مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
هوش مصنوعی (به انگلیسی: Artificial intelligence) (به اختصار: AI)، هوشی است که توسط ماشینها ظهور پیدا میکند، در مقابل هوش طبیعی[الف] که توسط جانوران شامل انسانها نمایش مییابد. اما پیش از هرچیز باید این موضوع را دانست که کلمه هوش، نشان دهنده امکان استدلال است و اینکه آیا هوش مصنوعی میتواند به توانایی استدلال دست یابد یا خیر، خود موضوع اختلاف محققان است. کتابهای AI پیشرو، این شاخه را به عنوان شاخه مطالعه بر روی «عوامل هوشمند» تعریف میکنند: هر سامانهای که محیط خود را درک کرده و کنشهایی را انجام میدهد که شانسش را در دستیابی به اهدافش بیشینه میسازد.[ب] برخی از منابع شناخته شده از اصطلاح «هوش مصنوعی» جهت توصیف ماشینی استفاده میکنند که عملکردهای «شناختی» را از روی ذهن انسانها تقلید میکنند، همچون «یادگیری» و «حل مسئله»، با این حال این تعریف توسط محققان اصلی در زمینه AI رد شده است.[پ][۲][۳]
کاربردهای هوش مصنوعی شامل موتورهای جستجو پیشرفتهٔ وب (مثل گوگل و بینگ)، سامانه توصیهگر (که توسط یوتیوب، آمازون و نتفلیکس استفاده میشوند.)، فهم زبان انسانها (همچون سیری ، جمنای و آمازون الکسا)، خودروهای خودران (مثل تسلا)، هوش مصنوعی مولد یا خلاقیت محاسباتی (مثل چتجیپیتی یا تولید اثر هنری مانند دال-ئی و میدجرنی) تصمیمگیری خودکار و رقابت در بالاترین سطوح سامانههای بازی استراتژیک (همچون شطرنج و گو). با بیشتر شدن توانایی ماشینها، وظایفی که نیازمند «هوشمندی» هستند اغلب از تعریف AI برداشته میشود، پدیدهای که به آن اثر هوش مصنوعی گفته میشود. به عنوان مثال، فهم نوری کاراکتر را اغلب از چیزهایی که AI در نظر گرفته میشوند مستثنی میکنند، چرا که این فناوری تبدیل به فناوری عادی و روزمرهای شده است.[۴][۵][۶]
هوش مصنوعی در سال ۱۹۵۶ میلادی تبدیل به شاخهای آکادمیک شد و در سالهای پس از آن چندین موج خوشبینی را تجربه کرده و مجدد دچار امواج ناامیدی و کمبود بودجه شده (که به آن «زمستان AI» میگویند)، سپس فناوریهای جدیدی در پی آن آمده و موفقیت و بودجههای تحقیقاتی این حوزه مجدداً احیا گشتهاند. تحقیقات AI رهیافتهای متفاوتی را از زمان تأسیسش امتحان کرده و آنها را کنار گذاشته است، رهیافتهایی چون: شبیهسازی مغز، مدلسازی حل مسئله توسط مغز انسان، منطق صوری، بانکهای اطلاعاتی بزرگ دانش و تقلید رفتار جانوران. در اولین دهههای قرن ۲۱ میلادی، یادگیری ماشینی که شدیداً از آمار ریاضیاتی بهره میبرد در این حوزه غلبه داشت و این فناوری اثبات کرد که به شدت موفق است و به حل چندین مسئله چالشبرانگیز در صنعت و فضای آکادمیک کمک نمود.[۷][۸]
شاخههای مختلف تحقیقات هوش مصنوعی حول اهداف بهخصوصی متمرکز بوده و از ابزارآلات خاصی استفاده میکنند. اهداف سنتی تحقیقات AI شامل این موارد اند: استدلال، نمایش دانش، برنامهریزی، یادگیری، پردازش زبان طبیعی، ادراک و توانایی در جابجایی و دستکاری اشیاء.[ت] هوش جامع (توانایی حل مسائل دلخواه) در میان اهداف بلند مدت این حوزه است. جهت حل چنین مسائلی، محققان AI فنون حل مسئله وسیع و یکپارچهای را شامل این موارد به کار بستهاند: جستوجو و بهینهسازی ریاضیاتی، منطق صوری، شبکههای عصبی مصنوعی و روشهای مبنی بر آمار، احتمالات و اقتصاد. AI همچنین با حوزههایی چون علوم کامپیوتر، روانشناسی، زبانشناسی، فلسفه و بسیاری از حوزههای دیگر مرتبط است.[۹]
این شاخه بر این فرض بنا شده است که هوش انسانی «را میتوان به دقت توصیف نمود، به طوری که میتوان آن را توسط یک ماشین شبیهسازی نمود».[ث] این فرض بحثهای فلسفی را پیرامون ذهن و اخلاقیات خلق موجودات هوشمند برانگیخته است، موجوداتی که دارای هوش شبیه-انسان اند. این مسائل توسط افسانهها، داستانهای تخیلی و فلسفه از زمانهای باستان مورد کاوش واقع شدهاند. ادبیات علمی-تخیلی و آیندهپژوهی نیز پیشنهاد میدهند که AI با پتانسیل و قدرت عظیمی که دارد، ممکن است منجر به ایجاد ریسک وجودی برای بشریت گردد.
