گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، یادداشت دانشجویی*، «یک روستایی بدخلق و نامتعادل که به گام برداشتن در لبهی پرتگاه واقعیت و خیال ادامه میدهد.»1 این،توصیف مقامات وزارت خارجه امریکا از دکتر محمد مصدق است. مردی که نماد ِ نهضت ملی ایرانیان در سالهای ابتدایی دهه 30 محسوب میشود. مردی که او، دولتش و قیام ملت ایران با یک «کودتا» از هم پاشید. این،اولین پرده از «داستان نفوذ» است: 28 مرداد 32. عملیات آژاکس با مدیریت «کرمیت روزولت» امریکایی به سرانجام می رسد. آیت الله کاشانی در انزوا و مصدق درتبعید قرار می گیرند و ایران وارد دالان ِ تاریک 25سال دیکتاتوری و جنایت می شود. شصت سال بعد، رییس جمهور امریکا رسماً نقش کشورش در سرنگونی دولت دموکراتیک ایران را میپذیرد.2 او باید خیلی چیزها را درباره عملکرد کشورش در ایران بپذیرد…
9 سال بعد از کودتا، در روزهایی که آیت الله کاشانی در شهرری و مصدق در احمد آباد به خاک سپرده شده بودند، در اوج یکه تازی های محمدرضا پهلوی،با فشار جان اف کندی رییس جمهور متهور ایالات متحده و به دلیل ترس از وقوع نهضتهای اصلاحگرانه در کشورهای جهان سوم، طرحی شش ماده ای موسوم به «انقلاب سفید» در ایران به رفراندوم گذاشته شد. طرحی که قرار بود نمایشی مدرن از نوگرایی اعلی حضرت همایونی باشد. اما علما و روشنفکران،منتقدین جدی طرح بودند. آنها انقلاب سفید را یک طرح دیکته شده از جانب امریکا و نامتناسب با شرایط کشور می دانستند. «جبهه ملی و نهضت آزادی ایران ، با صدور بیانیههایی مواضع خود را اعلام کردند. بیانیه نهضت آزادی در اینباره به دستگیری سران این گروه از جمله آیتالله طالقانی، مهندس بازرگان، دکتر سحابی و محکومیت آنان به حبسهای طویلالمدت منجر شد.»3 با همه این اعتراضات اما رفراندوم مورد نظر امریکاییها در ایران انجام شد،کندی اولین کسی بود که برگزاری رفراندوم را به شاه تبریک گفت، اصلاحات،عملیاتی شد و در نهایت:« انقلاب سفید نتایج مختلفی بر جای گذاشت که از مهمترین پیامدهای اقتصادی آن میتوان به تقسیم و قطعه قطعه شدن زمینهای کشاورزی، کاهش تولیدات کشاورزی و در سطح بالاتر کاهش نقش کشاورزی در اقتصاد ملی اشاره کرد؛ از مهمترین پیامدهای انقلاب سفید در زمینه اجتماعی و فرهنگی، حذف مالکین بزرگ، مهاجرت گسترده به شهرها و در زمینه سیاسی، مخالفت نیروهای ملی و مذهبی با اصول آن بود.»4 هنوز فاصلهای به طول16 سال تا روز اصلاحات واقعی، وجود داشت.