مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
هوش مصنوعی (به انگلیسی: Artificial intelligence) (به اختصار: AI)، هوشی است که توسط ماشینها ظهور پیدا میکند، در مقابل هوش طبیعی[الف] که توسط جانوران شامل انسانها نمایش مییابد. اما پیش از هرچیز باید این موضوع را دانست که کلمه هوش، نشان دهنده امکان استدلال است و اینکه آیا هوش مصنوعی میتواند به توانایی استدلال دست یابد یا خیر، خود موضوع اختلاف محققان است. کتابهای AI پیشرو، این شاخه را به عنوان شاخه مطالعه بر روی «عوامل هوشمند» تعریف میکنند: هر سامانهای که محیط خود را درک کرده و کنشهایی را انجام میدهد که شانسش را در دستیابی به اهدافش بیشینه میسازد.[ب] برخی از منابع شناخته شده از اصطلاح «هوش مصنوعی» جهت توصیف ماشینی استفاده میکنند که عملکردهای «شناختی» را از روی ذهن انسانها تقلید میکنند، همچون «یادگیری» و «حل مسئله»، با این حال این تعریف توسط محققان اصلی در زمینه AI رد شده است.[پ][۲][۳]
کاربردهای هوش مصنوعی شامل موتورهای جستجو پیشرفتهٔ وب (مثل گوگل و بینگ)، سامانه توصیهگر (که توسط یوتیوب، آمازون و نتفلیکس استفاده میشوند.)، فهم زبان انسانها (همچون سیری ، جمنای و آمازون الکسا)، خودروهای خودران (مثل تسلا)، هوش مصنوعی مولد یا خلاقیت محاسباتی (مثل چتجیپیتی یا تولید اثر هنری مانند دال-ئی و میدجرنی) تصمیمگیری خودکار و رقابت در بالاترین سطوح سامانههای بازی استراتژیک (همچون شطرنج و گو). با بیشتر شدن توانایی ماشینها، وظایفی که نیازمند «هوشمندی» هستند اغلب از تعریف AI برداشته میشود، پدیدهای که به آن اثر هوش مصنوعی گفته میشود. به عنوان مثال، فهم نوری کاراکتر را اغلب از چیزهایی که AI در نظر گرفته میشوند مستثنی میکنند، چرا که این فناوری تبدیل به فناوری عادی و روزمرهای شده است.[۴][۵][۶]
هوش مصنوعی در سال ۱۹۵۶ میلادی تبدیل به شاخهای آکادمیک شد و در سالهای پس از آن چندین موج خوشبینی را تجربه کرده و مجدد دچار امواج ناامیدی و کمبود بودجه شده (که به آن «زمستان AI» میگویند)، سپس فناوریهای جدیدی در پی آن آمده و موفقیت و بودجههای تحقیقاتی این حوزه مجدداً احیا گشتهاند. تحقیقات AI رهیافتهای متفاوتی را از زمان تأسیسش امتحان کرده و آنها را کنار گذاشته است، رهیافتهایی چون: شبیهسازی مغز، مدلسازی حل مسئله توسط مغز انسان، منطق صوری، بانکهای اطلاعاتی بزرگ دانش و تقلید رفتار جانوران. در اولین دهههای قرن ۲۱ میلادی، یادگیری ماشینی که شدیداً از آمار ریاضیاتی بهره میبرد در این حوزه غلبه داشت و این فناوری اثبات کرد که به شدت موفق است و به حل چندین مسئله چالشبرانگیز در صنعت و فضای آکادمیک کمک نمود.[۷][۸]
شاخههای مختلف تحقیقات هوش مصنوعی حول اهداف بهخصوصی متمرکز بوده و از ابزارآلات خاصی استفاده میکنند. اهداف سنتی تحقیقات AI شامل این موارد اند: استدلال، نمایش دانش، برنامهریزی، یادگیری، پردازش زبان طبیعی، ادراک و توانایی در جابجایی و دستکاری اشیاء.[ت] هوش جامع (توانایی حل مسائل دلخواه) در میان اهداف بلند مدت این حوزه است. جهت حل چنین مسائلی، محققان AI فنون حل مسئله وسیع و یکپارچهای را شامل این موارد به کار بستهاند: جستوجو و بهینهسازی ریاضیاتی، منطق صوری، شبکههای عصبی مصنوعی و روشهای مبنی بر آمار، احتمالات و اقتصاد. AI همچنین با حوزههایی چون علوم کامپیوتر، روانشناسی، زبانشناسی، فلسفه و بسیاری از حوزههای دیگر مرتبط است.[۹]
این شاخه بر این فرض بنا شده است که هوش انسانی «را میتوان به دقت توصیف نمود، به طوری که میتوان آن را توسط یک ماشین شبیهسازی نمود».[ث] این فرض بحثهای فلسفی را پیرامون ذهن و اخلاقیات خلق موجودات هوشمند برانگیخته است، موجوداتی که دارای هوش شبیه-انسان اند. این مسائل توسط افسانهها، داستانهای تخیلی و فلسفه از زمانهای باستان مورد کاوش واقع شدهاند. ادبیات علمی-تخیلی و آیندهپژوهی نیز پیشنهاد میدهند که AI با پتانسیل و قدرت عظیمی که دارد، ممکن است منجر به ایجاد ریسک وجودی برای بشریت گردد.
