مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
هوش مصنوعی (به انگلیسی: Artificial intelligence) (به اختصار: AI)، هوشی است که توسط ماشینها ظهور پیدا میکند، در مقابل هوش طبیعی[الف] که توسط جانوران شامل انسانها نمایش مییابد. اما پیش از هرچیز باید این موضوع را دانست که کلمه هوش، نشان دهنده امکان استدلال است و اینکه آیا هوش مصنوعی میتواند به توانایی استدلال دست یابد یا خیر، خود موضوع اختلاف محققان است. کتابهای AI پیشرو، این شاخه را به عنوان شاخه مطالعه بر روی «عوامل هوشمند» تعریف میکنند: هر سامانهای که محیط خود را درک کرده و کنشهایی را انجام میدهد که شانسش را در دستیابی به اهدافش بیشینه میسازد.[ب] برخی از منابع شناخته شده از اصطلاح «هوش مصنوعی» جهت توصیف ماشینی استفاده میکنند که عملکردهای «شناختی» را از روی ذهن انسانها تقلید میکنند، همچون «یادگیری» و «حل مسئله»، با این حال این تعریف توسط محققان اصلی در زمینه AI رد شده است.[پ][۲][۳]
کاربردهای هوش مصنوعی شامل موتورهای جستجو پیشرفتهٔ وب (مثل گوگل و بینگ)، سامانه توصیهگر (که توسط یوتیوب، آمازون و نتفلیکس استفاده میشوند.)، فهم زبان انسانها (همچون سیری ، جمنای و آمازون الکسا)، خودروهای خودران (مثل تسلا)، هوش مصنوعی مولد یا خلاقیت محاسباتی (مثل چتجیپیتی یا تولید اثر هنری مانند دال-ئی و میدجرنی) تصمیمگیری خودکار و رقابت در بالاترین سطوح سامانههای بازی استراتژیک (همچون شطرنج و گو). با بیشتر شدن توانایی ماشینها، وظایفی که نیازمند «هوشمندی» هستند اغلب از تعریف AI برداشته میشود، پدیدهای که به آن اثر هوش مصنوعی گفته میشود. به عنوان مثال، فهم نوری کاراکتر را اغلب از چیزهایی که AI در نظر گرفته میشوند مستثنی میکنند، چرا که این فناوری تبدیل به فناوری عادی و روزمرهای شده است.[۴][۵][۶]
هوش مصنوعی در سال ۱۹۵۶ میلادی تبدیل به شاخهای آکادمیک شد و در سالهای پس از آن چندین موج خوشبینی را تجربه کرده و مجدد دچار امواج ناامیدی و کمبود بودجه شده (که به آن «زمستان AI» میگویند)، سپس فناوریهای جدیدی در پی آن آمده و موفقیت و بودجههای تحقیقاتی این حوزه مجدداً احیا گشتهاند. تحقیقات AI رهیافتهای متفاوتی را از زمان تأسیسش امتحان کرده و آنها را کنار گذاشته است، رهیافتهایی چون: شبیهسازی مغز، مدلسازی حل مسئله توسط مغز انسان، منطق صوری، بانکهای اطلاعاتی بزرگ دانش و تقلید رفتار جانوران. در اولین دهههای قرن ۲۱ میلادی، یادگیری ماشینی که شدیداً از آمار ریاضیاتی بهره میبرد در این حوزه غلبه داشت و این فناوری اثبات کرد که به شدت موفق است و به حل چندین مسئله چالشبرانگیز در صنعت و فضای آکادمیک کمک نمود.[۷][۸]
شاخههای مختلف تحقیقات هوش مصنوعی حول اهداف بهخصوصی متمرکز بوده و از ابزارآلات خاصی استفاده میکنند. اهداف سنتی تحقیقات AI شامل این موارد اند: استدلال، نمایش دانش، برنامهریزی، یادگیری، پردازش زبان طبیعی، ادراک و توانایی در جابجایی و دستکاری اشیاء.[ت] هوش جامع (توانایی حل مسائل دلخواه) در میان اهداف بلند مدت این حوزه است. جهت حل چنین مسائلی، محققان AI فنون حل مسئله وسیع و یکپارچهای را شامل این موارد به کار بستهاند: جستوجو و بهینهسازی ریاضیاتی، منطق صوری، شبکههای عصبی مصنوعی و روشهای مبنی بر آمار، احتمالات و اقتصاد. AI همچنین با حوزههایی چون علوم کامپیوتر، روانشناسی، زبانشناسی، فلسفه و بسیاری از حوزههای دیگر مرتبط است.[۹]
این شاخه بر این فرض بنا شده است که هوش انسانی «را میتوان به دقت توصیف نمود، به طوری که میتوان آن را توسط یک ماشین شبیهسازی نمود».[ث] این فرض بحثهای فلسفی را پیرامون ذهن و اخلاقیات خلق موجودات هوشمند برانگیخته است، موجوداتی که دارای هوش شبیه-انسان اند. این مسائل توسط افسانهها، داستانهای تخیلی و فلسفه از زمانهای باستان مورد کاوش واقع شدهاند. ادبیات علمی-تخیلی و آیندهپژوهی نیز پیشنهاد میدهند که AI با پتانسیل و قدرت عظیمی که دارد، ممکن است منجر به ایجاد ریسک وجودی برای بشریت گردد.
