مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
هوش مصنوعی (به انگلیسی: Artificial intelligence) (به اختصار: AI)، هوشی است که توسط ماشینها ظهور پیدا میکند، در مقابل هوش طبیعی[الف] که توسط جانوران شامل انسانها نمایش مییابد. اما پیش از هرچیز باید این موضوع را دانست که کلمه هوش، نشان دهنده امکان استدلال است و اینکه آیا هوش مصنوعی میتواند به توانایی استدلال دست یابد یا خیر، خود موضوع اختلاف محققان است. کتابهای AI پیشرو، این شاخه را به عنوان شاخه مطالعه بر روی «عوامل هوشمند» تعریف میکنند: هر سامانهای که محیط خود را درک کرده و کنشهایی را انجام میدهد که شانسش را در دستیابی به اهدافش بیشینه میسازد.[ب] برخی از منابع شناخته شده از اصطلاح «هوش مصنوعی» جهت توصیف ماشینی استفاده میکنند که عملکردهای «شناختی» را از روی ذهن انسانها تقلید میکنند، همچون «یادگیری» و «حل مسئله»، با این حال این تعریف توسط محققان اصلی در زمینه AI رد شده است.[پ][۲][۳]
کاربردهای هوش مصنوعی شامل موتورهای جستجو پیشرفتهٔ وب (مثل گوگل و بینگ)، سامانه توصیهگر (که توسط یوتیوب، آمازون و نتفلیکس استفاده میشوند.)، فهم زبان انسانها (همچون سیری ، جمنای و آمازون الکسا)، خودروهای خودران (مثل تسلا)، هوش مصنوعی مولد یا خلاقیت محاسباتی (مثل چتجیپیتی یا تولید اثر هنری مانند دال-ئی و میدجرنی) تصمیمگیری خودکار و رقابت در بالاترین سطوح سامانههای بازی استراتژیک (همچون شطرنج و گو). با بیشتر شدن توانایی ماشینها، وظایفی که نیازمند «هوشمندی» هستند اغلب از تعریف AI برداشته میشود، پدیدهای که به آن اثر هوش مصنوعی گفته میشود. به عنوان مثال، فهم نوری کاراکتر را اغلب از چیزهایی که AI در نظر گرفته میشوند مستثنی میکنند، چرا که این فناوری تبدیل به فناوری عادی و روزمرهای شده است.[۴][۵][۶]
هوش مصنوعی در سال ۱۹۵۶ میلادی تبدیل به شاخهای آکادمیک شد و در سالهای پس از آن چندین موج خوشبینی را تجربه کرده و مجدد دچار امواج ناامیدی و کمبود بودجه شده (که به آن «زمستان AI» میگویند)، سپس فناوریهای جدیدی در پی آن آمده و موفقیت و بودجههای تحقیقاتی این حوزه مجدداً احیا گشتهاند. تحقیقات AI رهیافتهای متفاوتی را از زمان تأسیسش امتحان کرده و آنها را کنار گذاشته است، رهیافتهایی چون: شبیهسازی مغز، مدلسازی حل مسئله توسط مغز انسان، منطق صوری، بانکهای اطلاعاتی بزرگ دانش و تقلید رفتار جانوران. در اولین دهههای قرن ۲۱ میلادی، یادگیری ماشینی که شدیداً از آمار ریاضیاتی بهره میبرد در این حوزه غلبه داشت و این فناوری اثبات کرد که به شدت موفق است و به حل چندین مسئله چالشبرانگیز در صنعت و فضای آکادمیک کمک نمود.[۷][۸]
شاخههای مختلف تحقیقات هوش مصنوعی حول اهداف بهخصوصی متمرکز بوده و از ابزارآلات خاصی استفاده میکنند. اهداف سنتی تحقیقات AI شامل این موارد اند: استدلال، نمایش دانش، برنامهریزی، یادگیری، پردازش زبان طبیعی، ادراک و توانایی در جابجایی و دستکاری اشیاء.[ت] هوش جامع (توانایی حل مسائل دلخواه) در میان اهداف بلند مدت این حوزه است. جهت حل چنین مسائلی، محققان AI فنون حل مسئله وسیع و یکپارچهای را شامل این موارد به کار بستهاند: جستوجو و بهینهسازی ریاضیاتی، منطق صوری، شبکههای عصبی مصنوعی و روشهای مبنی بر آمار، احتمالات و اقتصاد. AI همچنین با حوزههایی چون علوم کامپیوتر، روانشناسی، زبانشناسی، فلسفه و بسیاری از حوزههای دیگر مرتبط است.[۹]
این شاخه بر این فرض بنا شده است که هوش انسانی «را میتوان به دقت توصیف نمود، به طوری که میتوان آن را توسط یک ماشین شبیهسازی نمود».[ث] این فرض بحثهای فلسفی را پیرامون ذهن و اخلاقیات خلق موجودات هوشمند برانگیخته است، موجوداتی که دارای هوش شبیه-انسان اند. این مسائل توسط افسانهها، داستانهای تخیلی و فلسفه از زمانهای باستان مورد کاوش واقع شدهاند. ادبیات علمی-تخیلی و آیندهپژوهی نیز پیشنهاد میدهند که AI با پتانسیل و قدرت عظیمی که دارد، ممکن است منجر به ایجاد ریسک وجودی برای بشریت گردد.