شرکت تحقیقاتی مینیمکس از نسل جدید مدلهای خود به نام MiniMax-01 رونمایی کرد. این مدل چینی که برخلاف معماری مشهور ترنسفورمر از مکانیزم Lightning Attention استفاده میکند، امکانات جدیدی را در پردازش هوش مصنوعی ارائه میدهد. استارتاپ مینیمکس با حمایت غولهای فناوری علیبابا و تنسنت موفق به جذب ۸۵۰ میلیون دلار سرمایه شده و ارزشگذاری آن اکنون به بیش از ۲.۵ میلیارد دلار رسیده است.
اوپنایآی، شرکت سازنده ChatGPT، نسخهای از مدل استدلال محور o3 mini را نهایی کرده است و به گفته سم آلتمن، مدیرعامل شرکت، طی چند هفته آینده عرضه میشود.
رئیس هوش مصنوعی مایکروسافت میگوید: کسانی که در حوزه ساخت و توسعه AI فعال هستند، باید مطمئن شوند که درک آن برای عموم آسان است. او برای کمک به این کار، توضیحات خود را ارائه و در مورد آینده هوش مصنوعی صحبت کرد.
دستگاه جدید هوشمند پوشیدنی به نام Omi به میدان ابزارهای فناوری هوش مصنوعی آمده است. این ابزار فناورانه از EEG برای ثبت و اندازهگیری فعالیتهای مغزی و تشخیص صدا برای خلاصه کردن مکالمات، برنامهریزی جلسات، ترجمه زبانها و موارد دیگر استفاده میکند. Omi که توسط نیک شوچنکو توسعه یافته است، با هدف ایجاد انقلابی در کارایی یک دستیار شخصی است.
ما در مسیر درک و ارتباط خود با هوش مصنوعی متاسفانه در دام بزرگی گرفتار شدهایم: فرض یک سری ویژگیهای انسانی برای این سیستمهای اساسا غیرانسانی. این سبک از انسانانگاری هوش مصنوعی از یک تغییر فکر بیضرر درمورد ماهیت انسان فراتر رفته است و در حال تبدیل شدن به گرایش خطرناکی است که شاید به طرق اساسی بر قضاوت ما تاثیر بگذارد. رهبران انسانی یادگیری هوش مصنوعی را با آموزش انسانی قیاس میکنند تا فعالیتهای آموزشی را برای قانونگذاری توجیه کنند که در حال سیاستگذاری براساس قیاسهای ناقص انسان-AI هستند. تمایل به انساننمایی هوش مصنوعی شاید شکل نادرستی به تصمیمات اساسی در صنایع و چارچوبهای رگولاتوری بدهد.
مدیران و متخصصان حوزه منابع انسانی، به یکی از مهمترین چالشهای مدیریت منابع انسانی، موضوع مهاجرت نیروی کار و تأثیر آن بر سازمانهای ایرانی اشاره کردند. آنها تأکید داشتند که رقابت با شرکتهای خارجی از نظر حقوق و مزایا دشوار است و به همین دلیل، سازمانها باید بر عوامل دیگری مانند تجربه کاری، محیط انسانی و ایجاد پیوندهای قوی بین کارکنان تمرکز کنند. همچنین، ضرورت تغییر رویکردهای سنتی در مدیریت منابع انسانی و استفاده از روشهای نوین و دیجیتالی مورد تأکید قرار گرفت.
گزارشی از فایننشال تایمز میگوید شرکت هواوی با رویکردی متفاوت از شرکت انویدیا به دنبال به چالش کشیدن بازار تحت سلطه تیم سبز و کسب سهم بیشتر از بازار پردازندههای هوش مصنوعی است. شرکت چینی در تلاش است تا با تمرکز بر رایانش مرحله «استنتاج» یا «Inference»، سهم خود را افزایش دهد.
سه شرکت بزرگ فناوری براساس طرحی که با حضور دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، اعلام شد پیرامون طرحی برای احداث یک شرکت جدید به نام استارگیت (Stargate) گرد هم آمدهاند. این شرکت جدید قرار است طی سالهای آینده ۵۰۰ میلیارد دلار روی زیرساخت هوش مصنوعی آمریکا هزینه کند.