۱۴۰۳/۰۲/۱۰ ۱۴:۴۵
پرسش:
در نیمه دوم حکومت پهلوی مخالفان شاه به چه دلائلی امکان سازش و آشتی با شاه را میسر نمیدانستند؟
پاسخ:
پس از اتمام حوادث نهضت ملی شدن صنعت نفت و وقوع کودتای 28 مرداد 1332 حکومت پهلوی نصف عمر خود را پشت سر میگذارد و نیمه دوم اش آغاز میشود. از این زمان به بعد قدرت شاه و حکومت وی بهتدریج بیشتر میشود، اما از سوی دیگر مخالفان شاه و سلطنت هم در حد و اندازه خود در مبارزه با شاه جدیتر و مصممتر میشدند تا اینکه درنهایت این مبارزات و مخالفتها به انقلاب اسلامی منتهی میگردد، این مسئله نشانگر این است که مخالفان شاه بر اساس آرمانی راسخ امکان آشتی و سازش و اصلاح حکومت پهلوی را غیرممکن میدانستند و بر این اساس تا آخر برای براندازی آن تلاش کردند که شناخت آنان در فهم حوادث انقلاب بسیار مهم و کلیدی است.
1- در ابتدا باید به این نکته اشاره کرد که مخالفان حکومت پهلوی را نباید یکدست و یگانه دید، بلکه مخالفان شاه هرچند در مبارزه با حکومت او متحد و بهنوعی در یک جبهه بودند ولی در واقع هرکدام از آنان باانگیزهها و محرکهای مختلفی به این میدان مبارزه واردشده بودند و بهطور عمده میتوان مخالفان حکومت پهلوی را در سه گروه عمده دستهبندی کرد:
الف: روحانیت و اسلامگرایان که بر اساس تعالیم قرآنی و اسلامی به مبارزه با شاه میپرداختند و رهبری این جریان در دست امام خمینی بود که از سال 1342 بهصورت رسمی مخالفت خود را با سلطنت پهلوی اعلام داشت (1) و تا آخر این نهضت را تا سرنگونی شاه ادامه داد.