دسته هوش مصنوعی

هوش مصنوعی (به انگلیسی: Artificial intelligence) (به اختصار: AI)، هوشی است که توسط ماشین‌ها ظهور پیدا می‌کند، در مقابل هوش طبیعی[الف] که توسط جانوران شامل انسان‌ها نمایش می‌یابد. اما پیش از هرچیز باید این موضوع را دانست که کلمه هوش، نشان دهنده امکان استدلال است و اینکه آیا هوش مصنوعی می‌تواند به توانایی استدلال دست یابد یا خیر، خود موضوع اختلاف محققان است. کتاب‌های AI پیشرو، این شاخه را به عنوان شاخه مطالعه بر روی «عوامل هوشمند» تعریف می‌کنند: هر سامانه‌ای که محیط خود را درک کرده و کنش‌هایی را انجام می‌دهد که شانسش را در دستیابی به اهدافش بیشینه می‌سازد.[ب] برخی از منابع شناخته شده از اصطلاح «هوش مصنوعی» جهت توصیف ماشینی استفاده می‌کنند که عملکردهای «شناختی» را از روی ذهن انسان‌ها تقلید می‌کنند، همچون «یادگیری» و «حل مسئله»، با این حال این تعریف توسط محققان اصلی در زمینه AI رد شده است.[پ][۲][۳]

کاربردهای هوش مصنوعی شامل موتورهای جستجو پیشرفتهٔ وب (مثل گوگل و بینگ)، سامانه توصیه‌گر (که توسط یوتیوب، آمازون و نتفلیکس استفاده می‌شوند.)، فهم زبان انسان‌ها (همچون سیری ، جمنای و آمازون الکسا)، خودروهای خودران (مثل تسلا)، هوش مصنوعی مولد یا خلاقیت محاسباتی (مثل چت‌جی‌پی‌تی یا تولید اثر هنری مانند دال-ئی و میدجرنی) تصمیم‌گیری خودکار و رقابت در بالاترین سطوح سامانه‌های بازی استراتژیک (همچون شطرنج و گو). با بیشتر شدن توانایی ماشین‌ها، وظایفی که نیازمند «هوشمندی» هستند اغلب از تعریف AI برداشته می‌شود، پدیده‌ای که به آن اثر هوش مصنوعی گفته می‌شود. به عنوان مثال، فهم نوری کاراکتر را اغلب از چیزهایی که AI در نظر گرفته می‌شوند مستثنی می‌کنند، چرا که این فناوری تبدیل به فناوری عادی و روزمره‌ای شده است.[۴][۵][۶]

هوش مصنوعی در سال ۱۹۵۶ میلادی تبدیل به شاخه‌ای آکادمیک شد و در سال‌های پس از آن چندین موج خوش‌بینی را تجربه کرده و مجدد دچار امواج ناامیدی و کمبود بودجه شده (که به آن «زمستان AI» می‌گویند)، سپس فناوری‌های جدیدی در پی آن آمده و موفقیت و بودجه‌های تحقیقاتی این حوزه مجدداً احیا گشته‌اند. تحقیقات AI رهیافت‌های متفاوتی را از زمان تأسیسش امتحان کرده و آن‌ها را کنار گذاشته است، رهیافت‌هایی چون: شبیه‌سازی مغز، مدل‌سازی حل مسئله توسط مغز انسان، منطق صوری، بانک‌های اطلاعاتی بزرگ دانش و تقلید رفتار جانوران. در اولین دهه‌های قرن ۲۱ میلادی، یادگیری ماشینی که شدیداً از آمار ریاضیاتی بهره می‌برد در این حوزه غلبه داشت و این فناوری اثبات کرد که به شدت موفق است و به حل چندین مسئله چالش‌برانگیز در صنعت و فضای آکادمیک کمک نمود.[۷][۸]

شاخه‌های مختلف تحقیقات هوش مصنوعی حول اهداف به‌خصوصی متمرکز بوده و از ابزارآلات خاصی استفاده می‌کنند. اهداف سنتی تحقیقات AI شامل این موارد اند: استدلال، نمایش دانش، برنامه‌ریزی، یادگیری، پردازش زبان طبیعی، ادراک و توانایی در جابجایی و دستکاری اشیاء.[ت] هوش جامع (توانایی حل مسائل دلخواه) در میان اهداف بلند مدت این حوزه است. جهت حل چنین مسائلی، محققان AI فنون حل مسئله وسیع و یکپارچه‌ای را شامل این موارد به کار بسته‌اند: جست‌وجو و بهینه‌سازی ریاضیاتی، منطق صوری، شبکه‌های عصبی مصنوعی و روش‌های مبنی بر آمار، احتمالات و اقتصاد. AI همچنین با حوزه‌هایی چون علوم کامپیوتر، روان‌شناسی، زبان‌شناسی، فلسفه و بسیاری از حوزه‌های دیگر مرتبط است.[۹]

این شاخه بر این فرض بنا شده است که هوش انسانی «را می‌توان به دقت توصیف نمود، به طوری که می‌توان آن را توسط یک ماشین شبیه‌سازی نمود».[ث] این فرض بحث‌های فلسفی را پیرامون ذهن و اخلاقیات خلق موجودات هوشمند برانگیخته است، موجوداتی که دارای هوش شبیه-انسان اند. این مسائل توسط افسانه‌ها، داستان‌های تخیلی و فلسفه از زمان‌های باستان مورد کاوش واقع شده‌اند. ادبیات علمی-تخیلی و آینده‌پژوهی نیز پیشنهاد می‌دهند که AI با پتانسیل و قدرت عظیمی که دارد، ممکن است منجر به ایجاد ریسک وجودی برای بشریت گردد.

