جمعهها در فرهنگ اسلامی همیشه چیزی فراتر از یک تعطیلی آخر هفته بوده؛ روایتی از یک قرار هفتگی میان امت و حاکمیت.
جمعهها در فرهنگ اسلامی همیشه چیزی فراتر از یک تعطیلی آخر هفته بوده؛ روایتی از یک قرار هفتگی میان امت و حاکمیت. بنیان این سنت عبادی و سیاسی به همان نخستین روزهای هجرت پیامبر اعظم(ص) و طنین نخستین خطبهها در وادی «رانوناء» بازمیگردد؛ تریبونی که از همان آغاز، کانون تصمیمگیری، حکمرانی دینی و التیام دردهای جامعه بود. با این حال، گذر زمان و سلطه حکومتهای غیردینی، این فریضه شکوهمند را به حاشیه راند؛ تا جایی که در دوران پهلوی، نماز جمعه به مناسکی خنثی، تشریفاتی و محصور در اراده دربار بدل شد و پیوند خود را با نبض واقعی جامعه و تودههای مردم از دست داد. اما انقلاب اسلامی این آیین منزویشده را دوباره به متن زندگی آورد. پنجم مرداد ۱۳۵۸، وقتی طنین صدای آیتالله سیدمحمود طالقانی در دانشگاه تهران پیچید، سنگری احیا شد که با تدبیر معمار کبیر انقلاب بنا بود صدای رسا و پناهگاه بیواسطه مردم باشد.
امروز پس از گذشت بیش از چهار دهه از این احیای مبارک، دغدغهمندان انقلاب بیش از هر زمان دیگری به دنبال بالندگی و ارتقای هر چه بیشتر این نهاد مقدس هستند؛ اینکه چگونه میتوان این سنگر پویا را همپای تحولات زمانه، به پناهگاهی گرمتر برای انعکاس دغدغههای معیشتی مردم و کانون جذابتری برای حضور نسل جوان تبدیل کرد.
برای بازخوانی این رسالتهای والای اجتماعی و تبیین راهکارهای پویایی روزافزون تریبون جمعه، به سراغ آیتالله سید صمصامالدین قوامی، رئیس بنیاد فقهی مدیریت اسلامی و مدرس درس خارج فقهالاداره رفتیم. مشروح این گفتوگو در ادامه پیش روی شماست.
