یکشنبه ۲۴ خرداد ۱۴۰۵ – ۱۰:۵۴
در روزهایی که فشارهای اقتصادی و نگرانیهای آینده، ذهن را درگیر کرده، بسیاری از ما ناخودآگاه به «خرید» پناه میبریم؛ رفتاری که اگرچه در لحظه با ترشح دوپامین و ایجاد حس کاذبِ کنترل، اضطراب را سرکوب میکند، اما به چرخهای معیوب از فشار مالی و اضطراب مضاعف منجر میشود. روانشناسان معتقدند این خریدها نه نیاز، که «تنظیم هیجان» هستند.
به گزارش سلامت نیوز به نقل از همشهری، بسیاری از افراد با وجود محدودیت شدید بودجه، درآمد کم یا نگرانی از آینده مالی، زمانی که دچار اضطراب هستند، آگاهانه یا ناخودآگاه به سراغ خرید میروند. این رفتار چگونه توضیح داده میشود؟
طهورا جربان، روانشناس و مشاور در این زمینه به همشهری میگوید: «اضطراب معمولا با احساس بیاختیاری همراه است. خرید کردن، حتی یک خرید کوچک به فرد امکان انتخاب میدهد؛ حسی که در دلِ بیثباتی، نوعی آرامش موقت ایجاد میکند.» بهگفته این روانشناس «خرید برای بعضی افراد فقط خرید مایحتاج نیست؛ نوعی تنظیم هیجان است. از منظر علوم اعصاب هم خرید میتواند با افزایش ترشح دوپامین همراه باشد؛ مادهای که با سیستم پاداش و تجربه لذت در مغز در ارتباط است. کسانی که با اضطراب مواجه هستند، ناخودآگاه بهدنبال راهی میگردند که تنشهایشان را برای لحظاتی تسکین دهد. میل به خرید برخلاف منطق اقتصادی، بیشتر تحتتأثیر مکانیسمهای ناخودآگاه مغز و تلاش برای تنظیم هیجان عمل میکند، چون افراد در لحظه خرید احساس میکنند حداقل از هم نمیپاشند یا موقتا آرام میشوند. این کار برایشان شبیه یک نقطه اتکا است؛ هرچند کوتاهمدت و با پیامدهای مالی.»