برچسب آزادی های سیاسی و اجتماعی

روان‌شناسی انتقادی دنبال آشکارسازی سیاست پنهان/ بررسی نسبت دانش روان شناسی با قدرت و ساختار اجتماعی/ علم خنثی وجود ندارد

گروه اندیشه: به گزارش روابط عمومی خانه اندیشمندان علوم انسانی، هفتاد و چهارمین نشست از سلسله نشست‌های شنبه‌های روان‌شناسی با عنوان «درباره روان‌شناسی انتقادی؛ با نگاهی به کتاب «روان‌شناسی انتقادی» اثر یان پارکر، ترجمه حمیدرضا غریبی، نشر ارجمند» به همت گروه روان‌شناسی خانه اندیشمندان علوم انسانی، شنبه ۱۴ شهریورماه ۱۴۰۵ در بستر اسکای‌روم برگزار شد. حمیدرضا غریبی، پژوهشگر و مترجم حوزه روان‌شناسی انتقادی و اجتماعی در این نشست  به تشریح ضرورت تحول در فضای فکری روان‌شناسی ایران پرداخت و تأکید کرد که روان‌شناسی جریان اصلی به‌دلیل تقلیل‌گرایی اجتماعی و غفلت از مؤلفه‌های بومی، پدیده‌های پیچیده‌ای چون فقر، تورم و بحران‌های شهری را نادیده می‌گیرد. وی با اشاره به نافهمی‌های موجود پیرامون مفهوم نقد در فضای دانشگاهی، روان‌شناسی انتقادی را نه یک روش درمانی یا دستورالعمل ساده، بلکه مکتبی برای پرسشگری از خودِ ساختار دانش روان‌شناسی و تاریخ‌مندی مفاهیم آن دانست. به گفته وی، ادعای خنثی‌بودن روان‌شناسی، ابزار سیاسی و ایدئولوژیک آن را نامرئی می‌کند؛ درحالی‌که مفاهیم بنیادینی مانند «عزت نفس»، «هوش» یا «بهنجاری» در بسترهای تاریخی و روابط قدرت شکل گرفته‌اند. در نهایت، روان‌شناسی انتقادی با رونمایی از این لایه‌های پنهان، مانع از یکدست‌سازی هویت انسان‌ها شده و زمینه‌ساز بازتولید عاملیت و فردیت واقعی در اتاق درمان، سیستم آموزشی و عرصه سیاست‌گذاری اجتماعی می‌شود.

ارزیابی استراتژیک موقعیت ایران در ۳۲ گزارش بین‌المللی/ کشور در موقعیت «دامنه لغزان»/ آمارها از خطر جدیِ تبدیل وضعیت امروز به رویای فردا خبر می‌دهند؟

گروه اندیشه: دکتر مجتبی لشکربلوکی در این گزارش که در کانال تلگرامی اش منتشر شده، با تحلیل ۳۲ سند بین‌المللی و ۵۲ شاخص مقایسه‌ای، دو روایت رایج «سیاه‌نماییِ مطلق» و «سفیدنماییِ تبلیغاتی» درباره وضعیت کشور را رد می‌کند. نتایج نشان می‌دهد ایران با قرارگیری در ۶۳ درصد شاخص‌ها پایین‌تر از میانگین جهانی و عقب‌ماندگی در ۷۱ درصد موارد از عربستان و ترکیه، نه بر قله آرمانی و نه در دره جهنمی، بلکه در موقعیت «دامنه لغزان» قرار دارد. ایران در شاخص‌های توسعه‌سنج (مانند سرمایه انسانی) در پله‌های میانی، اما در زیرساخت‌های توسعه‌ساز (نظیر آزادی اقتصادی و سیاسی) در پله‌های پایینی ایستاده است. نویسنده با اشاره به ۸ نقطه امیدوارکننده و ۸ چالش نگران‌کننده، هشدار می‌دهد که بدون اصلاح سیاست‌های داخلی و رفع انباشت بحران‌ها، لغزش بیشتر می‌تواند شرایط کنونی را به رویای فردا تبدیل کند. این مقاله را در ادامه می خوانید:

روایت مسعود نیلی درباره‌ی رسانه‌ی «آزاد» و محدودیت‌های اخیر اعمال‌شده بر آن

گروه اندیشه: به گزارش اعتماد، بنابر اعلام مدیر و میزبان گفت‌وگوهای «آزاد»، مطابق دستور مقام قضایی رسانه «آزاد» تا اطلاع ثانوی از انتشار هر گفت‌وگویی منع شده است. مطلب حاضر نوشته دکتر مسعود نیلی در کانال تلگرامی اش در این باره است که در ادامه می خوانید:

هنرِ آزادی در بند؛ درس بزرگ شمس تبریزی برای رهایی از «زندان‌های مدرن» / راز تبدیل سخت‌ترین موقعیت‌های زندگی به بوستان

گروه اندیشه: روزنامه ایران در یادداشتی با عنوان «تبدیل زندان به بوستان»، با تاملی در مواجهه عرفانی با پیله خویشتن و دیوارهای ذهن، به رهایی آدمی می پردازد. نویسنده در این یادداشت کوتاه با بازخوانی فرازی درخشان از مقالات شمس تبریزی، زندان را نه صرفاً سلولی فیزیکی، بلکه محصول وسواس‌ها و افکار منفی ذهنی می‌داند. نویسنده نشان می‌دهد چگونه آدمی با خیالات مذموم چون کرم ابریشم پیله‌ای تنگ گرد خود می‌تند و جهانِ بوستان‌گونه را به زندان بدل می‌سازد؛ در حالی که رهایی حقیقی در تغییر نگاه نهفته است. این مطلب را در ادامه می خوانید:

