محمد حسین ایمانی خوشخوسرپرست دانشگاه علم و فرهنگ

۱۵ مهرماه مصادف با روز ملی روستا و عشایر است، این روز فرصتی است تا به نقش مهم و کلیدی روستاییان و عشایر در اقتصاد کشور، حفظ فرهنگ و آداب‌ورسوم و سنن بومی و محلی و توسعه پایدار پرداخته شود.

متأسفانه اغلب تخصیص تسهیلات و منابع دولتی با نگاه صرفاً کمّی و برای ارائه گزارش عملکرد انجام می‌پذیرد. این نگاه «تکلیف‌محور» به جای «نتیجه‌محور» باعث می‌شود منابع مالی ارزشمند، که می‌تواند موتور محرک استارتاپ‌ها باشد، بدون نظارت بر بازده واقعی و ایجاد ارزش افزوده، صرف شود و در نهایت به «هرزرفت منابع» منجر شود.

در چند ماه گذشته شدت تنش‌های سیاسی و اضطراب و التهاب اقتصادی با یک روند افزایشی سبب شد که در بخش‌های مختلف جامعه این احساس ایجاد شود که قرار نیست دشمنان در کوتاه مدت دست از تشدید دشمنی بردارند و لذا جامعه باید به انحاء مختلف لایه‌های دفاعی خود را تقویت کند.

در استان‌های شمالی، جشنواره‌های متعددی با محوریت خوراک و غذای محلی، با همکاری بوم‌گردی‌ها و فعالان بخش خصوصی برگزار می‌شود و علاوه بر معرفی غذا‌های محلی، فرهنگ خوراکی و سنت‌های آشپزی منطقه‌ای، غرفه‌هایی برای فروش محصولات کشاورزی و صنایع دستی ایجاد خواهد شد. این جشنواره فرصتی است تا گردشگران و مردم بومی به طور مستقیم با هویت فرهنگی و محیط زیست منطقه درگیر شوند و از نزدیک شاهد تولید و فرآوری محصولات محلی باشند. در استان کرمان، جشنواره «کویر و ستاره‌ها» با محوریت گردشگری نجومی و فعالیت‌های شبانه، امکان رصد آسمان و آشنایی با نجوم و فرهنگ منطقه را فراهم می‌کند، در حالی که تور‌های طبیعت‌گردی و کارگاه‌های آموزشی حس تعلق و مشارکت عمومی را تقویت می‌کنند.

این تعریف نهایی‌شده که به نظر می‌رسد چندان هم رهگشا و هدایت‌کننده نباشد، تعریفی است که بنا به پیشنهاد دستگاه اجرایی مرتبط یعنی وزارت صنایع و معادن به تصویب مرکز آمار ایران نیز رسیده؛ در عین حال تعریفی که جامع و مانع نیست و متاسفانه بر ضرورت همگرایی تشکل‌های صنعتی و حتی چشم‌انداز منافع ملی تأکید نکرده است.

در منابع اسلامی روایات بسیاری در لزوم دفاع از حق و مظلوم وجود دارد. یکی از مهم‌ترین موضوعات مطرح شده در اسلام و آموزه‌های دینی، موضوع دفاع است. دفاع به معنی دفع کردن یا مقابله با مهاجم یا مهاجمین است، زیرا کرامت انسان‌ها به آزادی از زیر یوغ ستم و ستمگران معنی و مفهوم پیدا می‌کند و نیرو یا عاملی که آزادی انسان را سلب کند، مانع بزرگی در جهت تعالی و کرامت انسان است. به همین منظور خداوند در قرآن مومنان را به جهاد ترغیب و تشویق کرده است و فلسفه دفاع از خویشتن در این مرحله نهفته است.

در روزهایی که دل‌آشوب جمعی به بخشی از تجربه روزمره تبدیل شده است، جامعه بیش از هر زمان دیگری به نشانه‌هایی نیاز دارد که بتواند از دل آن‌ها آرامش و تعادل خود را بازیابد. در چنین زمان‌هایی، برخی آیین‌ها تنها رسم تقویمی نیستند؛ بلکه ذخیره‌ای فرهنگی برای تاب‌آوری‌اند. نوروز برای ایرانیان از همین جنس است.