اختلالهای اخیر در سرویس Claude بار دیگر بحث وابستگی کاربران به هوش مصنوعی را داغ کرده است. کارشناسان هشدار میدهند که تکیه کامل بر یک سرویس AI مانند Claude، ChatGPT یا Gemini میتواند در زمان اختلال یا فشار ترافیکی، باعث توقف کارهای حیاتی کاربران و کسبوکارها شود. این موضوع حالا به یک نگرانی جدی در صنعت فناوری تبدیل شده است.
OpenAI در تازهترین تغییرات ChatGPT، مسیر را به سمت GPT-۵.۵ برده و مدلهای قدیمی مثل GPT-۴ و GPT-4o را از چرخه روزمره کاربران خارج کرده است. این جابهجایی فقط یک آپدیت فنی نیست؛ روی تجربه چت، انتخاب مدل و ادامه گفتگوهای قدیمی اثر مستقیم دارد.
OpenAI با معرفی GPT-۵.۵ دوباره نگاهها را به سمت بازار هوش مصنوعی برگرداند؛ مدلی که برای کدنویسی، پژوهش، تحلیل داده و کارهای حرفهای ساخته شده و در ChatGPT و API، پاسخهای دقیقتر و کمخطاتری میدهد. جزئیات قابلیتها، قیمت API و تفاوتش با GPT-۵ را اینجا بخوانید.
WWDC ۲۰۲۶ فقط چند روز دیگر آغاز میشود و نگاهها به Siri، Apple Intelligence و نسل بعدی iOS و macOS دوخته شده است. اپل امسال زیر ذرهبین جدیتری قرار دارد، چون بازار منتظر یک تغییر واقعی در تجربه کاربری است، نه یک رونمایی معمولی.
هوش مصنوعی سالهاست مخالفان جدی دارد. از پژوهشگران و دانشمندانی که درباره خطرات آن هشدار میدهند تا مدیران شرکتهای فناوری که خواستار توقف موقت توسعه مدلهای پیشرفته شدهاند. اما در آمریکا، بخشی از این نگرانیها حالا از اتاقهای فکر و کنفرانسهای دانشگاهی به خیابان رسیده و در مواردی رنگ خشونت به خود گرفته است؛ جایی که دیگر بحث فقط تنظیمگری یا اخلاق هوش مصنوعی نیست، بلکه گروهی از فعالان معتقدند برای جلوگیری از «انقراض بشر» باید توسعه این فناوری را به هر قیمتی متوقف کرد.
شرکت فنلاندی نوکیا که زمانی با گوشیهای ساده و مقاوم خود شناخته میشد، حالا دیگر تولیدکننده تلفن همراه نیست. این شرکت در سالهای اخیر مسیر خود را تغییر داده و به یکی از تامینکنندگان زیرساخت مراکز داده تبدیل شده است؛ تغییری که باعث شده سهام نوکیا از ابتدای سال جاری حدود ۹۰ درصد رشد کند.
گوگل Gemini 3.7 Flash را بهعنوان مدل کاری جدید خود برای کدنویسی و عاملهای هوش مصنوعی معرفی کرده است.منبع : گیزمکس برای مشاهده کامل مطلب کلیک کنید
مدیرکل توسعه زیرساخت خدمات دولت هوشمند گفت: تاکنون بالغ بر ۷۲ هزار مورد تخلف در حوزه زمین شناسایی شده که این آمار مربوط به ۳۳ هکتار از اراضی کشور میشود.