مداخله‌جویی دولت؛ باستیا مرز میان قانون و سلب آزادی را فاش کرد/پاسدار آزادی در برابر مهندسی اجتماعی؛ پیامدهای مرئی و نامرئی اقتصاد

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین رهام برکچی زاده در سرویس دین‌واندیشه ایبنا نوشت: «سه رساله؛ جستارهایی درباره لیبرالیسم کلاسیک» به‌قلم کلود فردریک باستیا که به‌همت اسماعیل غروی ترجمه شده، از جمله آثار انتشارات ثالث است.

درصورت تداوم اصلاحات ایران بالاتر از متوسط جهانی و رقبای خود بود / ایران، عربستان و ترکیه: کدام بهترند؟ / افول آزادی‌ها، رفاه اقتصادی را به مسلخ برد

 گروه اندیشه: دکتر مجتبی لشکربلوکی، با استناد به داده‌های بین‌المللی اندیشکده شورای آتلانتیک و شاخص دموکراسی اکونومیست، به ارزیابی جایگاه ایران در دو مؤلفه حیاتی «آزادی چندبعدی» (شامل ابعاد سیاسی، اقتصادی، حقوقی و حقوق زنان) و «کامیابی چندبعدی» (رفاه، درآمد، سلامت، آموزش و محیط زیست) در مقایسه با متوسط جهانی و رقبای منطقه‌ای پرداخته است. بر اساس این داده‌ها که در کانال تلگرامی او منتشر شده، ایران در انتهای سال ۲۰۲۵ با کسب رتبه ۱۵۷ در شاخص آزادی و رتبه ۸۸ در شاخص کامیابی از میان ۱۶۴ کشور، در وضعیتی به‌مراتب پایین‌تر از عربستان و ترکیه قرار گرفته است. بررسی روند بیست‌ساله نشان می‌دهد که ایران بین سال‌های ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۰ با نرخی بالاتر از منطقه و جهان در حال رشد و تجربه بهبود نسبی بود؛ به طوری که اگر همان مسیر تداوم می‌یافت، امروزه بالاتر از متوسط جهانی و رقبای خود ایستاده بود. با این حال، تحلیل زمانی داده‌ها آشکار می‌سازد که ابتدا افت در شاخص آزادی آغاز شد و به دنبال آن با تشدید تحریم‌ها و سوءتدبیرها، شاخص کامیابی نیز دچار افت و درجا شد. متقابلاً، نوسانات نزولی ترکیه و رشد تدریجی عربستان، دستخوش تغییرات راهبردی شده است. در نهایت، متن با رد نظریه‌های ناامیدکننده مبتنی بر «امتناع توسعه» یا «ناکارآمدی ژن ایرانی»، اثبات می‌کند که موفقیت‌های گذشته نشان‌دهنده پتانسیل بالای توسعه‌پذیری ایران است و کلید خروج از بحران کنونی، تنها در حسن تدبیر، ثبات‌بخشی به سیاست‌های داخلی و بازسازی روابط خارجی نهفته است.

غرور امپریالیستی آمریکا علیه ایران پویا / راز بقای میراث انقلاب؛ چرا چهار دهه نبرد نابرابر، ایران را تسلیم نکرد؟

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از  ایبنا، شهاب دلیلی نوشت: در فاصله دو حمله اسرائیل و آمریکا به ایران در سال ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، نویسندگان و تحلیل‌گران به بررسی روابط پر تنش ایران و آمریکا پرداختند. یکی از معتبرترین آثاری که در این دوره منتشر شد، کتاب «نبرد طولانی با ایران؛ رویدادهای جدید، سوالات قدیمی» است.

روایت محمد فاضلی از افتادن ایرانیان در «صفِ مهاجرت»/امروز «ماندن» نیاز به توجیه دارد، نه رفتن! / رفتن فرهنگ شده است

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین در این نشست محمد فاضلی پژوهشگر علوم سیاسی، نفیسه آزاد جامعه‌شناس، محسن آزموده روزنامه‌نگار و دو نویسنده کتاب حضور داشتند. محور اصلی بحث، نه خود مهاجرت، بلکه «فرهنگ مهاجرت» بود؛ مفهومی که نویسندگان کتاب آن را برای توصیف وضعیتی به کار می‌برند که در آن، میل به مهاجرت از یک تصمیم فردی فراتر رفته و به بخشی از ذهنیت و تجربه اجتماعی ایرانیان تبدیل شده است. سخنرانان این نشست نیز هر یک از زاویه‌ای متفاوت، از ابعاد اجتماعی، سیاسی و فرهنگی این پدیده سخن گفتند؛ از تبدیل شدن مهاجرت به «دکمه اضطراری» حل همه مشکلات تا شکل‌گیری دوگانه «ماندگان» و «رفتگان» و پیامدهای آن برای جامعه ایران. در ادامه گزارشی از این نشست از نظر می‌گذرد.