
به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، در این پژوهش که توسط دکتر علیرضا محمودیان، عضو هیأت علمی مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران و مهرداد وظیفهخواه، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته علوم فضایی این مؤسسه انجام شده، برای نخستین بار، یونوسفر ایران با استفاده از شبکه گستردهای از گیرندههای GPS، مشتمل بر بیش از ۱۴۰ ایستگاه در سراسر ایران مورد پایش قرار گرفته است.
محمودیان در توضیح اهمیت این پروژه گفت: «لایه یونوسفر قسمت یونیزهشده جوّ زمین است. بیشتر مولکولهای گاز اتمسفر در یونوسفر توسط تابش فرابنفش خورشید یونیزه میشوند. علاوه بر این، ذرات باردار از مگنتوسفر به جو میرسند و به یونوسفر کمک میکنند. یونوسفر که چندین لایه از ارتفاع ۶۰ کیلومتری تا بیش از ۱۰۰۰ کیلومتری را تشکیل میدهد، رسانای الکتریکی است و به سرعت به تغییرات میدانهای مغناطیسی و الکتریکی واکنش نشان میدهد. تغییرات این لایه تأثیر عمدهای بر تمامی جوانب اقلیم فضایی دارد. هر گونه ناهنجاری در این لایه، با بروز اختلالاتی مانند دریافت سیگنال از ماهوارههای موقیعتیابی GPS یا تأ بر ثانیه حرکت میکنند و طول موجهای افقی بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر دارند. این در حالی است که امواج میانمقیاس طول موج بین ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ کیلومتر و دوره تناوبهای کمتر از ۶۰ دقیقه را به خود اختصاص میدهند. این امواج عمدتاً منبع محلی دارند و چندین مطالعه آنها را به امواج گرانشی اتمسفر (AGWs) ایجادشده توسط فعالیتهای همرفتی در تروپوسفر نسبت دادهاند. از آنجا که دامنه این آشفتگیها بسیار کوچک است، آشکارسازی آنها به تکنیکهای پیچیده پردازش سیگنال نیاز دارد. عمده امواج بزرگمقیاسِ مشاهدهشده بر روی یونوسفر ایران، با دوره تناوب ۹۰ دقیقه، و عمده امواج میانمقیاس با دوره تناوب ۱۳ دقیقه آشکار شدند.»
