برچسب اخلاق

«اگر با کشتن یک ثروتمند در کشوری دیگر، و بدون اینکه از خانه‌ات خارج شوی، ثروتمند شوی چه کار می‌کنی؟ آیا او را می‌کشی یا نه؟». این سوالی است که ذهن بسیاری از متفکران و روشنفکران قرن نوزدهمی اروپا را به خود مشغول کرده بود. بعضی از تاریخ‌نگاران آن را به غلط به روسو نسبت می‎‌دهند، در حالی که مشابه این پرسش برای اولین توسط یکی از شخصیت‌های رمان باباگوریوی بالزاک مطرح شد. شاتوبریان هم سال‌ها درگیر چنین مسئله بغرنجی بود و علاوه بر او، داستایوفسکی نیز نظیر این پرسش را بارها در رمان‌هایش مطرح کرد. آیا اگر به ما نیروی جادویی داده شود که توسط آن بتوانیم افرادی را که هرگز در زندگی ندیده‌ایم از میان برداریم چه کار خواهیم کرد؟ احتمالاً امروز بیشتر مردم، به خاطر حضور در شبکه‌های اجتماعی و زندگی در دهکده جهانی، در پاسخ به سوال مذکور خواهند گفت که طرف را نخواهند کشت (راست یا دروغش بماند). اما ماجرا برای کسانی که قرن‌ها پیش زندگی می‌کردند متفاوت‌تر و پیچیده‌تر بود چرا که دنیا برایشان همانند دنیای ما این اندازه کوچک و دهکده‌مانند نبود. زمانه تغییر کرده ولی با این حال امروز هم روح اصلی پرسش بالزاک همچنان زنده و معنادار است؛ بیایید آن را به شکل دیگری مطرح کنیم: آیا باید اخلاق را نسبت به کسی که هرگز ندیده و نخواهیم دید رعایت کنیم؟ آیا اعمال شر نسبت به فردی که حتی از وجود خارجی‌اش بی خبر هستیم مجاز است؟

یکی از نیازهای انسان در زندگی فردی و اجتماعی، آگاهی‌یافتن از خطاها در رفتار و گفتار و اصلاح آن در جهت رشد شخصیتی است. گاهی خودمان با تأمل در رفتار و گفتارمان متوجه آن می‌شویم و گاهی، تذکری ما را به ضعف کارمان آگاه می‌سازد.

حوزه / پیامبر اسلام (ص) هرگز برای «حق بودن» نجنگید، بلکه با تجلیِ بی‌مرزِ مهربانی، حقانیتِ خود را بر قلب‌ها حک کرد. در این گفتگو، حجت‌الاسلام مهدی شریف‌بهشتی تبیین می‌کند که چگونه بازگشت به این الگوی اخلاقی، کلیدِ اصلیِ ترمیمِ شکاف‌های اجتماعی و پیروزی در برابر جنگِ شناختیِ امروز است.

هویت انسان، هیچ‌یک از این کمالات نیست! بلکه هویتی دارد که تمام این کمالات برای اوست. او خلیفه‌الله است روی زمین. پس آرام نمی‌گیرد؛ مگر اینکه بتواند خلافت‌الله را روی زمین، به دست گیرد.