غول تجارت الکترونیک چین روز سهشنبه از یک موتور جستجوی مبتنی بر هوش مصنوعی رونمایی کرد که در اختیار کسبوکارهای کوچک اروپا و آمریکا قرار میگیرد. این ابزار که به کسبوکارها در خرید و تهیه محصولات مورد نیاز کمک میکند، طبق ادعای علیبابا قصد خرید را در مقایسه با موتورهای جستجوی سنتی تا ۴۰ درصد افزایش میدهد.
پذیرش و اتخاذ تصمیم سریع برای بهکارگیری هوش مصنوعی بهویژه هوش مصنوعی زاینده در سازمانها امری است که مدیران عامل باید نسبت به آن پیش از آنکه دیر شود اقدام کنند. تحقیقات نشان میدهد که در حال حاضر عمده مدیران سازمانها هنوز پیرو طرز تفکر سابق کار کرده و برای پذیرش این پدیده تعلل میکنند.
مایکروسافت به تازگی بسته جدیدی از مدلهای تخصصی را با هدف پاسخ به چالشهای خاص بخش تولید، کشاورزی و خدمات مالی طراحی کرده است. این شرکت در تلاش است تا با همکاری فعالان صنعتی از جمله Siemens، Bayer، Rockwell Automation و دیگران، فناوریهای پیشرفته هوش مصنوعی را وارد قلب صنایعی کند که تا به امروز وابسته به روشها و ابزارهای سنتی بودند.
شکایتی از ایلان ماسک علیه بزرگترین استارتآپ هوش مصنوعی جهان ماجرای جذابی را درمورد اولین روزهای این شرکت فاش کرده است. با اینکه هنوز اتهامی به اثبات نرسیده است اما براساس ایمیلهای که از مکالمه بین ماسک، سم آلتمن و دیگر فعالان اوپنایآی در اولین روزهای این شرکت منتشر شده است، تصویر متفاوتی از اولین روزهای این شرکت را مشاهده میکنیم که در ادامه بخشهایی از آن را به نقل از وبسایت فناوری تککرانچ و منابع دیگر میخوانیم.
گزارشی از نشریه فناوری MIT میگوید یک سری تحقیقات جدید سعی دارند هسته پنهان هوش مصنوعی را شفافتر کنند. در حال حاضر اطلاعات کمی درمورد روند و فرایندی که هوش مصنوعی برای رسیده به پاسخ یک پرامپت طی میکند وجود دارد. این تحقیقات که یکی از مهمترین نمونههای آن مربوط به گوگل دیپمایند، واحد هوش مصنوعی گوگل، است سعی دارند تا فرایند رسیدن به پاسخ را شفافتر کنند. نتایج این تحقیقات میتواند به بهبود امنیت، افزایش کنترل روی هوش مصنوعی و اعتبار بیشتر این سیستمها کمک کند.
مرکز تحقیقات هوش مصنوعی پارت و آزمایشگاه پردازش زبان طبیعی دانشگاه صنعتی امیرکبیر سیستم جامعی برای ارزیابی LLMهای فارسی (Open Persian LLM Leaderboard) و امکان مقایسه مدلهای زبانی فارسی را با هدف افزایش اعتبار این مدلهای زبانی توسعه دادهاند.
فعالان حوزه هوش مصنوعی در رویداد فراتر از صفر و یک از فرصتهای بینظیری که هوش مصنوعی برای نوآوری و خلاقیت در فناوری اطلاعات ایجاد میکند، صحبت کردند و گفتند این فرصتها باعث خواهند شد برای پروژههای هوش مصنوعی با اطمینان بیشتری در کشور قدم برداشته شود.
شرکت انویدیا از فناوری جدیدی به نام Omniverse Blueprint رونمایی کرده است که توسعه دهندگان نرمافزار صنعتی با استفاده از آن میتوانند عوامل فیزیکی واقعگرایانهای را بر همزادهای دیجیتال اعمال کنند. این فناوری سرعت شبیهسازیهای واقعگرایانه صنعتی با توجه به عوامل فیزیک مختلف را تا حد زیادی افزایش میدهد.