
چه کنیم که سالم پیر شویم؟
کمکی که میتوانید به باقیمانده مغزتان بکنید
فعالیت ذهنی و انجام کارهای خلاق ممکن است به پیشگیری از زوال عقل و حفظ حدت ذهنی در سالمندی کمک کند. همه میدانیم که ورزش برای سلامت جسمیمان خوب است و در سالهای اخیر پژوهشها در حیوانات و برخی از پژوهشهای انسانی نشان داده است که ورزش همچنین ممکن است تواناییهای ذهنی را هم بهبود بخشد، اما اطمینانبخشترین راه برای به کار انداختن مغز، به چالش کشیدن آن برای فکر کردن است.
پژوهشهای بسیاری رابطه میان اثرات فعالیتهای خلاق و چالشبرانگیز را برسلامت ذهنی به خصوص با افزایش سن را مورد بررسی قرار دادهاند. بیشتر این پژوهشها بر زوال عقل متمرکز بودهاند که با از دست رفتن حافظه و «کارکردهای اجرایی»- توانایی طرح ریزی، ابتکار و مدیریت مشخص میشود. زوال عقل علل بسیاری دارد از جمله میزان پایین هورومونهای تیروئیدی یا اعتیاد به الکل، اما شایعترین علل زوال عقل سکتههای مغزی متعدد و بالاتر از همه بیماری آلزایمر است.
پژوهشگران مدتهاست که دریافتهاند، میزان بالای تحصیلات و داشتن شغلهایی که نیاز به فعالیت ذهنی زیاد دارد با کاهش خطر ابتلا به بیماری آلزایمر ارتباط دارد گرچه ثابت کردن رابطه سبیی میان این دو مشکل بوده است. یک بررسی منتشر شده در نشریه پزشکی نیوانگلند نشان میدهد که ظاهرا انجام فعالیتهای شناختی- مانند بازیهای قدرت انتقال پیام از این سیناپسها افزایش پیدا میکند. تعلیم و آموزش و سایر اشکال «ورزش»های مغزی ممکن است شمار این سیناپسها را افزایش دهند. داشتن مقدار قابلتوجهی از سیناپسهای قوی، ممکن است برای فعالیت ذهنی یک «رزروشناختی» ایجاد کند، بنابراین فرایند تفکر روشن باقی میماند، حتی اگر برخی سلولهای مغزی و سیناپسهای آنها به علت بیماری آلزایمر را از دست بروند.
وسیله معمول برای حفظ سلامت سلولهای مغزی تمریندادن آنهاست، مانند عضلات که باید از آنها استفاده کرد وگرنه تحلیل میروند، تمرین دادن مغز هم میتواند به افزایش قدرت و تعداد ارتباط سیناپسی بین سلولهای مغز کمک کند، اما نمونه دکونینگ و موارد دیگر نشان میدهد حتی اگر ما تعداد زیادی از سلولهای مغزیمان را از دست بدهیم، هنوز میتوانیم خلاق باشیم و از هنرها به خصوص موسیقی لذت ببریم. هر چه بیشتر هنر و موسیقی در زندگیمان داشته باشیم، می توانیم به جای ناراحتی برای سلولهای مغزی که از دست دادهایم، به اغلب سلولهای مغزی که هنوز داریم، کمک کنیم.
منبع:
نشریه سپید
