موز یکی از در دسترسترین میانوعدههای طبیعی است؛ شیرین، قابل حمل و سریعالاثر. اما پشت این ظاهر ساده، هم «خواص موز» قرار دارد و هم چند نکته کمتر گفتهشده درباره قند، نشاسته، میزان مصرف و اینکه موز نارس با موز خیلی رسیده اثر مشابهی ندارد.
موز اغلب به دلیل محتوای قند خود، به ویژه در مقایسه با میوههایی مانند انواع توت یا سیب، مورد انتقاد قرار میگیرد. یک موز متوسط حدود ۱۴ گرم قند طبیعی و حدود ۱۰۰ تا ۱۱۰ کالری دارد. با این حال، دکتر دواین مِلور، متخصص تغذیه و مدرس ارشد مدرسه پزشکی آستون، تاکید میکند تمرکز صرف روی عدد قند، تصویر گمراهکنندهای میسازد.
او در گفتوگو با دیلیمیل توضیح میدهد که موز میتواند گزینه خوبی باشد، چون منبع فشرده انرژی است و برای همراه بردن به باشگاه یا کنار ناهار، راحت و کاربردی است. تفاوت مهم موز با خوراکیهای شیرین صنعتی این است که قند آن در کنار فیبر، آب و ریزمغذیها قرار دارد؛ ترکیبی که باعث میشود هضم آهستهتر انجام شود و جهش ناگهانی قند خون کمتر اتفاق بیفتد.
با وجود بیخطر بودن موز برای اغلب افراد، استثناهایی نیز وجود دارد. افراد مبتلا به بیماری پیشرفته کلیه ممکن است مجبور شوند غذاهای پُرپتاسیم را محدود کنند، زیرا کلیه آسیبدیده در دفع پتاسیم مشکل دارد.
ملور میگوید زمانی اینطور تصور میشد که این افراد باید کاملاً از موز دوری کنند، اما اکنون رویکرد رایج «مصرف در حد اعتدال» است و بسته به شدت نارسایی کلیه، شاید یک یا دو عدد در هفته مناسب باشد. همچنین برخی داروها که پتاسیم را بالا میبرند، میتوانند نیاز به کنترل بیشتری ایجاد کنند. بعضی افراد مبتلا به سندرم روده تحریکپذیر نیز ممکن است با موز خیلی رسیده نفخ بیشتری تجربه کنند.
بهطور کلی، بزرگسالان به حدود ۳۵۰۰ میلیگرم پتاسیم در روز نیاز دارند و افزایش پتاسیم خون میتواند به وضعیتی به نام هایپرکالمی منجر شود که علائمی مثل تپش قلب، تنگی نفس، درد قفسه سینه، تهوع و استفراغ دارد و بیشتر زمانی رخ میدهد که مشکل کلیوی وجود داشته باشد. نتایج مطالعهای در سال ۲۰۱۱ که توسط موسسه ملی سلامت روان در ایالات متحده انجام شد، نشان میدهد که خوردن بیش از ۲۰ موز در روز میتواند خطر چنین وضعیتی را بالا ببرد.