دسته تاریخ

نتیجه تلاقی عوامل ساختاری، منافع متعارض و تصمیم‌های سرنوشت‌ساز

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب «ریشه‌های جنگ جهانی دوم» پرهیز از نگاه تک‌عاملی به تاریخ است. در بسیاری از روایت‌های عمومی، آغاز جنگ جهانی دوم عمدتاً به جاه‌طلبی‌های آدولف هیتلر یا سیاست مماشات دولت‌های بریتانیا و فرانسه نسبت داده می‌شود؛ اما اوری معتقد است چنین تبیین‌هایی اگرچه بخشی از واقعیت را بازتاب می‌دهند،

راوی گمنامان کوچه و بازار

رضا مختاری اصفهانی نوشت:‌ مستوفی در شرح زندگانی خود نام آدم‎‌هایی را هم ثبت کرده که نه از رجال و معاریف که گمنامانی از اهالی کوچه و بازار بودند. مستوفی در شرح زندگانی خود از چهره، حرکات و سکنات مردمانی نوشته که از مردمان عادی بودند؛ مردمانی که از ردۀ نوکران و فروشندگان خرده‌‎پا بودند، اما اخلاقشان نمایانگر اخلاق بخشی از جامعۀ ایران بود.

مورخان محافظه‌کارند

دوره‌بندی اروپامحور، یک دوره‌بندی است که با ناسیونالیسم و نیز با غرب‌گرایی عجین است. حتا با دارالفنون و تأسیس دانشگاه در کشور ما مرتبط است. دانش تاریخ یک دانش بسیار محافظه‌کار است و مورخان معمولاً عالمان محافظه کاری‌اند و خیلی قائل به تغییر نیستند.

نبردی که آینده خاورمیانه را رقم زد

کتاب «بازتاب‌های فرهنگی جنگ‌های ایران و یونان؛ از عهد باستان تا هزاره سوم میلادی» دربردارنده شماری درخور توجه از پژوهشگران غربی است که به بازشناسی تحقیقی تحلیلی بازتاب‌های ادبی، تاریخی، هنری و فلسفی جنگ‌های ایران و یونان از روزگار یونان باستان تا عصر ما پرداخته‌اند.

مقامات و درباریان در عاشورای تکیه دولت

عکاسان دربار و غیر دربار در دوره ناصری مراسم عزاداری و آیین‌های عزاداری را در قاب تصویر به ثبت رسانده‌اند. عکس‌های کسانی چون محمدحسن میرزا، آنتوان سوریوگین، عبدالله قاجار و تنی چند از دیگر عکاسان قاجار از آئین‌ها عزاداری امروز خود یکی از منابع مستند شناخت فرهنگ عزاداری محرم در یکصد سال گذشته است.

حُسن جهان خانم، والیه قاجار

حُسن جهان خانم شاهزاده قاجار و دختر فتحعلی‌شاه قاجار بود. او چند بار مستقلاً حکومت کردستان را برعهده داشت و از معدود زنانی بود که در دوره قاجار به مسند حکومت رسیدند. او زنی فرهیخته با ذوق خوش و با استعداد اهل سیاست و مملکت‌داری بود.

مهم‌ترین وظیفه مورخ چیست؟

حسن حضرتی گفت: «توصیف فربه» مفهومی است که من در نوشته‌های مختلف از آن سخن گفته‌ام و آن را مهم‌ترین وظیفه مورخان می‌دانم. منظور از توصیف فربه، مواجهه‌ای مهارت‌محور با اسناد و مدارک تاریخی و انجام داده‌کاوی علمی درباره گذشته است؛ داده‌کاوی‌ای که گاه حتی به بهره‌گیری از روش‌ها و امکانات آزمایشگاهی نیز منتهی می‌شود.