخت تا شاه برای همیشه برود و نام و نشانی از نظام سلطنت باقی نماند.

«اعتماد» مردم به نظام هرکشور بزرگ‌ترین پشتوانه آن به‌حساب می‌آید. بحران‌های اقتصادی، برخی قوانین و عملکرد نادرست دولت بر میزان اعتماد عمومی و اعتماد سیاسی مردم تأثیرگذار است. از طرفی پاسخ‌گونبودن نهادها و سازمان‌های عمومی به چگونگی عملکردشان و همچنین محدودیت فضای گفت‌وگو میان مردم و مسئولان به‌مرور باعث کاهش سرمایه اجتماعی و به‌دنبال آن، شکل‌گیری این بی‌اعتمادی سیاسی خواهد شد؛ موضوعی که به گفته تحلیلگران خطرش کمتر از دیگر بحران‌ها همچون اقتصادی، اجتماعی و … نیست.

در تاریخ 27 جولای سال 1967، اچ. رپ براون، فعال مدنی سیاه‌‌‌پوست، در نطقی آتشین در یک کنفرانس مطبوعاتی در واشنگتن اظهار کرد: «حرف من این است که خشونت لازم است. خشونت بخشی از فرهنگ آمریکاست و درست به‌اندازۀ پای گیلاس1 آمریکایی است. این آمریکایی‌‌‌ها بودند که خشونت را به سیاه‌‌‌پوستان یاد دادند. اگر لازم باشد، ما از همان خشونت استفاده خواهیم کرد تا خودمان را از ظلم و ستم برهانیم. ما آزاد خواهیم شد، حال به هر وسیله‌‌‌ای.» صحبت‌‌‌های براون با واکنش‌‌‌های فراوانی روبه‌‌‌رو شد و بسیاری او را به خشونت‌‌‌طلبی و جنگ‌‌‌افروزی متهم کردند؛ اما این پرسش همچنان باقی است که آیا خشونت واقعاً به جزئی جدایی‌‌‌ناپذیر از زندگی آمریکایی بدل شده است؟ در این مقاله نایجل جونز، تاریخ‌‌‌دان و روزنامه‌‌‌نگار بریتانیایی، می‌‌‌کوشد پدیدۀ خشونت‌‌‌گرایی در جامعۀ آمریکا را در بستری تاریخی مورد بحث و بررسی قرار دهد. جونز نویسندۀ هشت کتاب تاریخی است و با بسیاری از مجلات مطرح بریتانیا نیز همکاری داشته است.