مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
هوش مصنوعی (به انگلیسی: Artificial intelligence) (به اختصار: AI)، هوشی است که توسط ماشینها ظهور پیدا میکند، در مقابل هوش طبیعی[الف] که توسط جانوران شامل انسانها نمایش مییابد. اما پیش از هرچیز باید این موضوع را دانست که کلمه هوش، نشان دهنده امکان استدلال است و اینکه آیا هوش مصنوعی میتواند به توانایی استدلال دست یابد یا خیر، خود موضوع اختلاف محققان است. کتابهای AI پیشرو، این شاخه را به عنوان شاخه مطالعه بر روی «عوامل هوشمند» تعریف میکنند: هر سامانهای که محیط خود را درک کرده و کنشهایی را انجام میدهد که شانسش را در دستیابی به اهدافش بیشینه میسازد.[ب] برخی از منابع شناخته شده از اصطلاح «هوش مصنوعی» جهت توصیف ماشینی استفاده میکنند که عملکردهای «شناختی» را از روی ذهن انسانها تقلید میکنند، همچون «یادگیری» و «حل مسئله»، با این حال این تعریف توسط محققان اصلی در زمینه AI رد شده است.[پ][۲][۳]
کاربردهای هوش مصنوعی شامل موتورهای جستجو پیشرفتهٔ وب (مثل گوگل و بینگ)، سامانه توصیهگر (که توسط یوتیوب، آمازون و نتفلیکس استفاده میشوند.)، فهم زبان انسانها (همچون سیری ، جمنای و آمازون الکسا)، خودروهای خودران (مثل تسلا)، هوش مصنوعی مولد یا خلاقیت محاسباتی (مثل چتجیپیتی یا تولید اثر هنری مانند دال-ئی و میدجرنی) تصمیمگیری خودکار و رقابت در بالاترین سطوح سامانههای بازی استراتژیک (همچون شطرنج و گو). با بیشتر شدن توانایی ماشینها، وظایفی که نیازمند «هوشمندی» هستند اغلب از تعریف AI برداشته میشود، پدیدهای که به آن اثر هوش مصنوعی گفته میشود. به عنوان مثال، فهم نوری کاراکتر را اغلب از چیزهایی که AI در نظر گرفته میشوند مستثنی میکنند، چرا که این فناوری تبدیل به فناوری عادی و روزمرهای شده است.[۴][۵][۶]
هوش مصنوعی در سال ۱۹۵۶ میلادی تبدیل به شاخهای آکادمیک شد و در سالهای پس از آن چندین موج خوشبینی را تجربه کرده و مجدد دچار امواج ناامیدی و کمبود بودجه شده (که به آن «زمستان AI» میگویند)، سپس فناوریهای جدیدی در پی آن آمده و موفقیت و بودجههای تحقیقاتی این حوزه مجدداً احیا گشتهاند. تحقیقات AI رهیافتهای متفاوتی را از زمان تأسیسش امتحان کرده و آنها را کنار گذاشته است، رهیافتهایی چون: شبیهسازی مغز، مدلسازی حل مسئله توسط مغز انسان، منطق صوری، بانکهای اطلاعاتی بزرگ دانش و تقلید رفتار جانوران. در اولین دهههای قرن ۲۱ میلادی، یادگیری ماشینی که شدیداً از آمار ریاضیاتی بهره میبرد در این حوزه غلبه داشت و این فناوری اثبات کرد که به شدت موفق است و به حل چندین مسئله چالشبرانگیز در صنعت و فضای آکادمیک کمک نمود.[۷][۸]
شاخههای مختلف تحقیقات هوش مصنوعی حول اهداف بهخصوصی متمرکز بوده و از ابزارآلات خاصی استفاده میکنند. اهداف سنتی تحقیقات AI شامل این موارد اند: استدلال، نمایش دانش، برنامهریزی، یادگیری، پردازش زبان طبیعی، ادراک و توانایی در جابجایی و دستکاری اشیاء.[ت] هوش جامع (توانایی حل مسائل دلخواه) در میان اهداف بلند مدت این حوزه است. جهت حل چنین مسائلی، محققان AI فنون حل مسئله وسیع و یکپارچهای را شامل این موارد به کار بستهاند: جستوجو و بهینهسازی ریاضیاتی، منطق صوری، شبکههای عصبی مصنوعی و روشهای مبنی بر آمار، احتمالات و اقتصاد. AI همچنین با حوزههایی چون علوم کامپیوتر، روانشناسی، زبانشناسی، فلسفه و بسیاری از حوزههای دیگر مرتبط است.[۹]
این شاخه بر این فرض بنا شده است که هوش انسانی «را میتوان به دقت توصیف نمود، به طوری که میتوان آن را توسط یک ماشین شبیهسازی نمود».[ث] این فرض بحثهای فلسفی را پیرامون ذهن و اخلاقیات خلق موجودات هوشمند برانگیخته است، موجوداتی که دارای هوش شبیه-انسان اند. این مسائل توسط افسانهها، داستانهای تخیلی و فلسفه از زمانهای باستان مورد کاوش واقع شدهاند. ادبیات علمی-تخیلی و آیندهپژوهی نیز پیشنهاد میدهند که AI با پتانسیل و قدرت عظیمی که دارد، ممکن است منجر به ایجاد ریسک وجودی برای بشریت گردد.