هشدار هولناک بیل گیتس: هوش مصنوعی می‌تواند به مرگ ۱ میلیارد انسان منجر شود!

بیل گیتس، بنیان‌گذار مایکروسافت، درباره قدرت فزاینده هوش مصنوعی هشدار داده و گفته است این فناوری آن‌قدر قدرتمند شده که سوءاستفاده از آن می‌تواند در سناریوهایی به مرگ یک میلیارد انسان منجر شود.

استفاده زیاد از هوش مصنوعی انسان را خنگ می کند

دانشمندان نگران تأثیر هوش مصنوعی بر تفکر عمیق هستند، زیرا نتایج یک مطالعه‌ جدید نشانه‌های اولیه تأثیر این فناوری بر یادگیری را آشکار کرده است. این مطالعه نشان داد که استفاده از هوش مصنوعی نمرات تکالیف خانگی را افزایش می‌دهد، اما نمرات امتحانات را تا ۲۰ درصد کاهش می‌دهد و عصب‌شناسان نگران هستند که واگذاری فزاینده تفکر عمیق به هوش مصنوعی، توسعه اتصالات عصبی در مغز را مختل کند. 

از گوشی هوشمند تا دستیار شخصی؛ آینده تلفن‌های همراه چگونه خواهد بود؟

کمتر کسی تصور می‌کرد تلفنی که روزی فقط برای تماس گرفتن ساخته شده بود، به دوربین، رایانه، نقشه، بانک، تلویزیون، کتابخانه و در نهایت دستیار هوشمند ما تبدیل شود. علی رغم همه این پیشرفت ها یک سؤال مهم‌تر همچنان پیش روی ماست تلفن های همراه آینده چگونه خواهد بود و آیا همچنان صفحه‌ای در جیب ما محسوب شده یا ممکن است کم‌کم خودگوشی از مرکز زندگی دیجیتال کنار برود؟

هشدار بیل گیتس: هوش‌ مصنوعی می‌تواند به مرگ یک میلیارد نفر منجر شود

هوش مصنوعی به اندازه کافی قدرتمند است که اگر به دست افراد نادرست بیفتد، یک میلیارد نفر را بکشد. بیل گیتس، هم‌بنیان‌گذار مایکروسافت، ضمن بیان این هشدار، خواستار مقررات سخت‌گیرانه‌تر دولتی برای این فناوری شد.

هوش مصنوعی پشت درهای بسته سازمان ملل

ایجنت‌های هوش مصنوعی منتسب به OpenAI طی دو ماه بیش از ۱۶ هزار بار برای دسترسی به داده‌های عمومی سامانه آماری آنکتاد تلاش کردند، اما پس از رویارویی با محدودیت‌های فنی، نتوانستند به اطلاعات موردنظر دسترسی پیدا کنند و روش‌های مختلفی را برای ادامه تلاش آزمودند.

ChatGPT Space معرفی شد

OpenAI در رویداد DevDay ۲۰۲۶ از ChatGPT Space رونمایی کرد؛ فضای مشترکی در ChatGPT که به همکاران امکان می‌دهد پروژه‌های کاری را همراه با ChatGPT و ایجنت‌های هوش مصنوعی شخصی جدید این شرکت، یعنی Dots، مدیریت کنند و پیش ببرند‌.

کاهش هزینه محاسبات هوش مصنوعی با روش جدید پژوهشگران ایرانی

پژوهشگران دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشکدگان فنی دانشگاه تهران، با ارائه روش جدیدی برای انجام محاسبات عددی در سخت‌افزارهای هوش مصنوعی، توانستند مصرف توان را تا ۸۰.۳ درصد، زمان پردازش را تا ۶۸.۳ درصد و فضای مورد نیاز سخت‌افزار را تا ۹۲.۱ درصد کاهش دهند؛ آن هم با حفظ دقت مدل‌های هوش مصنوعی در سطحی نزدیک به ساختارهای دقیق.

دانشکده هوش مصنوعی و کامپیوتر در دانشگاه علم و فرهنگ راه اندازی شد؛ هوش مصنوعی در مسیر آموزش و پژوهش دانشگاه علم و فرهنگ

هوش مصنوعی به یکی از مهم‌ترین فناوری‌های اثرگذار بر آموزش، پژوهش و فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده و دانشگاه‌ها بیش از گذشته با ضرورت تربیت نیروی متخصص و توسعه کاربردهای این فناوری مواجه هستند. در همین راستا، دانشگاه علم و فرهنگ با تغییر ساختار گروه کامپیوتر و توسعه فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی، دانشکده هوش مصنوعی و کامپیوتر را راه اندازی کرد تا ظرفیت‌های آموزش، پژوهش و نوآوری را در این حوزه به یکدیگر پیوند دهد.