ویرایش عکس با هوش مصنوعی از یک ابزار ساده به موجی پرسرعت در شبکه های اجتماعی تبدیل شده است. از پرتره سینمایی و پولاروید نوستالژیک تا چهره های Chibi و پوسترهای جعلی فیلم، حالا کاربران با چند جمله ساده، عکس های معمولی را به محتوای وایرال تبدیل می کنند. این موج به احتمال زیاد در روزهای آینده هم ادامه دارد.
شرکت OpenAI پس از حادثه امنیتی مربوط به نفوذ یک مدل هوش مصنوعی آزمایشی به زیرساخت Hugging Face، مجموعهای از اقدامات جدید را برای افزایش امنیت محیطهای تحقیقاتی خود آغاز کرده است. این شرکت میگوید هدف اصلی، جلوگیری از تکرار چنین رخدادهایی با مدلهای قدرتمندتر است.
به نقل از تک کرانچ، این رویداد سبب شد نگهدارندگان این بنچمارک عذرخواهی کنند و سیاست هایشان را تغییر دهند و به vanilla Maverick اصلاح نشده امتیاز دهند.
رقابت میان آیفون ۱۷e و گوگل Pixel 10a به یکی از جنجالیترین موضوعات دنیای موبایل تبدیل شده است؛ مقایسهای که روی نمایشگر، دوربین، باتری، پردازنده و قیمت تمرکز دارد و میتواند انتخاب خرید شما را تغییر دهد.
نام GPT، Claude، Gemini و DeepSeek در ویترین بسیاری از پلتفرمهای ایرانی تکرار میشود، اما محصولی که روی این مدلها ساخته شده یکسان نیست. بررسیهای پیوست از ۱۵ پلتفرم هوشمصنوعی داخلی چهار الگو را بیشتر نشان میدهد: ابزارهای مصرفی که چند مدل را پشت یک رابط قرار میدهند، محیطهایی برای انتخاب و مقایسه مدلها، درگاههای API برای توسعهدهنده و چتباتهای سازمانی که به داده و دانش کسبوکار متصل میشوند.
برای کاربران زیر ۱۸ سال طراحی شده و مجموعهای از محدودیتها و قابلیتهای حفاظتی را در اختیار آنها قرار میدهد.
دانشمندان دانشگاه فلوریدا استیت با ترکیب هوش مصنوعی و رباتیک ، ابزاری ساده و ارزان قیمت را برای تحلیل ترکیب شیمیایی از روی تصاویر ایجاد کردند که میتواند مرزهای سنتی آزمایشگاههای شیمی را از بین ببرد و در پروژههای فضایی و کاربردهای متعدد دیگر انقلابی ایجاد کند.
هوش مصنوعی دیگر فقط یک واژه تکنولوژیک نیست؛ بخشی از زندگی روزمره، کسبوکارها، جستجو در اینترنت، تولید محتوا و حتی تصمیمگیریهای مالی شده است. در این مقاله میخوانید هوش مصنوعی چیست، چگونه کار میکند، چه مزایا و ریسکهایی دارد و چطور باید از آن درست استفاده کرد.