بختک؛ از باورهای قدیمی ترسناک تا واقعیت‌های علمی خواب

بسیاری از افراد دست‌کم یک‌بار در زندگی خود حالتی را تجربه کرده‌اند که در آن نمی‌توانند حرکت کنند، حرف بزنند یا حتی فریاد بکشند، در حالی که کاملاً هوشیار هستند. این حالت که در فرهنگ عامه به «بختک» معروف است، اغلب با ترس شدید، احساس خفگی و دیدن تصاویر یا شنیدن صداهای عجیب همراه می‌شود. به همین دلیل، بسیاری آن را به نیروهای ماورایی، جن یا خواب‌های عجیب نسبت می‌دهند. اما علم پزشکی توضیحی کاملاً منطقی و قابل‌درک برای این پدیده دارد و آن را «فلج خواب» می‌نامد.

نقش خواب در بروز بختک

به گزارش ایرنا، برای فهم بختک، ابتدا باید با سازوکار خواب آشنا شویم. خواب انسان از چند مرحله تشکیل شده است که مهم‌ترین آن‌ها مرحله‌ای به نام «خواب REM» است. در این مرحله، مغز بسیار فعال می‌شود و بیشتر رؤیاها در همین زمان شکل می‌گیرند. هم‌زمان با فعال شدن مغز، بدن به‌طور طبیعی دچار نوعی فلج موقت می‌شود تا فرد هنگام خواب حرکات رؤیای خود را انجام ندهد. این مکانیسم دفاعی بدن، کاملاً طبیعی و ضروری است.

مشکل زمانی آغاز می‌شود که فرد پیش از پایان این مرحله، بیدار شود. در این حالت، مغز از خواب خارج شده اما بدن هنوز در وضعیت فلج باقی مانده است. نتیجه این ناهماهنگی، تجربه بختک است.

چگونه بختک اتفاق می‌افتد؟

بختک زمانی رخ می‌دهد که فرد در مرز بین خواب و بیداری گیر می‌کند. مغز پیام بیداری را دریافت کرده اما عضلات هنوز فرمان حرکت نمی‌گیرند. فرد متوجه اطراف خود می‌شود، صined’) {
return;
}
const safeId = encodeURIComponent(selectedItem.id);
container.style.display = ‘flex’;
linkEl.href = `/fa/news/${safeId}`;
})();