دسته هوش مصنوعی

هوش مصنوعی (به انگلیسی: Artificial intelligence) (به اختصار: AI)، هوشی است که توسط ماشین‌ها ظهور پیدا می‌کند، در مقابل هوش طبیعی[الف] که توسط جانوران شامل انسان‌ها نمایش می‌یابد. اما پیش از هرچیز باید این موضوع را دانست که کلمه هوش، نشان دهنده امکان استدلال است و اینکه آیا هوش مصنوعی می‌تواند به توانایی استدلال دست یابد یا خیر، خود موضوع اختلاف محققان است. کتاب‌های AI پیشرو، این شاخه را به عنوان شاخه مطالعه بر روی «عوامل هوشمند» تعریف می‌کنند: هر سامانه‌ای که محیط خود را درک کرده و کنش‌هایی را انجام می‌دهد که شانسش را در دستیابی به اهدافش بیشینه می‌سازد.[ب] برخی از منابع شناخته شده از اصطلاح «هوش مصنوعی» جهت توصیف ماشینی استفاده می‌کنند که عملکردهای «شناختی» را از روی ذهن انسان‌ها تقلید می‌کنند، همچون «یادگیری» و «حل مسئله»، با این حال این تعریف توسط محققان اصلی در زمینه AI رد شده است.[پ][۲][۳]

کاربردهای هوش مصنوعی شامل موتورهای جستجو پیشرفتهٔ وب (مثل گوگل و بینگ)، سامانه توصیه‌گر (که توسط یوتیوب، آمازون و نتفلیکس استفاده می‌شوند.)، فهم زبان انسان‌ها (همچون سیری ، جمنای و آمازون الکسا)، خودروهای خودران (مثل تسلا)، هوش مصنوعی مولد یا خلاقیت محاسباتی (مثل چت‌جی‌پی‌تی یا تولید اثر هنری مانند دال-ئی و میدجرنی) تصمیم‌گیری خودکار و رقابت در بالاترین سطوح سامانه‌های بازی استراتژیک (همچون شطرنج و گو). با بیشتر شدن توانایی ماشین‌ها، وظایفی که نیازمند «هوشمندی» هستند اغلب از تعریف AI برداشته می‌شود، پدیده‌ای که به آن اثر هوش مصنوعی گفته می‌شود. به عنوان مثال، فهم نوری کاراکتر را اغلب از چیزهایی که AI در نظر گرفته می‌شوند مستثنی می‌کنند، چرا که این فناوری تبدیل به فناوری عادی و روزمره‌ای شده است.[۴][۵][۶]

هوش مصنوعی در سال ۱۹۵۶ میلادی تبدیل به شاخه‌ای آکادمیک شد و در سال‌های پس از آن چندین موج خوش‌بینی را تجربه کرده و مجدد دچار امواج ناامیدی و کمبود بودجه شده (که به آن «زمستان AI» می‌گویند)، سپس فناوری‌های جدیدی در پی آن آمده و موفقیت و بودجه‌های تحقیقاتی این حوزه مجدداً احیا گشته‌اند. تحقیقات AI رهیافت‌های متفاوتی را از زمان تأسیسش امتحان کرده و آن‌ها را کنار گذاشته است، رهیافت‌هایی چون: شبیه‌سازی مغز، مدل‌سازی حل مسئله توسط مغز انسان، منطق صوری، بانک‌های اطلاعاتی بزرگ دانش و تقلید رفتار جانوران. در اولین دهه‌های قرن ۲۱ میلادی، یادگیری ماشینی که شدیداً از آمار ریاضیاتی بهره می‌برد در این حوزه غلبه داشت و این فناوری اثبات کرد که به شدت موفق است و به حل چندین مسئله چالش‌برانگیز در صنعت و فضای آکادمیک کمک نمود.[۷][۸]

