سهشنبه ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ – ۱۵:۳۹
یادداشت رسیده؛
غربزدگی در عصر الگوریتمها؛ جلال اگر امروز بود چه مینوشت؟
حوزه/ غربزدگی در عصر جلال آلاحمد شاید دیگر با شیفتگی به ماشین و کالای غربی شناخته نشود، اما امروز در قالب الگوریتمها، سبک زندگی و عقلانیت کاسبکارانه بازتولید میشود؛ خودباختگی پنهانی که میتواند عزت، حیا و مسئولیت اجتماعی را به حاشیه براند.
دیشب «غربزدگی» را ورق زدم، نه از سر تکلیف، از سر دلتنگی. دلم برای جلال آل احمد تنگ شده بود؛ برای آن صداقت بیپرده، آن خشم دلسوزانه، آن نگاهی که زخم را میدید و نمیترسید. و ناگهان حس کردم او برای امروز نوشته، نه برای شصت سال پیش. انگار زمان به اندازهی یک نفس کوتاه شده و ما هنوز همان آدمهاییم، با همان درد، اما در هیئتی تازه.
غربزدگی امروز دیگر آن شیفتگی ساده به ماشین و کالا نیست. آمده در خانهی ما، سر سفرهی ما، در جیب ما، در ذهن ما. آمده در همان گوشیای که صبح تا شب دستمان است. در الگوریتمهایی که بیصدا برایمان تصمیم میگیرند چه چیزی ارزش دارد، چه کسی زیباست، چه زندگیای موفق است. دیگر لازم نیست کسی قانعمان کند غرب بهتر است؛ الگوریتمها با تکرار، با تصویر، با لذتهای کوچک و زودگذر این کار را میکنند. و ما بیآنکه بفهمیم، داریم با معیارهای آنها خودمان را میسنجیم.