شرکت IBM از نسخه جدید سختافزار مینفریم خود با هدف تسریع در پذیرش هوش مصنوعی و تمرکز بر بازار خارج از ابر دادهها، رونمایی کرد. این نسخه جدید که IBM z17 نام دارد، به گفته شرکت از بیش از ۲۵۰ کاربرد مختلف در حوزه هوش مصنوعی پشتیبانی میکند که از جمله آنها میتواند به استفاده در حوزه ایجنتهای هوشمند و مدلهای مولد اشاره کرد. این مینفریم کاملا رمزنگاری شده از پردازنده قدرتمند IBM Telum II برخوردار است.
موسسه هوش مصنوعی انسانمحور (Institute for Human-Centered AI یا HAI) از دانشگاه استنفورد طی گزارش جدیدی که خبر آن را مجله وایرد منتشر کرده است به بررسی وضعیت صنعت هوش مصنوعی و رقابت جهانی پرداخته است. این گزارش نشان میدهد که جدال در عرصه هوش مصنوعی دیگر تحت سلطه کامل ایالات متحده نیست و همچنین از سلطه دوقطبی اوپنایآی و گوگل در این بازار کاسته شده است.
تحریمهای بینالمللی، توسعه هوش مصنوعی در ایران را با چالشهای جدی مواجه کردهاند؛ از نبود زیرساخت و دسترسی به فناوریهای جهانی گرفته تا مهاجرت نیروی انسانی و انزوای علمی.
مدلهای زبانی کوچک با وجود اندازه به ظاهر کوچکشان، میتوانند نقشی کلیدی در دسترسپذیرتر کردن، کارآمدتر کردن و تخصصیتر کردن هوش مصنوعی ایفا کنند. در حالی که غولهای فناوری بر ساخت مدلهای عظیم با میلیاردها پارامتر تمرکز کردهاند، مدلهای زبانی کوچک با مزایای منحصربهفرد خود، مسیری نوآورانه را در دنیای هوش مصنوعی باز میکنند.
به گزارش پیوست به نقل از والاستریت ژورنال، این دومین سال متوالی است که جسی در نامه سالانه خود به سهامداران از چشمانداز آمازون درمورد اهمیت هوش مصنوعی مولد برای مرحله بعدی از رشد این شرکت میگوید.مدیرعامل آمازون همچنین در…
انویدیا و الفابت (شرکت مادر گوگل)، طبق گزارشی از رویترز به جمع حامیان استارتآپ Safe Superintelligence (SSI) پیوستهاند، استارتآپی که توسط ایلیا سوتسکور، رئیس سابق اوپنایآی بنیانگذاری شده و تنها چند ماه پس از آغاز به کار خودش به یکی از استارتآپهای مهم این صنعت تبدیل شده است.
آنتروپیک از جدیدترین پلن غیررایگان خود رونمایی کرد. این برنامه که به چتبات کلاود اضافه شده است، از دو ردهبندی قیمتی با توجه به استفاده کاربران در جهت دسترسی حداکثری کاربران با میزان استفاده عمیق و مداوم و از سوی دیگر کاربرانی که به استفاده محدود اما عمیق از این مدل بزرگ زبانی نیاز دارند، بهره میبرد.
این مقاله به بررسی چهار نوع اصلی هوش مصنوعی شامل هوش خودکار، هوش خودمحتار، هوش تقویتشده، و هوش انسان در حلقه میپردازد. همچنین، جایگاه فناوریهایی مانند AGI، Agentic AI، AI Assistant، LLM، و RPA را در یک چارچوب دوبعدی تحلیل میکنیم. در ادامه، ابزارهای نوین اتوماسیون مانند n8n و Flowise AI، انواع باتهای RPA، و نمونههایی از دستیارهای صوتی و دستیارهای خرید تجارت الکترونیک یا حمل و نقل پلتفرمی معرفی خواهند شد تا تصویری جامع از این اکوسیستم ارائه شود.