به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، آرزو اقرلو، دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران در پژوهشی که در قالب پایاننامهای با عنوان «علم مناظر در شرح تذکرة النصیریة فتحالله شروانی؛ تصحیح، ترجمه و تحقیق» با راهنمایی دکتر حنیف قلندری انجام داده است، نشان داده است که توجه به آثار ابن هیثم، دانشمند بزرگ قرن پنجم هجری/یازدهم میلادی، در دوران متأخر اسلامی برخلاف تصور رایج، کمرنگ نبوده و شواهدی از خوانش دقیق و بهرهگیری از آثار او وجود داشته است.
قلندری، استاد راهنمای این پایاننامه درباره انجام این پژوهش گفت: «نورشناسی (یا علم مناظر) در طبقهبندی علوم دورۀ اسلامی، به پیروی از گذشتگان یونانی ایشان، یکی از زیر شاخههای ریاضیات است که در آن، دو نظر اصلی دربارۀ ابصار (چگونگی دیدن) مطرح میشد: یکی نظریۀ هندسهدانان که دیدن را ناشی از خروج پرتو بصری از چشم میدانستهاند و دیگری نظر طبیعیدانان که دیدن را نتیجۀ نقش بستن تصویر اجسام روی چشم میدانستند. ابن هیثم، یکی از مشهورترین دانشمندان دورۀ اسلامی، در کتاب المناظر خود به اهمیت مطالعه نور اشاره کرده است. از اینرو، او را نخستین کسی میدانند که مطالعه دیدن را به بررسی ویژگیهای نور مرتبط کرده است. آثار ابن هیثم، بنابر شواهد بسیار، در میان دانشمندان اسلامی چندان مؤثر نبوده است و شواهد تاریخی نشان میدهد که تعداد اندکی از متأخران مسلمان، آثار نورشناسی او را خواندهاند و محتوای آن را در یافتهاند، اما نتایج این پایاننامه نشان میدهد که توجه به آثار ابنهیثم، در دوران متأخر اسلامی برخلاف تصور رایج، کمرنگ نبوده و شواهدی از خوانش دقیق و بهرهگیری از آثار او وجود داشته است.»