شاخه‌های مختلف تحقیقات هوش مصنوعی حول اهداف به‌خصوصی متمرکز بوده و از ابزارآلات خاصی استفاده می‌کنند. اهداف سنتی تحقیقات AI شامل این موارد اند: استدلال، نمایش دانش، برنامه‌ریزی، یادگیری، پردازش زبان طبیعی، ادراک و توانایی در جابجایی و دستکاری اشیاء.[ت] هوش جامع (توانایی حل مسائل دلخواه) در میان اهداف بلند مدت این حوزه است. جهت حل چنین مسائلی، محققان AI فنون حل مسئله وسیع و یکپارچه‌ای را شامل این موارد به کار بسته‌اند: جست‌وجو و بهینه‌سازی ریاضیاتی، منطق صوری، شبکه‌های عصبی مصنوعی و روش‌های مبنی بر آمار، احتمالات و اقتصاد. AI همچنین با حوزه‌هایی چون علوم کامپیوتر، روان‌شناسی، زبان‌شناسی، فلسفه و بسیاری از حوزه‌های دیگر مرتبط است.[۹]

این شاخه بر این فرض بنا شده است که هوش انسانی «را می‌توان به دقت توصیف نمود، به طوری که می‌توان آن را توسط یک ماشین شبیه‌سازی نمود».[ث] این فرض بحث‌های فلسفی را پیرامون ذهن و اخلاقیات خلق موجودات هوشمند برانگیخته است، موجوداتی که دارای هوش شبیه-انسان اند. این مسائل توسط افسانه‌ها، داستان‌های تخیلی و فلسفه از زمان‌های باستان مورد کاوش واقع شده‌اند. ادبیات علمی-تخیلی و آینده‌پژوهی نیز پیشنهاد می‌دهند که AI با پتانسیل و قدرت عظیمی که دارد، ممکن است منجر به ایجاد ریسک وجودی برای بشریت گردد.

DeepSeek V4.1 Flash از راه رسید؛ مدل هوش مصنوعی جدید با سرعت بیشتر و قیمت کمتر

DeepSeek از مدل هوش مصنوعی جدید V4.1 Flash رونمایی کرد؛ مدلی که به گفته این شرکت، با معماری جدید، سرعت بالاتر، هزینه کمتر و قابلیت‌های قدرتمندتر وارد رقابت با مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی شده است.

وقتی ربات مجبور شد ثابت کند ربات نیست؛ داستان عجیب درگیری هوش مصنوعی Claude با کپچا

در حالی که بسیاری تصور می‌کنند هوش مصنوعی‌های جدید می‌توانند تقریباً هر کاری را بهتر از انسان انجام دهند، یک آزمایش امنیتی تازه نشان داد حتی پیشرفته‌ترین عامل‌های هوش مصنوعی هم ممکن است مقابل یک مانع قدیمی اینترنتی یعنی کپچا (CAPTCHA) گرفتار شوند.

جیتکس هوش مصنوعی برای نخستین بار در ترکیه؛ استانبول میزبان رقابت جهانی فناوری شد

ICTPRESS - برگزاری GITEX Ai Türkiye 2026 نشان می‌دهد رقابت منطقه‌ای برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی، مراکز داده، خدمات ابری، امنیت سایبری و جذب سرمایه فناوری در حال شتاب گرفتن است. برای فعالان زیست‌بوم فناوری ایران، چنین رویدادهایی می‌تواند از منظر رصد روندهای منطقه‌ای، مدل‌های سرمایه‌گذاری، توسعه زیرساخت و سیاست‌گذاری فناوری مورد توجه قرار گیرد.

آیا هوش مصنوعی می‌تواند به کشفی در حد اینشتین برسد؟

ICTPRESS - پژوهشگران در حال بررسی این موضوع هستند که آیا مدل‌های زبانی هوش مصنوعی، اگر تنها با دانش موجود تا یک نقطه تاریخی آموزش ببینند، می‌توانند به کشفیات علمی در حد نظریه نسبیت عام دست پیدا کنند یا خیر.

بالاخره پای جمنای به ویندوز باز شد؛ دستیار هوش مصنوعی گوگل بدون باز کردن مرورگر کنار شماست

گوگل سرانجام نسخه دسکتاپ Gemini برای ویندوز را عرضه کرد تا کاربران بتوانند بدون نیاز به باز کردن مرورگر، مستقیماً از دستیار هوش مصنوعی این شرکت روی کامپیوتر خود استفاده کنند. این اقدام گوگل، رقابت مستقیم با ابزارهایی مانند ChatGPT Desktop و Microsoft Copilot را وارد مرحله تازه‌ای می‌کند.